De geheimen van een groene, tropische oase

De tuin van Jan (74) en Ivonne Smith (69) in Den Haag.

Jan Smith in zijn tuin. Beeld Jaap Scheeren

Exotisch, hier.

Jan Smith: ‘Als ik iets moois zie, neem ik een stekje mee, of het nou een aloë vera is uit Mexico of een esdoorn uit Tokio. Ik heb heel mijn leven gereisd. Toen ik in 1995 een houtverwerkingsbedrijf opzette in Bhutan zag ik vanuit het vliegtuig de palmbomen van de Gobi-woestijn onder een dik pak sneeuw – dat móét iets zijn voor ons land, dacht ik. Vijfhonderd heb ik er geïmporteerd en verkocht, gewoon als hobby. Ik heb Nederland aan de palm geholpen.’

Komt die linker ook uit Bhutan?

‘Nee, dat is een blauwe palm uit Chili. Niet wintervast, net als de boomvaren rechts tegen het huis. Ze staan in bakken, ’s winters worden ze opgehaald met steekkarren: gaan ze in het Westland de kas in. Kost een vermogen. De rest is allemaal uitgehard. Een Japanse treurlariks, twee cipressen uit Italië, nota bene op de wind. Een beverboom. En een zelfbevruchtende kiwiplant, heel beschut aan de zuidkant van het huis. Elk jaar geeft-ie twintig kilo kiwi’s, ongelofelijk. Ik schil ze en maak er sap of ijs van, het hele laantje hier krijgt wat.’

Blauwe palm

‘Deze komt uit Chili. Over tropisch gesproken: ik heb ook echte ara’s gehad. Maar dan werd ik ’s nachts uit bed gebeld: wilt u die varkensslachterij wegdoen? Ze krijsen enorm.’

Beverboom

‘De tulpenboom wordt-ie ook wel genoemd. Deze Italiaanse versie is bladhoudend. Dat vind ik belangrijk, dat een tuin ever green is, zeg maar.’

Australische boomvaren

‘Ook schitterend. De bladeren kunnen wel een meter lang worden. Ze groeien vanuit het hart van de boom, daarom moet je daar de voeding geven.’

Bontbladige geranium

‘Die moet ik hebben, dacht ik toen mijn buurvrouw van 90 overleed. Vijftig jaar lang had ze zulke plantjes voor het raam staan, maar ik kende deze soort zelf nog niet. Ik heb ze nieuw leven ingeblazen en aan alle buren een stekje gegeven, als herinnering.’

Valkparkiet

‘Hij heeft geen naam. Als hij naar mijn kleinkinderen gaat, mogen ze er een bedenken.’

Wat is uw geheim? Hoe houdt u ze allemaal in leven?

‘Ik weet het niet. Niet alles houdt het. Maar regenwater is bijvoorbeeld beter dan leidingwater, en ik geef goede plantenvoeding die ook gebruikt wordt door appel-en peerkwekers. Ik ben elke dag bezig. Met dikke foamplaten onder mijn knieën kan ik nog prima tuinieren, verder doe ik alles met een wandelstok: snoeien, de vissen voeren. Alleen autorijden gaat niet meer, mijn zichtvermogen links is gedeeltelijk weg. Er zit kanker in mijn hoofd, en dat is de verkeerde plek. Tja, een ander gaat ook dood, zo probeer ik maar een beetje te denken. En ik ben óveral geweest, hè, dat kan niemand je meer afnemen. Maar ik ga niet naar praatgroepen of psychiaters, daar word ik alleen maar zieker van en ik wil positief blijven. Het werken met levende natuur, of het nou vogels of planten zijn, dat is voor mij het beste medicijn. Hoe noem je dat, tuinieren met een achtergrond.’

Tuintips

1.Smeer de olijf dicht met cement
‘Die prachtige, monumentale olijfbomen, megazwaar: die vriezen ’s winters kapot vanuit de open stam, dus moet je zorgen dat er geen water in kan lopen. Daarom heb ik die van mij opgevuld met een mengsel van krantenproppen en cement. Nu is hij winterhard.’

2.Pas op met bamboe
‘Met de Japanse bamboe heb ik een fout gemaakt. Dat slaat hier in Nederland vast niet aan, zei iemand, en dus heb ik het in de grond gezet. Nou, rond de vijver moest ik het uittrékken, onder de grond tiert het nog steeds welig door. Sindsdien zet ik alle bamboe in potten.’

3.Probeer eens zwarte violen
‘Zo mooi. Zó mooi. En ze zijn nog wintervast ook. Let maar op, dit wordt een nieuwe trend.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden