reportage

De Nijl zoals-ie bedoeld is

Zeilen in Egypte

Tuurlijk, je kunt je inschepen op een groot cruiseschip, maar dan mis je alle charme van de Nijl. Aan boord van de Loulia, een klassieke zeilboot, ervaar je Egypte pas echt.

Het zeilschip wordt bemand door ervaren Egyptische scheepslui. Beeld Cigdem Yuksel

Het geborrel van een waterpijp vermengt zich met het getik van triktrakstenen op het dek, terwijl er water- vogels zweven boven de spiegelende Nijl. Vanaf de oevers drijft de oproep tot het middaggebed achter hen aan. De scheepstouwen raspen langs de katrollen wanneer een matroos het metersbrede witte zeil ontvouwt, op zoek naar een zuchtje wind boven het gladde water.

Het kan nog, een tocht over de Nijl, weg van de meutes met hun genante hoedjes en karaoke-avonden. Op het dek van de Loulia, een oud Egyptisch woord voor diamant of mooie jonge vrouw, glimlachen passagiers als er weer een reusachtige, vijfdekshoge loveboat vol witneuzen met verrekijkers voorbij ronkt. Stumpers. De enige echte manier om de Nijl te bevaren, is immers op deze authentieke dahabiya, een Egyptisch zeilschip naar 19de-eeuws model.

De Loulia is een authentieke dahabiya, een klassiek Egyptisch zeilschip. Beeld Cigdem Yuksel

De dahabiya neemt je mee in het kielzog van de pioniers en welgestelde reizigers van weleer, terug naar de tijd van vóór de stoomboot, voordat de motorschepen het vervoer op de Nijl overnamen. Overdag glijdt de klassieke zeilboot in stilte langs kilometers palmbomen en rietland, voorbij de spelende kinderen in het water en de dorpjes waar boeren hun land nog ploegen met behulp van een ezel.

Als de avond valt, en discomuziek ontsnapt vanaf de cruiseschepen die inmiddels hebben aangelegd, vaart de dahabiya bij het licht van de maan nog even door. Tussen de twee zeilen op het schaduwrijke dek serveert de kok het diner. Op de Loulia onderhouden de ongeveer tien passagiers zich met elkaar of met de scheepslui die een kaartspel spelen op de boeg.

(Artikel gaat verder onder foto)

Werkende boeren langs de oever. Beeld Cigdem Yuksel

Aan boord: viersterrenhutten

Eigenaar Ayman Simman, een Nederlander van Egyptische komaf, bouwde de zeilboot in 2010. Het is een van drie klassieke dahabiya's die nu onder zijn regie de 's werelds roemruchte rivier bevaren. Ze behielden de oorspronkelijke aspecten van het 19de-eeuwse Nijlschip: een zeil op de boeg en eentje op de achtersteven, 40 meter lang en 7 meter breed, en bemand door ervaren Egyptische scheepslui.

Het eikenhouten dek biedt ruimte om te borrelen en een half dozijn ligstoelen; de ruime hutten beneden doen denken aan kamers in een viersterrenhotel. Het geeft een vreemd soort voldoening vanaf de wc te zien hoe de Nijl buiten het raam voorbij glijdt.

Wie voor dag en dauw opstaat, ontdekt een andere kant van Egypte. De muggen die de hele nacht buiten de horren krioelden, zijn dan vertrokken en in dorpjes zoals bijvoorbeeld El Hegz werken boeren al sinds het ochtendgebed van half vier op hun akkers. Mannen met zonverbrande gezichten onder witte hoofddoeken bewegen tussen rijen rietsuikerplanten; ezels met pakken stro draven over de zandpaden; vrouwen in zwarte jurken wassen kleding in een teil voor huizen van moddersteen.

Hier leren ze dat je mangobomen uit de wind moet planten en dat je andermans ezel met modder moet besmeuren als hij van je gewassen eet. Hier paraderen de veehouders in afgelegen plaatsjes nog over de straten met een binnenkort te slachten koe, zodat de dorpelingen kunnen zien dat het vlees gezond is voordat het op tafel komt.

(Artikel gaat verder onder foto)

Lunch. Beeld Cigdem Yuksel
Beeld Cigdem Yuksel

Langs de rivier: de graven van de farao's

Langs de Nijl liggen her en der verzamelingen toeristenboten aan de kades, grote schepen met namen als Oriënt Star, die nog het meeste weg hebben van bouwketen die te water gaan. De Loulia stopt alleen bij dorpen waar bewoners de akkers nog niet hebben volgebouwd met tientallen meters kramen vol toeristische prullaria.

Alleen bij de monumenten langs de route, de graven van de farao's in El Kab en de - uitstekend bewaard gebleven - tempel van Horus, klampen verkopers van sjaaltjes en beeldjes je aan. Eenmaal door de toegangspoort kun je op je gemak op ontdekkingreis door het verleden, met een beetje geluk bijgestaan door Loulia's onvolprezen gids Abdullah, kenner van het hiërogliefenschrift. Dan blijkt dat de grafteksten van de oude Egyptenaren, ondanks hun mystieke uitstraling, soms een banale inhoud hadden. 'Ik was een goede man. Ik ben niet vreemdgegaan, heb niet gemasturbeerd, heb niet de Nijl vervuild en niemand vermoord', zo luidt bijvoorbeeld de boodschap van een ruim drieduizend jaar geleden gestorven gouverneur aan Osiris, de god van het hiernamaals.

Aan de hemel: Jupiter?

Terwijl de avond valt, worden in de moskeeën en huizen aan de oevers de lichten ontstoken. Het schijnsel glipt door de palmbomen en glijdt over het gladde water van de nachtelijke Nijl. Boven stuurman Ezz (26) en matroos Wahid (30), die een sigaretje roken tegen de reling, lichten de sterren op. De Grote Beer, herkent een van hen.

Met een app op de telefoon scannen we de hemel af. Virgo, Venus, Jupiter. 'Jupiter?', zegt Ezz, zijn wenkbrauwen opgetrokken. 'Ik dacht altijd dat het een satelliet was.' Hij kijkt even verbaasd, een jongeman met vlasbaardje en grijze djellaba, zijn blote voet losjes tegen een scheepstouw. Elke avond ziet hij deze sterrenhemel. Dan glimlacht hij: 'Wat is het hier toch mooi hè?'

Slaaphut benedendeks. Beeld Cigdem Yuksel
Het eikenhouten dek. Beeld Cigdem Yuksel

Praktisch

Een zeilcruise over de Nijl met een dahabiya, een klassieke zeilboot, kan tussen Esna en Aswan en duurt drie of vier dagen, afhankelijk van de vaarrichting.

djedreizen.nl/nijl-dahabiya

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.