de gids boeken

Colson Whiteheads nieuwe boek is een victorie – en andere aanraders van onze boekenredactie

Floor Rieder Beeld Floor Rieder

VOLKSKRANT BOEKEN

Ontvang iedere vrijdagmiddag de boekennieuwsbrief in uw mailbox met daarin de recensies, interviews en rubrieken die boekenliefhebbers gelezen moeten hebben. Inschrijven kan hier.

Lieve lezer,

Twaalf jeugdboekenschrijvers werden afgelopen week tijdens voorleesbezoeken op scholen verrast met een Zilveren Griffel. Daarmee begint voor hen een spannende tijd: één van die Zilveren Griffels zal op 1 oktober, als de Kinderboekenweek begint, worden omgezet in een Gouden Griffel, de belangrijkste prijs van de Nederlandse jeugdliteratuur. De omvang van de prijzenregen roept elk jaar weer discussie op, schrijft Pjotr van Lenteren: ‘Zo veel kanshebbers, dat knaagt aan de geloofwaardigheid van de prijs. Bovendien is het vergelijken van prentenboeken en non-fictie met poëzie en literaire novellen eigenlijk onmogelijk.’

En weer is er een zelfstandige uitgeverij minder: Podium, uitgever van het werk van onder anderen Elvis Peeters, Wilfried de Jong en Alex Boogers, sluit zich deze zomer aan bij uitgeefhuis Nieuw Amsterdam, waarvan ook Wereldbibliotheek, Bas Lubberhuizen en Fontaine Uitgevers deel uitmaken. In een brief aan zijn auteurs en medewerkers verzekert directeur Joost Nijsen, die de uitgeverij 22 jaar geleden oprichtte, dat Podium een ‘autonoom onder zijn directeurschap opererende literaire uitgeverij blijft’ en er dus weinig zal veranderen. Als reden voor de intrek bij Nieuw Amsterdam noemt hij de grotere slagkracht en expertise op het gebied van verkoop/marketing, digitale exploitatie en royalty-administratie. Joost Nijsen: ‘Om het met een nautische metafoor te zeggen: de Podium-schuit blijft onafgebroken het ruime sop kiezen, maar nu beschut en verder aangestuwd door een fraaie vloot.’

Prima bruggetje naar Een zee van traan, een overzicht van vier eeuwen Nederlandse walvisvaart, dat onlangs verscheen. Cor Speksnijder sprak met Jaap Bruijn, emeritus hoogleraar zeegeschiedenis aan de Universiteit Leiden, en met Louwrens Hacquebord, emeritus hoogleraar Arctische en Antarctische studies aan de Rijksuniversiteit Groningen, over een sector die bij vlagen winstgevend was maar uiteindelijk zijn eigen graf groef – de walvissen raakten op. Maar bescherming van de walvis speelde geen enkele rol toen Nederland in de jaren zestig besloot te stoppen met de walvisvangst. De bedrijfstak was niet lonend meer en kon zonder overheidssteun niet overleven. 

Het nieuwste (hand)boek van Fay Weldon, Waarom wil niemand mijn boek uitgeven?, staat vol met praktische tips om als afgewezen schrijver je roman wél verkoopbaar te maken. Weet wie je bent, wat je bent en waarom je schrijft, bijvoorbeeld. Breng je hele boek terug tot één zin, zodat je op koers blijft. En schrap bijvoeglijke naamwoorden die niets toevoegen. Margot Pol zocht Weldon op en nam met haar haar ‘favorite things’ door. 

Schrijfster Fay Weldon in haar huis in de provincie Dorset, Engeland. Beeld Daniel Cohen

Het debat over de klimaatcrisis zit op een kantelpunt. De feiten zijn bekend, het komt nu op maatregelen aan. Want de tijd dringt, is de boodschap van veel nieuwe klimaatboeken. Deze week werd aan de stapel Ons huis staat in brand toegevoegd van het Zweedse gezin Thunberg-Ernman, bakermat van het 16-jarige ‘klimaatmeisje’ Greta Thunberg, de wereldberoemde initiatiefnemer van de schoolstaking voor het klimaat.

Even goed wordt het wel gewoon mooi weer, komend weekend. Mocht je ‘mooi weer’ en ‘boeken’ een interessante combinatie vinden, ga dan vooral naar het pittoreske Dwingeloo (Drenthe), waar zaterdag het literatuur- en muziekfestival Zomerzinnen plaats heeft. Met optredens van onder anderen Rob van Essen, Manon Uphoff, Lévi Weemoedt, Bert Wagendorp, Tsead Bruinja, Niña Weijers en Suzanna Jansen. 

Boek van de week

Het was dus geen toeval, geen toevallige uitschieter, dat prachtige De ondergrondse spoorweg (The Underground Railway) waarmee Colson Whitehead, auteur van vijf eerdere romans, in 2016 doorbrak bij een groot publiek en waarvoor hij bekroond werd met de Pulitzer Prize. Na de verrassende, surrealistische wijze waarop hij in deze roman Amerika’s slavernijverleden tot leven wekte, vertelt Whitehead in zijn nieuwe roman De jongens van Nickel een verhaal waarin de personages aan zijn verbeelding zijn ontsproten, maar dat voor de rest is gebaseerd op feiten die even bizar als keihard zijn; de gruwelijke gebeurtenissen in de jaren zestig op Nickel Academy, een tuchtschool waarvoor de Arthur G. Dozier School for Boys in Florida model stond. Literair, ethisch, historisch: Whiteheads boek is een victorie op alle niveaus, schrijft Hans Bouman. Vijf sterren. 

Interview van de week

De Britse auteur Julia Blackburn schrijft doorgaans warmbloedige biografische portretten maar voor haar nieuwe boek Lied van de tijd dook ze Doggerland in, het gebied dat Engeland ooit – ver voor de Brexit – verbond met het continent. Een uitgestrekt en vruchtbaar landschap, verschenen en verdwenen na de laatste ijstijd, in de periode van 20.000 tot 7.000 jaar geleden. Mirjam van Hengel sprak met haar: ‘Als ik terugkijk op mijn boeken denk ik dat ik altijd in hetzelfde geïnteresseerd ben: de aanwezigheid van het verleden in het nu, het continuüm van de tijd. Nooit in het chronologische, het lineaire. In mijn boek Draad komt Einstein vaak voor, die was ook niet zo dol op de lineaire tijd.’

Julia Blackburn Beeld Tom Lucas

De Volkskrant Boekenraad Toptien

1. Hendrik Groen: Een kleine verrassing; ­Meulenhoff Boekerij

2. Ilja Leonard Pfeijffer: Grand Hotel Europa; De Arbeiderspers

3. Martine Bijl: Rinkeldekink; Atlas Contact

4. Karin Slaughter: Laatste weduwe; HarperCollins

5. Rob van Essen: De goede zoon; Atlas Contact

6. Clairy Polak: Voorbij, voorbij; Meulenhoff Boekerij

7. Ahmed Aboutaleb: Lees!; Douane

8. Ad ten Bosch: De IJssel stroomt feller dan de Amstel; Van Oorschot

9. Sonja Bakker: Summerproof met Sonja; De Zonnestraal

10. Marga Minco: Het adres; Prometheus

Aanraders van de redactie

Programmeurs, hackers, coders: dat zijn mensen die tegenwoordig de macht hebben. Zij zijn het immers die de wereld vormgeven via de door hen ontworpen software. Dat het een nogal eenzijdig samengestelde groep mensen is, heeft gevolgen, betoogt Clive Thompson in zijn boek De coders.

Kust- en kunststad Oostende is overvloedig beschreven, maar Koen Peeters weet er zijn eigen kunststuk aan toe te voegen. Wat voorgoed vergleden leek, laat hij de lezer aan den lijve ervaren, schrijft Arjan Peeters.

Diepgravend is het niet, vrolijk wordt Aleid Truijens wel van de geluksatlas van Helen Russell. ‘Ook in de meest verdrietige landen weet ze iets opbeurends te ontdekken.’  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden