REPORTAGE

Chinese toeristen kunnen geen genoeg van Giethoorn krijgen

Giethoorn is een hit bij Chinese toeristen. 'Zo uit de schoolboekjes. Traditioneel en authentiek.' Lokale ondernemers zijn verguld, maar niet iedereen is blij met toeristen in zijn tuin.

Chinese toeristen in Giethoorn. Ze denken soms dat ze in een openluchtmuseum zijn. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Langs de Giethoornse vaart lopen drie Tibetaanse monniken in oranje gewaad. 'Die hebben we niet ingehuurd hoor', verzekert hoteleigenares Gabriella Esselbrugge vanaf de rondvaartboot. Zelfs op een rustige maandag zijn de Aziaten niet te missen in het Overijsselse dorp met 2.600 inwoners. Bij bootverhuur 't Zwaantje, voor ijssalon Koppers, in de zeepgieterij, op het terras van uitspanning 't Achterhuus met als specialiteit van de dag speltbrood met rozijnen: als vanzelfsprekend gaan de toeristen op in het beeld van kavelsloten, bruggen en rieten daken.

Vandaag laat minister Kamp van Economische zaken zich er tijdens een werkbezoek rondvaren. De vaarten waarover vroeger de turf werd afgevoerd, zijn tegenwoordig het decor van een klein economisch mirakel van mondialisering. Symbolisch krijgt Kamp de nieuwe wereldvariant van het Monopolyspel uitgereikt. Naast Amsterdam is Giethoorn sinds kort de tweede Nederlandse plaats waar spelers huizen en hotels kunnen bouwen.

Door het hoge water moet de route van de rondvaartboot worden verlegd. 'Gelukkig hebben we hier water genoeg', zegt Esselbrugge. De eigenares van hotel-restaurant De dames van de Jonge is de initiator van de Chinese ontdekking van Giethoorn. 'Voorheen waren we echt een seizoensbedrijf. Na de herfstvakantie was het voorbij.' Op zoek naar nieuwe klandizie buiten het Europese hoofdseizoen trok ze tien jaar geleden naar een branchecongres in China. 'Ik vroeg advies bij een Chinese restauranthouder uit de buurt. Die verklaarde mij voor gek. Maar inmiddels komt 72 procent van mijn gasten uit China.'

'Hollands Venetië'

Daar waren wel een paar aanpassingen voor nodig. De hotelwebsite werd vertaald in het Chinees, net als de menukaart. Alle kamers werden voorzien van een noodlekoker en harde matrassen ('het zijn harde slapers, die Aziaten'). En van de kamernummers 4 en 14 werd afscheid genomen - 4, dat is het getal van de dood. Dat alles valt in goede aarde: vorig jaar liet Esselbrugge drie kamers bijbouwen. 'Mijn benadering is: Giethoorn is het centrum van Nederland. Vanuit hier kunnen toeristen uitstapjes maken naar Den Haag of Amsterdam.' Eén keer per week krijgt ze Chinese les. Gericht op horeca-jargon. En op Giethoorn. 'Chinezen vinden het geweldig als je het Chinese woord voor riet kent.'

Jaarlijks komen er twee miljoenen toeristen naar wat 'Hollands Venetië' wordt genoemd. Steeds vaker zijn er Aziaten onder hen - de aantallen worden geschat op tienduizenden. Een 'groeimarkt', zegt Jos Vranken, directeur van het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC). Vorig jaar kwamen er een kwart miljoen Chinezen naar Nederland, 15 procent meer dan het jaar ervoor. 'Ze komen voor de iconen: grachten, molens, tulpen. En Giethoorn dus.'

Sinds tien jaar lobbyt zijn organisatie in China voor het Overijsselse dorp als Nederlandse bestemming. Want nu Amsterdam overloopt, moeten toeristen over het land worden verspreid. Sinds vijf jaar weten de Chinezen Giethoorn te vinden. Het dorp voldoet perfect aan het beeld dat de Chinezen en andere Aziaten van Nederland hebben, zegt Vranken. 'Zo uit de schoolboekjes: traditioneel en authentiek.'

Op een papier wordt in het Chinees duidelijk gemaakt dat het hier privéterrein betreft. Beeld Marcel van den Berg/de Volkskrant

Openluchtmuseum

Zo authentiek, dat de bultrugboerderijen en de punters de bezoekers in verwarring brengen. 'Soms hebben ze het idee dat Giethoorn een openluchtmuseum is', zegt Rhoda van Eeden van de lokale ondernemersvereniging. Vaak gestelde vraag: 'Hoe laat gaat het dorp dicht?'

Dat museumgevoel heeft een keerzijde. De onwetende Chinezen lopen geregeld een privétuin in om foto's te maken. Daar is niet iedereen blij mee. De grenzen tussen publiek en privaat worden angstvallig gemarkeerd door bordjes 'verboden toegang' - in Chinese tekens.

Esselbrugge vindt dat Giethoorn ervoor moet waken niet aan zijn eigen succes ten onder te gaan. 'We moeten ons decor bewaken.' De ondernemers overleggen veel met bewoners. Al zijn die volgens Van Eeden inmiddels ook wel wat gewend. 'Bovendien heeft Giethoorn ook slechtere tijden gekend. We mogen niet klagen.'

Aparte trein

Volgens het Chinese Toerismebureau is China inmiddels 's werelds grootste exporteur van toeristen. Honderd miljoen Chinezen gingen in 2014 de wereld over. Samen gaven ze 155 miljard dollar uit. Niet alleen in Giethoorn zorgt de invasie van Chinese toeristen voor gemengde gevoelens. In Zwitserland worden Chinese vakantiegangers ervaren als 'luidruchtig en onbeleefd', schrijft Heute. Dat laatste zou onder meer blijken uit het spugen op de vloer. Op het befaamde spoor op de berg Rigi worden sinds augustus zelfs extra treinen speciaal voor 'Aziatische toeristen' ingezet. In de toiletten wordt met pictogrammen geïllustreerd hoe ze te gebruiken: niet op de bril staan, maar zitten.

Uitgaven

De Chinezen laten hun geld flink rollen in de gemiddeld anderhalve dag die ze in Nederland verblijven. Per dag geven ze 1.250 euro uit. De doorsnee toerist houdt het bij 700 euro. Bij Esselbrugge huren Chinezen vooral luxueuze kamers. En ook Neeltje Zijlstra heeft veel Chinese klanten ('echte kenners') in haar winkel met edel- en sierstenen. 'Vijf jaar geleden kwamen ze een fotootje nemen. Nu de prijzen in China de pan uit rijzen, kopen ze hier hun colliers.'

Maar dan moeten ze er wel zien te komen. 'Steenwijk' staat hoog in de lijstjes met zoektermen: daar moeten de reizigers overstappen die vanaf Schiphol de trein nemen. Busbedrijf Connexxion geeft reisinformatie in bussen en haltes inmiddels ook in het Chinees. Sinds kort vertrekt de laatste bus naar Steenwijk bovendien niet om 19 maar om 21 uur. 'En als er na de laatste rit nog een groep toeristen staat, rijden we nog een keer', zegt commercieel directeur Eric Eijndhoven. Noem het een wederdienst: dankzij het succes van Giethoorn kan zijn bedrijf dunbezette streekbussen handhaven.

Het mag dan een groot succes zijn, de Chinese invasie in Giethoorn, zich er volledig op toeleggen wil Gabriella Esselbrugge niet. Daarom heeft ze onlangs een grote promotiecampagne in België gelanceerd. 'Voor Aziaten is het niet leuk om in Giethoorn tussen alleen andere Aziaten te zitten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.