Reportage

Cruisen voor de Turkse kust

Reportage

Je kunt cruisen op een schip met zesduizend passagiers of met zestien. In dat laatste geval is de zee dichtbij - maar je medepassagiers zijn dat ook.

Kapitein Öktay voor de kust bij Bodrum Beeld Daniel Rosenthal

Open je ogen en kijk eens goed: recht vooruit een sterrenhemel die zachtjes heen en weer wiegt. Ik lig op het voordek van een Turks zeilschip. Links slaapt een meisje uit Australië, een blonde zeemeermin in het maanlicht, rechts de harige rug van een gepensioneerde loodgieter uit Sydney, verderop klinkt zacht gesnurk van een Canadese verkeersvlieger uit Hongkong. Op zo'n moment denk je: hoe ben ik hier terecht gekomen? Maar ook: deze week wordt bijzonder.

Heel ver van huis zijn we niet. Het schip Naviga 1 ligt voor anker in een ondiepe baai in de buurt van Bodrum aan de westkust van Turkije. Een goedkope chartervlucht en een transferbusje; meer heb je niet nodig om in een ander universum te belanden. Een universum waarin je hele dagen rondloopt in je zwemshort, je haar overeind staat door het zeewater en je altijd na de lunch een dutje doet op een zonnebed. De smartphone heeft geen bereik en ik heb geen idee welke dag het is. Zo kan een cruise op de Middellandse Zee ook verlopen.

Tekst gaat verder onder foto

Beeld Daniel Rosenthal

Turkse gulet

Op grote cruiseschepen is de zee vaak ver weg. In brochures staan passagiers hand in hand in een tropische branding met het witte schip op de achtergrond. Maar in de prakrijk kijk je vanaf je balkon op de dertiende verdieping naar de schuimende golven. Op een Turkse gulet, een traditioneel zeilschip, begint de dag als volgt: je slaat je dekbed opzij, klimt op de reling en duikt zó het turkooizen water in. Je hangt even aan de ankerketting voor een pitstop en trekt dan een paar baantjes om de boot. Bovenaan de zwemtrap wacht de jonge matroos Sahmet met een handdoek en een kop koffie. Het is een routine waar een mens aan kan wennen.

'Hier droom ik over als ik aan het werk ben', zegt passagier Jay Olson. De 61-jarige gezagvoerder van een Boeing 747 heeft drie weken geboekt op de Naviga 1. Cruisen doe je volgens hem het best op kleine schepen. 'Het is intiemer. Gisteravond hadden we zó veel lol met z'n allen. Toch? Het slapen onder de sterren, het kijken naar de zonsopgang, het is een genot.' Zulke ervaringen vind je volgens de ervaren reiziger niet snel op een groot schip of in een hotel. 'Je maakt hier snel contact met medepassagiers en bemanningsleden.'

100 duizend euro per week

Daar moet je dan wel zin in hebben. Op de witte zonnebedden naast de hoofdmast liggen ook de Russische zusjes Mezhov uit Melbourne, mét entourage: een jonge bankier uit Londen, een glamoureuze nanny met een Made in Brasil-tatoeage op haar bil, een jonge verpleegkundige uit Melbourne, een technisch manager uit Londen. Stuk voor stuk sympathieke gasten en hoog opgeleide wereldburgers. Maar deze week willen ze varen en feesten. De eerste gin-tonics verschijnen rond elven op het dek, er wordt gedanst, gezoend en gecrasht. Zwemmen gebeurt met opblaasbare ligstoelen en een blikje Efes-bier.

De kunst is een schip te vinden dat bij je past. Dat valt niet mee, want rond Bodrum varen vijfduizend houten zeilschepen. De goedkoopste rekent 300 euro per week (exclusief drankjes) de duurste - de 56 meter lange Regina - vraagt 100 duizend euro per week (inclusief drankjes). Wij kiezen voor de Turks-Nederlandse reder SCIC Sailing. Die runt smaakvol ingerichte schepen met een bemanning die graag de zeilen hijst. Goedkope aanbieders gebruiken liever de motor. Mede-eigenaar Loes Douze steekt veel tijd in het matchen van vaargasten, zodat rustzoekers niet tussen feestgangers terecht komen. 'De meeste passagiers zijn vijftigplussers en gezinnen tijdens de schoolvakantie', verzekert ze.

Tekst gaat verder onder foto

Passagiers Ann, Lorena en Julia met een cocktail in de haven van Kos. Beeld Daniel Rosenthal
De kapitein neemt de route door met een passagier Beeld Daniel Rosenthal

Yoga aan boord

Het voordeel van een klein schip is dat je mag meebeslissen over de vaarroute. Elke ochtend legt kapitein Öktay een zeekaart op de ontbijttafel en vraagt: 'Wat willen jullie doen vandaag?' We kunnen Griekse eilanden bezoeken, al lig je dan wel in een haven tussen restaurants en discotheken. Daar slapen nu ook veel Syrische vluchtelingen op de kade, zichtbaar opgelucht dat ze de oversteek hebben overleefd. Op Nisyros kun je een vulkaan beklimmen, op Symi kun je iconen kussen in het befaamde klooster van Panormitis.

Het lijkt de beste optie om de Turkse kust te volgen. Laat het anker vallen in een verlaten baai en ga zwemmen, kajakken en snorkelen, terwijl de kok een visje grilt op een houtskoolvuur. In het hoogseizoen valt het echter niet mee een lege baai te vinden; als je pech hebt, lig je naast een gulet die tot 1 uur 's nachts Braziliaanse samba en Amerikaanse rap speelt (sorry, buren). Tijdens een lunchstop - de dagelijkse zeilpauze om te zwemmen en te eten - belanden we opeens tussen partyboten met dagjesmensen. Russische popmuziek schalt over het water, blonde vrouwen slaken kreetjes als Turkse lefgozers van een hoge rots duiken.

Themareizen

'Je kunt het beste in het voorjaar of najaar komen', zegt kapitein Öktay, die al dertig jaar in het gebied vaart. 'Dan is het minder heet, vinden we altijd wel een baai voor onszelf en zijn de prijzen lager.' Volgens de schipper zijn Turkse gulets niet groter geworden, wel luxer. 'Veel passagiers komen drie, vier keer terug. Heel leuk.' Om de tocht voor die terugkerende passagiers interessant te houden, organiseert de reder ook themareizen met een archeoloog, een yogaleraar of een kok. Wie wil kan ook mee naar de markt, wandelen naar een volgende baai of mee-eten bij dorpelingen thuis.

Maar de essentie van deze minicruise is: vlakbij en toch ver weg. Wanneer zwem je nou nog in zee in het maanlicht, en slaap je aan dek als de vader van Pippi Langkous? Als in de baai van Selimiye de speakers van de moskee om vijf uur 's ochtends zangerig oproepen tot het ochtendgebed, vind je dat niet erg. Integendeel: je kijkt naar die opkomende zon boven het dorp, dat spiegelgladde water en die eenzame visser die uitvaart in zijn bootje en je denkt: tijd voor een duik.

Praktische informatie

De Turks-Nederlandse reder SCIC Sailing cruist met vier zeilschepen vlak onder de Turkse kust.
De schepen zijn redelijk luxueus: iedere kajuit heeft een douche en toilet en de kok blinkt uit in Turkse mezze en salades.
In het najaar zijn de baaien rustiger en is de Middellandse Zee op haar warmst.
Vanaf 940 euro per persoon, inclusief eten en drinken, exclusief vlucht en transfers.
Ga voor meer informatie naar: scicsailing.eu

Beeld Daniel Rosenthal
De Russische zusjes Julia en Alisa dobberen bij de Naviga 1, terwijl de auteur van dit verhaal een duik neemt. Beeld Daniel Rosenthal

Meer cruise? Noël zette het laatste nieuws op een rijtje.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.