De beste Friesland-tips volgens De Volkskrant

Nog niet eerder eindigde een Nederlandse bestemming zo hoog in een lijstje van de Lonely Planet. Friesland wordt genoemd als derde plek ter wereld waar je moet zijn als je niet van massatoerisme houdt. Precies waar Volkskrant Reizen ook voor staat. Wij verzamelden de beste Friesland-tips van onze redacteuren. 

Logeren

In Leeuwarden tipt de reisredactie hotel Post-Plaza, gevestigd in het voormalige hoofdpostkantoor: ‘Bij het ontbijt krijg je via de placemat een cursus Fries. Als je kaas en een ei op je bôle wilt, vraag je dus naar tsiis en aai.’ Op Schiermonnikoog is er eigenlijk maar één klassieker: hotel Van der Werff. Al bijna honderd jaar is er bijna niks veranderd: Perzische kleedjes op de tafels, snert in de pan en alleen maar filterkoffie. Zelfs Sylvia Witteman bivakkeert er met plezier: ‘De authenticiteit van Van der Werff niet alleen het gevolg van zorgeloos laissez-faire maar stiekem ook wel degelijk van lepe guerrillamarketing avant la lettre, het is er écht leuk’ . Overigens serveren ze bij het hotel aan de overkant Graaf Bernstoff wél lekkere koffie. 

Voormalig postkantoor, nu hotel Post Plaza Beeld Post Plaza Hotel

Eten

Het culinaire geweten van De Volkskrant, Mac van Dinther at onlangs in Leeuwarden. De nieuwe trend is om oude gebouwen een culturele herbestemming te geven. Dat gebeurt ook met de gevangenis van Leeuwarden. Een van de nieuwe gedetineerden is een restaurant: Proefverlof. Hij gaf een ruimhartige ‘zeven’ voor de degelijke kost die ze er serveren. Van Dinther vertoeft wel vaker in het Hoge Noorden, zo ook in het restaurant Bravoure van het Vlielandse badhotel Bruin. Hij was gematigd enthousiast over het eten, niet over het eiland. In Ameland deed hij ook een fijn hotel aan: Nobel. Daar was het eten juist weer uitstekend, maar iets te stijfjes naar zijn smaak. De aanrader lag in de de afwezigheid van alles waaraan je thuis gewend bent: auto's, lawaai, ruis. ’Onbetaalbaar. Het is de bonus die je er bij Nobel gratis bij krijgt.’

Restaurant Proefverlof Beeld Els Zweerink

Wadlopen

Hoe loop je wad? We vroegen het aan een erkende wadloper Renate de Backere van de Waddenvereniging. 'Hoe knap de gids ook navigeert, er komt altijd een moment dat je tot aan je middel door het water moet. Een beetje slijk hoort erbij. Net als de oester- en mosselbanken.’ En vergeet de zeehonden en bruinvissen niet van dit fijne stukje Werelderfgoed. Excursies  boeken kan via de Waddenvereniging. 

Beeld ANP

Vlooienmarkt 

In Friesland zijn gedurende de zomer twee vlooienmarkten die u niet mag overslaan. Ze zijn in Makkinga en Bakkeveen. De dorpen veranderen regelmatig in een gigantische openluchtvlooienmarkt. Makkinga (dorpmakkinga.nl) iedere laatste zaterdag van de maand, Bakkeveen (bakkeveen.nl) iedere eerste zaterdag van de maand, plus enkele extra data. Op warme dagen loopt het aantal kramen in de vele honderden. Nog voor het kraaien van de haan dienen de eerste koopjesjagers zich al aan. Dat moet ook wel, want beide markten stoppen om 13.00 uur. De sfeer is gemoedelijk en heeft iets weg van sommige buitenmarkten in Frankrijk en Engeland. Lol hebben met elkaar is belangrijker dan keihard cashen. Aan de hoeveelheid emaille keukengerei en andere fraaie oude objecten merk je dat je in het Noorden bent. Hier is men zuiniger op zijn spullen en er wordt ook veel langer mee gedaan dan in de Randstad.

Beeld Martijn van der Vaart

Cultuur doen

Dit jaar is Leeuwarden-Fryslân de Culturele Hoofdstad van Europa. Het thema is mienskip (gemeenschap). Wat is dat dan? De documentairemaker Sjoerd Litjens vroeg dit zich ook af en verzamelde verhalen over de inwoners van Feanwâldsterwâl. Dan snapt u het meteen. Er is natuurlijk nog veel meer te doen rond het thema bijvoorbeeld de elf kunstige fonteinen in elf verschillende steden. Toen documentairemaker Roel van Dalen vijf jaar geleden hoorde over het ‘krankzinnige plan’ wist hij meteen dat hij het wilde volgen. Hij vond in Friesland meer drama dan hij had verwacht. Toch is het gelukt, de fonteinen spuiten. Maar wat daaraan vooraf ging, is vanaf zondag op televisie te zien. Ook mooi:  landgoed Vijversburg. Volgens de architectuurkenner van De Volkskrant. Kirsten Hannema, is het een bezoek waard: 'Wie vanuit het Friese dorp Tytsjerk door de toegangspoort van buitenplaats Vijversburg rijdt, krijgt het gevoel in het konijnenhol van Alice te kruipen. Dit is een wonderlandgoed waar je van de ene verbazing in de andere valt.'

De fontein in Sneek Beeld Foto Hoge Noorden

Skûtsjesilen

En dan willen we het nog even over skûtsjesilen hebben. Het behoort samen met de Elfstedentocht tot de kern van de Friese cultuur, volgens de kenners. Nog altijd trekt het evenement duizenden bezoekers. Waar de vloot aanmeert, barst het feest los. Veertien skûtsjes varen mee. De ballotage is strikt: een schipper moet zeven jaar ervaring hebben als bemanningslid en in rechte lijn afstammen van een Fries die zijn brood heeft verdiend met een vrachtschip in ten minste 10 jaar van de vorige eeuw. Maar de organisatie gaat met de tijd mee. Er is een SKS-app, een hashtag (#sks2018) en een track & trace-systeem waarmee de platbodems tijdens de race te volgen zijn. Voorzitter Nagelhout: 'Authentiek aan de voorkant, eigentijds aan de achterkant.'

SNEEK - Winnaar skutsje Oeral Thus met schipper Dirk Jan Reijenga tijdens de laatste wedstrijd van het traditionele skutsjesilen. Twee weken lang strijden 14 traditionele Friese platbodems tegen elkaar op de meren van Friesland. ANP CATRINUS VAN DER VEEN Beeld ANP

Verhuizen

Tenslotte: u kunt ook gewoon in Friesland gaan wonen. De huizenprijzen liggen er een stuk lager dan in de Randstad. Vul op deze handige ‘huizenmarkt-tool’ van De Volkskrant maar eens de postcode 8911 in voor de prijzen van een grachtenpand in hartje Leeuwarden. En ook Syvia Witteman droomt weleens over een grote boerderij in Friesland: ‘Nooit meer kniezen op mijn kille balkonnetje, pal noord, maar vruchten uit eigen tuin eten in mijn gigantische, rustieke boerenkeuken, en tevreden staren naar een braaf varken dat smakkend klokhuizen staat te kauwen in het strijklicht van de avondzon.’ We zouden bijna zeggen Fryslan boppe.

Een waslijn op de Afsluitdijk. Beeld Bert Spiertz
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden