de gids oktober opruim challenge

De belangrijkste lessen uit de Volkskrant Oktober Opruim Challenge 2018

Een maand lang verhalen over het opruimen van je huis, je digitale leven, je administratie en de keuken: het was een overweldigende ervaring. Jennie Barbier, Anna van den Breemer en Corinne van Duin blikken terug op een maand lang ‘puinruimen’. Compleet met wijze lessen uit de Facebookgroep.

Beeld Krista van der Niet

De eerste week stond in het teken van opruimen en schoonmaken. Dat is eigenlijk al te veel in een week volgens opruimcoach Marjolijn Ankum. Want je kunt pas echt schoonmaken als je opgeruimd bent en overbodige spullen hebt weggedaan. Toch hebben we er het beste van willen maken.

Kringloop-afwijzing

Uit het verhaal van Arno Haijtema over opruimen na zijn scheiding zijn een paar belangrijke lessen te leren. Zoals: als de kringloopwinkel het niet wil hebben, dan kan het echt weg. Hij doelde op Disney-videobanden uit de jaren negentig. Ook een drempel die het weggooien belemmert: als het ooit een duur ding is geweest.

Neem het serieus

Geerte Bijvoet bracht ons bij dat je het opruimen echt serieus moet nemen. En een les die ik zelf tot mijn spijt niet heb opgevolgd (van Marie Kondo-gecertificeerde opruimcoach Maaike): per categorie opruimen. Ik ben wel gestart met mijn kleding, maar vervolgens een beetje random gaan ruimen. Waardoor ik steeds een kast of kamer aanpak en het hele huis steeds ontploft lijkt door de Lego-bakken, oude spelletjes, shawls en mutsen op de vloer.

De Volkskrant Oktober Opruim Challenge

Op volkskrant.nl/opruimchallenge kun je alle inspirerende verhalen en tips van experts en ervaringsdeskundigen nog eens teruglezen. Hier vind je ook alle mini-challenges om af te vinken. In onze Facebookgroep kun je bovendien je ervaringen delen en tips lezen van andere deelnemers.

Elke dag een schone vaatdoek

Het onderwerp ‘schoonmaken’ maakt veel los. Vooral in de Facebookgroep die bij deze challenge in het leven is geroepen. Uit de tips van Diet Groothuis denk ik elke dag aan, jawel, schoonmaakdoekjes. Ik pak op haar advies namelijk elke dag een schoon lapje.

Kruidenrekjes zijn hot

De mini-challenge waar in de Facebookgroep de meeste respons op kwam, was die over het sorteren van de kruidenpotjes. Dat is blijkbaar een erkend rommelhoekje in vele keukens. Er waren zelfs mensen bij die potjes vonden uit 1998! 

Opgeruimde kruidenkastjes Beeld de Volkskrant

Zo maak je een oven schoon

Ook een levendig discussiepunt: het schoonmaken van de oven. Mede-opruimer Nonnie spuit de oven in met scheerschuim. Maartje Zeldenrust beschrijft het proces bijna dichterlijk: ‘Mijn oven protesteerde zacht, als ware zij een oude, bijna terminale dame, die zich van mij moest scrubben onder de douche. Maar, gedaan! Twee ovens, vier ovenroosters en vier grote bakblikken/ovenschalen.’ Esther de Jong neemt met het poetsen ook geen halve maatregelen: ‘Als de oven niet echt superaangekoekt is zou je aan de slag kunnen met baking soda. (Papje van maken en insmeren, kwartiertje wachten en dan met een schuursponsje met heet water) Wel ‘elbow grease’ nodig maar het schijnt dat je van hard boenen stevigere borsten krijgt.’ Verder horen we nog goede berichten over het product Dasty van de Wibra en ook St Marc van de bouwmarkt wordt genoemd.

Waar laten we alle CD’s?

Challenger Evelien Feijen brengt een onderwerp in dat bij veel mensen leeft. De CD-collectie. ‘Daar is een klein kapitaal aan besteed en vandaar dat hij er geen afstand van kan doen. Tel daar de emotionele waarde bij op en - nou vooruit - er zitten ook een paar goede klassiekers bij inmiddels. Maar heeft hij ze de laatste tien jaar niet aangeraakt. Hoe pak ik dit aan?’ 

De adviezen gaan alle kanten op. Van ‘blijf van zijn spullen af’ tot ‘bewaren want net als LP’s wordt dit geld waard’. Testen of ze nog te beluisteren zijn, was ook een gouden tip. Hanneke van Zijl heeft ze allemaal gedigitaliseerd en een eerste schifting gemaakt: ‘Waar ik geen band mee had ging direct naar kringloop (25%). In meerdere rondes (per la) steeds opnieuw afgevraagd of een cd moest blijven. Zo werd de kast steeds leger met alleen de echt goede of belangrijke (nu 10%).’

Opruimen voor je dood gaat

Een lezer attendeerde ons nog op een bijzondere manier van opruimen: ‘Ik ben de laatst overgeblevene in een eengezinswoning. Ik wil verhuizen naar een tweekamerappartement. Ik volg de leidraad van het Zweedse Dödstädning. Stel je gaat morgen dood. Wat laat je dan achter en wat zegt dat over jou? In het Engels heet het ‘death cleaning’ dan klinkt het meteen heel ongezellig. Maar het is een heel schattig boekje van de Zweedse dame Margaretha Magnusson. Zij beschrijft helder en liefdevol hoe je je huis kunt opruimen met compassie voor je nabestaanden.’ 

Keukenkastjes-management

Nog een fijne tip voor de overvolle keuken van mede-challenger Moniek Rijnsburger: ‘Maak een doos vol met al die ‘oh zo handig lijkende’ dingen zoals een ananas-uitholler, een mangosnijder, hippe maar niet werkende knoflookpers en misschien zelfs je keukenmachine. Doe het allemaal in een doos met de datum er op. Alles wat je er binnen een half jaar niet hebt uitgehaald is overbodige ballast. Dat geldt ook voor servies en die leuke kommetjes die je ergens gespaard hebt maar te mooi vindt om te gebruiken. Ook in de keuken geldt, less is more!’

Volhouden 

En hoe nu verder na deze maand? Na bijna een maand Volkskrant Oktober Opruim Challenge is mijn keuken schoner, mijn kledingkast flink uitgemest en in mijn halletje hangt alles op de kapstok. Nou ja, dat van die hal is niet waar. Want toen ik daar vanochtend struikelde over diverse schoenen, zag ik dat er vier jassen op de grond lagen. In een hoekje stond een stapel oude tupperwaredoosjes zonder deksel en onder de kapstok lag een stinkende voetbaltas. Ik werd opeens heel moedeloos van het opruimen en schoonmaken. Hoe ga ik dit in godsnaam volhouden? Het is nog niet eens november en het gaat al mis. Gelukkig stelt opruimdokter Marjolijn Ankum me gerust. Het is een kwestie van routines aanleren. 

Digitale hygiëne Beeld Noël Loozen

In week 2 was de digitale hygiëne aan de beurt, een wat ongrijpbaarder onderwerp. Waar het boenen van de keukenkastjes nog iets meditatiefs heeft, biedt het uitvoeren van een grote schoonmaak van achter je beeldscherm een minder bevredigend vooruitzicht - zeker als je eigenlijk juist mínder tijd op schermpjes wilt doorbrengen. En hoewel digitale rommel onzichtbaar door de lucht zweeft in plaats van door je huis, kan het net zoveel onrust veroorzaken als fysieke troep. Tijd dus om de digitale poetslap erbij te pakken. 

Apps slokken expres je tijd op

Het is de paradox van de smartphone, schrijft Laurens Verhagen, ‘apps beloven ons efficiënter te laten werken, maar ondertussen neemt de stress toe.’ Niet zo vreemd als je bedenkt dat veel techbedrijven gewoon gedreven worden door een ouderwets winstoogmerk en niet door het nobele streven ons leven makkelijker te maken. Zeker voor gratis apps betaal je meestal of met je gegevens (je privacy dus) of met aandacht (oftewel tijd). De meeste apps zijn gemaakt om de gebruiker er zoveel mogelijk tijd in te laten doorbrengen.

Pak de controle terug: zet meldingen uit

Toch hoeven we geen slaaf te zijn van ons beeldscherm. We moeten simpelweg leren omgaan met onze nieuwe digitale gewoontes. Les één is om alle meldingen op ál je apparaten uit te zetten. Laat je niet constant afleiden door allerlei meldingen en notificaties, maar pak de controle terug door berichten pas te checken op een moment dat je er tijd voor hebt. Als het heel urgent is kunnen mensen je bellen.

Voor sommige deelnemers aan de challenge ging het wat te ver om álle meldingen uit te zetten. Sahida Somer schrijft in onze Facebookgroep die van Picnic, OneFit en haar agenda wel aan te laten staan, ‘omdat die dan echt belangrijk zijn én toch er niet zo vaak zijn.’ Het is natuurlijk voor iedereen anders, maar het is in ieder geval een goed moment om eens na te denken over wat je echt belangrijk genoeg vindt om voor gestoord te worden. ‘Dit was net de push die ik nodig had om alles uit te zetten’, reageert Evelien Kroon. ‘Het irriteerde me zó dat mensen steeds meer afgericht waren op piepjes. Ze deden me steeds meer aan mijn hond denken.’

Tem het e-mailmonster

Je kunt met allerlei digitale gewoonten stoppen, of dat in ieder geval proberen, maar niet met e-mail. Richard Wolfe, oprichter van Email Handyman, gaf tips om het e-mailmonster te temmen. Een gewaagde tip was om alle binnenkomende mails direct laten markeren als gelezen (in dit stuk lees je hoe je dat doet en meer). Zeker voor de categorie mensen die elk nieuw bericht zo snel mogelijk wil lezen - of in ieder geval openen - om dat zeurende rode bolletje of die dikgedrukte (1) naast de inbox weg te krijgen, kan dit voor verlichting zorgen. Als de urgentie eraf is, is het veel makkelijker nieuwe post te laten liggen tot een moment dat er tijd voor is.

Soms is sorteren tijdverspilling, en weggooien ook

Nog een goede tip voor je inbox: pile, don’t file. Stop geen tijd in het maken van allerlei mapjes, kieper al je mails gewoon in het grote archief. De zoekfunctie is zo goed dat je alle berichten makkelijk kunt terugvinden. En hoewel het enorm bevredigend kan zijn duizenden oude nieuwsbrieven en andere overbodige mails op te sporen en te verwijderen, is dat eigenlijk ook niet nodig. Bijna alle e-maildiensten bieden meer dan genoeg opslagruimte en eenmaal gearchiveerd hoef je ze in principe nooit meer tegen te komen.

Tech kan je leven óók makkelijker maken

Somberen over de teloorgang van de samenleving door de opkomst van nieuwe technologie is van alle tijden. Terwijl het ons ook veel brengt. Er zijn echt dingen die een smartphone gewoon veel beter kan dan wijzelf. Dingen onthouden en bewaren bijvoorbeeld, en je er vervolgens op het juiste moment aan herinneren. Digitale agenda’s die je met anderen kunt delen en apps als Evernote zijn echt lifesavers voor de warhoofden onder ons. Nog een voordeel voor wier lijflied ‘Ik ben altijd alles kwijt’ is: gegevensopslag in de cloud. Dan kun je het nooit meer kwijtraken en het ook niet thuis laten liggen.

Apps om apps aan banden te leggen

Dan zijn er ook nog apps die je helpen je schermgebruik aan banden te leggen als het je zelf niet lukt van dat ding af te blijven. Meerdere deelnemers tipten in onze Facebookgroep de app Forest, die je een digitaal boompje laat planten dat jammerlijk sterft als je voortijdig aan je telefoon zit. Er zijn ook minder vrijblijvende opties voor de echte verslaafden, zoals apps en extensies waarmee je websites kunt blokkeren die je te veel afleiden.

De digitale foto-chaos

Een van de heetste hangijzers binnen dit onderwerp, merkten we al snel, waren de digitale foto’s. Elke Spaan in de Facebookgroep: ‘De foto’s op alle telefoons die ooit de revue hebben gepasseerd, en die op verschillende harde schijven en laptops staan. Soms dubbel, soms driedubbel en prachtplaatjes gemixt met onzin foto’s. Dat is wel echt een ding, ja.’ Een andere deelneemster schrijft: ‘Ik word hier ook zo moe van. Vooral van de hoeveelheid nietszeggende foto’s die ik zo makkelijk neem. Alles is een grote brij. En daardoor lijken alle foto’s oninteressant.’

Zonde, natuurlijk, want foto’s horen leuk te zijn. We riepen de de hulp in van Foto Organizers Nederland, die toevallig oktober ook hadden omgedoopt tot ‘Onderhoud je foto’s-maand’. Alle tips kun je teruglezen in dit stuk. Een van de beste tips om mee te beginnen: kritisch wissen, en dat regelmatig doen - liefst voor je je smartphone synchroniseert met je computer. En misschien ook gewoon minder foto’s maken. Het is zonde als je er vervolgens nooit meer naar kijkt omdat ze zijn verdwenen in de grote hoop. Bovendien geen gek idee om wat vaker - heel onelegant gezegd - ‘in het moment’ te zijn.

Makkelijker of moeilijker?

Opvallend was dat de ene deelnemer dit een veel moeilijker onderwerp vond, terwijl het de ander juist makkelijker afging dan de gewone schoonmaak. Het vergde vooral meer nadenkwerk. Misschien vat Facebook-gebruiker Suuz Anne nog wel het beste de tijdgeest samen met haar reactie op de mini-challenge om vandaag drie keer twintig minuten onafgebroken aan die ene saaie taak te werken, zonder je te laten afleiden door je telefoon of e-mail: ‘In wat voor wereld leef ik dat dit een uitdaging is.’

Persoonlijke financiën Beeld Colourbox

De week over persoonlijke financiën begon met een licht ontmoedigende mededeling uit de mond van de Amerikaanse geld-expert Jeff Kreisler: we leren haast nooit van onze fouten. We trappen namelijk telkens in dezelfde valkuilen: we vallen in katzwijm voor de uitverkoop, kopen dezelfde dure merken en houden aan het eind van de maand geen geld over om te sparen.

Het grote probleem is dat we liever niet bezig zijn met geld. En daarom snel beslissingen willen nemen zodat we zo min mogelijk na hoeven denken over de financiële kant van het verhaal. Dáárom doen we liever uitgebreid onderzoek naar een nieuwe salontafel, dan naar een hypotheek. Niet voor niets hebben we de financiën bewaard voor de laatste week van de Oktober Opruim Challenge. Mensen staan niet te springen om ermee aan de slag te gaan, en we hoopten dat trouwe fans zouden blijven hangen.

Geld is emotie

Goede economische beslissingen nemen is lastig doordat we ons niet alleen laten leiden door rationele argumenten, maar ook door emoties. Wie heeft er niet een keer iets moois (en duurs) gekocht om zichzelf te troosten?

Het begin is het moeilijkst

Ooit hebben we bedacht dat we het niet kunnen, onze financiën regelen. Of we hebben geen zin om met geld bezig te zijn. Hoe dan ook: uitzoeken hoe we er financieel voorstaan én die administratie vervolgens bijhouden is een onpopulaire klus. Terwijl het niet moeilijk hoeft te zijn, je moet het alleen wel dóen. Het begin is dus het lastigst. ‘Mensen denken vaak dat ze er heel slecht voorstaan en durven daarom niet’, zei Marjan Heemskerk. ‘Maar ga je eenmaal aan de slag dan valt het vaak mee.’

Een handige manier om inzicht in je financiën te krijgen is het bijhouden van een Excel-sheet. Ben je daar zelf niet zo handig in? Geen nood. Je kunt via thehappyfinancial.com/marjaninactie (helemaal naar beneden scrollen) het e-book De Grote Financiële Voorjaarsschoonmaak downloaden. Op de laatste pagina van dat document staat de downloadlink.

Geldzaken op orde hebben loont. Mensen die inzicht hebben in hun geldzaken zijn gelukkiger dan zij die dat niet hebben, blijkt uit onderzoek van het Nibud. Minder stress! 

Maak het leuk!

Alle geld-experts raden aan om het proces van overzicht krijgen leuk te maken. Hoe dan? Kate Northrup schrijft in de bestseller Money, A Love Story: ‘Waar houd je van? Van chocolade? Van zeer soulvolle R&B-muziek? Het gevoel van satijn op je huid? Maak een lijst van de dingen waarvan jij geniet en kijk hoeveel je hiervan kan incorporeren in je administratie-praktijk. Als je houdt van leuke schijfwaren, koop dan mooi papier en mapjes.’

Schrijf met de hand

Wie het over administratie heeft, denkt wellicht aan Excel en andere huishoudboekprogramma’s. Die zijn ook erg handig. Maar Cait Flanders, schrijfster van het boek The Year of Less, raadt aan om je uitgaven te noteren op de ouderwetse manier: met pen en papier. Apps kunnen het proces versnellen maar ze vindt het minder effectief. ‘Voor mij zijn het gewoon getallen die op magische wijze online worden bijgewerkt, dan begrijp ik nog steeds niet hoe vaak ik geld uitgeef. Hoe meer je dingen opschrijft, hoe meer je beseft of je wel of niet blij bent met het feit dat je dat geld hebt uitgegeven.’

Niet iedereen heeft zin om alles met de hand op te schrijven. Een collega op de redactie van de Volkskrant zweert juist bij de zeer gebruikersvriendelijke app You Need A Budget. Of neem de app Grip, waarin je je uitgaven in overzichtelijke categorieën kunt zetten. Bepaal je budget per categorie en je krijgt een melding als het op is. Misschien werkt het ook voor jou.

Zoek inspiratie

Het blog van Cait Flanders is een echte aanrader, zo tipte Myrrhe Oosterhaven in de Opruim-Facebookgroep. ‘Zij betaalde in twee jaar 30 duizend dollar aan schulden af en schrijft ook vaak over spullen weggooien en minimalisme. Wel allemaal in Engels, maar misschien is er nog iemand die hier inspiratie vindt!’.

Inspiratie hoe het niet moet is er natuurlijk ook:

Het vergeten abonnement

Het bleek toch wel een van de makkelijkste bespaarmaatregels: onderwerp je uitgaven van afgelopen maand aan een grondig onderzoek in je bankier-app en ontdek een sportschoolabonnement dat je al een jaar niet meer gebruikt, of dat de vriendenloterij maandelijks 32 euro afschrijft namens iemand anders.

Verkopen die handel

Eén mini-challenge ging over het verkopen van merkkleding op Marktplaats. In de opmerkingen op Facebook kwamen ook een paar andere goede alternatieven voorbij. Zoals de websites United Wardrobe en The Next Closet. Of ga gewoon één keer per jaar gezellig met een vriendin en al jullie kleding naar de Amsterdamse IJhallen.

Kies een vaste plek en een vast moment

Kies een lade, kast, bak waar je alle administratie bewaart. Voorkom dat er overal in huis ‘iets’ ligt. Helemaal uit den boze: het creëren van een stapel in de categorie ‘dit moet ik nog een keer uitzoeken als ik tijd heb’. Die tijd komt niet. Beter kun je meteen een beslissing maken: weggooien of bewaren op die vaste plek.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.