Onze gids deze weekBero Beyer

De brede smaak van IFFR-directeur Bero Beyer

Beeld Els Zweerink

Gids deze week is Bero Beyer, die na vijf edities afzwaait als directeur van het International Film Festival Rotterdam.


De Gidsen van deze rubriek, dat zijn figuren die de landgrenzen overschrijden. Dus wél de directeur van een zo internationaal vertakt evenement als het Rotterdamse filmfestival. Maar niet de directeur van het Nederlands Filmfonds, vanaf maart de nieuwe baan van de Gids in kwestie.

‘Ho ho, ik blijf een internationaal figuur!’, protesteert Bero Beyer, lachend. ‘Je weet dat ik geen Nederlands paspoort heb? Ik ben officieel nog steeds Duitser. Dat was handig, besloten mijn broer en ik zo rond ons 17de. Hoefden we niet in dienst.’

Beyers vader, een Duitse kapitein op de grote vaart, meerde in Rotterdam aan voor een baan aan wal, kort na de geboorte van zijn eerste kind. En nu is die 50-jarige zoon druk met het oefenen van zijn speeches voor de openingsavond van de 49ste editie van het International Film Festival Rotterdam, op woensdag 22 januari. Het wordt Beyers vijfde en laatste editie als directeur. En tegelijk trekt dat Filmfonds al aan hem: gedoe met beleidsplannen, kan niet wachten.

Beeld Els Zweerink

Ooit, toen hij studeerde aan de Willem de Kooning Academie in Rotterdam, zag Beyer zichzelf als regisseur. Het wortelprincipe luidt de titel van zijn afstudeerfilm. ‘Enkel te zien op VHS, áls ik de band kan vinden.’ Een film over een man die een ezel vooruit wil krijgen met zo’n wortel die bungelt aan een stok. ‘Dat was helemaal geen goede film’, stelt de maker. Maar het was wel een film die afweek van die van de andere studenten: vol production design, effecten en grote, heftige scènes. ‘Die hele klerezooi organiseren, dát vond ik superleuk. Dus werd ik producent, maar dan wel een die echt meedenkt en meeschrijft met de regisseur.’

Voor hij aantrad als festivaldirecteur vormde Beyer een team met cineast Hany Abu-Assad. Paradise Now, hun onder tamelijk penibele omstandigheden op de Westelijke Jordaanoever gefilmde drama over twee bevriende Palestijnse zelfmoordterroristen, won in 2006 een Golden Globe en werd genomineerd voor een Oscar.

Beeld Els Zweerink

Een van zijn verdiensten als festivaldirecteur is dat Beyer de banden tussen de artistieke top van de Nederlandse cinema en het Rotterdamse festival aanhaalde. Zo waren films als Dirty God van Sacha Polak en Take Me Somewhere Nice van Ena Sendijarevic vorig jaar eerst in Rotterdam te zien, nog voor ze afreisden naar prestigieuze buitenlandse festivals, respectievelijk Sundance en Cannes.

Straks, in zijn nieuwe functie, regeert Beyer ook over die andere poot van de Nederlandse film: de commerciële of publieksfilm. Van Linda de Mols zussendrama April, May en June tot Johan Nijenhuis’ strippers-romkom Onze jongens in Miami.

‘Nou ik heb een brede smaak hoor. Die films zijn óók cruciaal voor de Nederlandse film. En worden gemaakt door mensen die ook gewoon een goede film willen maken, op hun manier.’

Beyers eerste tip als Gids houden we kort, die spreekt voor zich: ‘Kom naar IFFR.’

Kaartspel: De Grote Dalmoeti

‘Ik ben dol op spelletjes, van mahjong, poker of computerspelletjes tot rollenspelen. Als je niet meer speelt, kun je ook niet meer leren. Je móét blijven spelen, ook – of juist – als volwassene. Mijn favoriet, en dat van mijn gezin: het kaartspel De Grote Dalmoeti, of The Great Dalmuti. Het leukste eraan is dat het niet eerlijk is, net als het leven. Als je de grote baas bent, de grote Dalmoeti, heb je voordeel. En juist als je daarvan overdreven gebruikmaakt, wordt het leuk. Je moet je misdragen. En je moet het een beetje aankleden. Dus bij ons thuis zit de Grote Dalmoeti op een pluche stoel en de Grote Dienaar, de laagste rang, op een houten krukje.’

Sciencefiction: Duin (boek, film)

‘Sciencefiction is een van de krachtigste vertelvormen die er is: alle grote sciencefictionfilms zeggen iets essentieels over wat het is om mens te zijn. Ik ben groot fan van het genre. Boeken als The Hitchhiker’s Guide to the Galaxy en de Dune-reeks van Frank Herbert heb ik echt verslonden, ook alle vervolgdelen van zijn zoon. Ik kijk ook enorm uit naar wat Denis Villeneuve van Dune gaat maken. Ik vond de eerdere verfilming van David Lynch destijds ook leuk. Ik had ’m laatst herkeken, dat viel niet mee. Sting was toch behoorlijk waardeloos als acteur.

Maar het concept van de boeken, en dus ook de films, fascineert me: het leven van de mens ná de revolutie, wanneer er een religieus verbod geldt voor denkende machines. Dat boek is uit de jaren zestig, maar raakt aan de gesprekken die toptechneuten nu ook echt voeren over ethiek en kunstmatige intelligentie.’

Beeld Berlinda van Dam / HH

Eiland: Terschelling

‘De plek waar ik mijn vrouw heb ontmoet, ze is geboren op het eiland. Haar familie heeft er ook een strandpaviljoen: De Branding. Het is goed toeven daar. Ik kwam er voor het eerst vanwege Oerol, het festival waarvoor ik destijds werkte. Het ruige landschap was overdonderend. Dat uitgestrekte en volstrekt lege strand, waar je ongestoord naar de golven kunt kijken, die dreigende Noordzee. Het bestaat nog, in Nederland: plekken waar je volledig alleen kunt zijn. Dat ik kapiteinszoon ben speelt wellicht een rol, de liefde voor de zee zit diep.’

Beeld Getty

Stad: Mumbai

‘Niet de fijnste stad om te leven, wel de indrukwekkendste om te bezoeken. Nergens heb ik de verschillen tussen levens zo extreem gezien als in India, waar ik aan wat filmprojecten heb gewerkt als producent. De massaliteit van Mumbai, met het meest luxueuze en pompeuze miljonairsbestaan aan de ene kant en enorme sloppenwijken aan de andere. Wat me er zo aan schokte was de berusting over die verschillen, aan beide zijden van het spectrum. Alsof de ongelijkheid zo hoort te zijn. En op elke hoek een bioscoop: escapistische cinema als verbindend middel. Alles en iedereen gaat er naar de bioscoop, ongeacht klasse, kaste, rang of stand.’

Beeld Getty

Muziek: Bootleg van Prince in Haagse poppodium Paard van Troje, 18 augustus 1988

‘Heb ik echt grijsgedraaid: Prince in het Paard, een semi-officiële bootleg, een legendarisch optreden. Hoe Prince jazz, rock en pop combineerde en die avond covers speelde met zijn eigen arrangementen: zo mooi. Ook de wijze waarop hij dan tien minuten lang slechts drie noten speelt, waardoor een haast spirituele flow ontstaat. Het is geen supergelikte show, maar iets wat op dat moment ontstaat, speciaal voor ons. Ik was er zelf niet bij, helaas. Wel bij het officiële concert in Ahoy. Maar we hebben de bootleg nog.

Optredens van Prince zijn online moeilijk te vinden, behalve eentje, die kun je zo vinden op YouTube: de uitvoering van While My Guitar Gently Weeps. Eerst allemaal fantastische gitaristen, die echt heel goed spelen, en dan ergens op twee minuten komt Prince erbij, die iedereen wegblaast. Dat je denkt: dit kan niet, zo buitenaards goed.’

Phoebe Waller-Bridge in ‘Fleabag’

Actrice/scenarist: Phoebe Waller-Bridge

‘Zo scherp, hilarisch en ook pijnlijk confronterend. Al die oude Britse mannen uit de komediehoek zijn even klaar nu: Phoebe is in the house. Fleabag hebben we thuis totaal gebinged, Killing Eve ook. En straks de nieuwe James Bond, waaraan ze meeschreef, hoe geweldig is dat? Ik verheug me enorm op wat ze nog allemaal gaat maken.

‘De kwetsbaarheid van haar personage in Fleabag maakt de serie zo groots, alles is een zooitje in haar leven: seks, vriendschap, relaties. Heel grappig, maar de gevoeligheid die eronder zit, voelt volkomen echt. Die scène waarin ze bij een therapeut zit – alleen omdat ze een tegoedbon heeft gekregen – en alles meteen naar boven komt: je ligt krom van het lachen, maar het komt ook aan.’

Gerecht: Nasi, in bananenblad

‘Het gekste dat ik ooit at was bewegende octopus in Busan. Ik was er als gast, op het Zuid-Koreaanse filmfestival. Je bent daar, je doet mee. Het was best lekker, met goeie saus erbij. Maar het allerlekkerste dat ik ooit at, was de in bananenblad gevouwen portie nasi die we op jungletocht aten op Sumatra. Van de vrouw van de gids, pakketjes voor onderweg. Goddelijk smaakvol. Nóg lekkerder dan de zelfgemaakte rendang waarop de Sumatraanse achterneven en nichten van mijn vrouw – ze is half-Indisch – ons trakteerden.

‘Welke kruiden er in die nasi zaten? Geen idee. Als ik het thuis in de keuken probeer, kom ik er niet bij in de buurt. Ik gok een beetje, met kurkuma, djahé, chili, soja – níet te veel soja.’

Beeld Elvis Barukcic / AFP

Gebouw: Tito’s bunker

‘Afgelopen zomer bezocht ik Tito’s bunker, een Dr Strangelove-achtig complex met antieke computers en telefoons, zo uit een jarenzestigspionagefilm. Zelfs buurtbewoners hadden geen flauw idee van wat er zich achter de drie onopvallende villa’s in de Bosnische bergen bevond: de geheime ingang naar een bunker met eigen watervoorziening die kapitalen heeft gekost, gebouwd voor de Joegoslavische president, zijn vrouw en een legertje militairen. Vlak na de bommen op Hiroshima en Nagasaki berekenden ze hoe krachtig de bunker moest zijn, om zeker tien keer die kracht te kunnen doorstaan. Nog voor het complex klaar was, bleek de bomtechnologie alweer zo ver gevorderd dat de bunker totaal waardeloos was. Wel een schitterend monument voor de waanzin van de Koude Oorlog.’

Jack Nance in ‘Eraserhead’ (1977) van David Lynch.

Cineast/kunstenaar: David Lynch

‘Een van de films die mij het meest heeft gevormd is Eraserhead van David Lynch. Met dat kindgedrocht, dat wormachtige ding! En tóch heb je er een gevoel bij, als kijker. Toen het derde seizoen van Twin Peaks begon, heb ik ons hele gezin – drie tienerdochters – erbij geroepen: alles leuk en aardig, maar we gaan nu verplicht alle oude afleveringen kijken, en daarna de nieuwe. Ze vraten het op. Die Bob, het kwaad in Twin Peaks, is nog steeds een van de engste figuren ooit.

‘Ik heb geprobeerd Lynch naar IFFR te halen. Verzoeken doen uitgaan met een carte blanche: alles kan. Wil je een zeppelin boven Rotterdam laten vliegen, er films op projecteren? Regelen we dat. Hij schijnt iets met zeppelins te hebben.

Helaas niet gelukt, maar wie weet komt hij nog eens naar Rotterdam.’

CV Bero Beyer

12 november 1969 geboren in Bremerhaven, Duitsland. Zoon van een kapitein op de grote vaart. Als baby verhuisd naar Capelle aan den IJssel, opgegroeid in Berkel en Rodenrijs. Gehuwd met Jolanda Beyer, algemeen directeur van poppodium Patronaat in Haarlem. Ze hebben samen drie dochters.

1993 Afgestudeerd aan de Willem de Kooning academie in Rotterdam

1995 Begint als gastenchauffeur voor IFFR, pikt onder meer de slaperige en piepjonge Kate Winslet op van de luchthaven

1996 Werkt mee aan het nieuwe en invloedrijke digitale IFFR-programma Exploding Cinema

1996 Werkzaam voor cultureel festival Oerol op Terschelling

2002 Debuteert als filmproducent met Rana’s Wedding van Hany Abu-Assad, geselecteerd voor Semaine de la Critique-programma in Cannes

2003 Producent Ford Transit, destijds controversiële want deels geënsceneerde documentaire van Hany Abu-Assad

2005 Producent en co-scenarist van Paradise Now, de Nederlands-Palestijnse film van regisseur Hany Abu-Assad

2006 Golden Globe Beste niet-Engelstalige film en Oscarnominatie Beste niet-Engelstalige film voor Paradise Now

2013 Coproducent van het Indiase drama Qissa, openingsfilm van International Film Festival Rotterdam

2014 Producent van het in Marokko gefilmde surfersmigrantendrama Atlantic van Jan-Willem van Ewijk

2013-2015 Consulent voor het Nederlands Filmfonds

2015-2020 Directeur van International Film Festival Rotterdam

2020 Directeur van Nederlands Filmfonds

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden