De GidsLust & Liefde

Cees voelt zijn overleden vrouw elke dag: ‘Wij zijn verbonden’

Beeld Saša Ostoja

Drie jaar geleden stierf de vrouw van Cees (65). Er gaat geen dag voorbij dat hij haar energie niet voelt.

Cees: ‘Ik ben eigenlijk helemaal niet spiritueel, maar sinds mijn vrouw drie jaar geleden overleed, hoor en voel ik haar regelmatig. Ik ruik de melati waarop ze zo gek was, zonder dat-ie in bloei staat. In mijn dromen duiken de namen van onbekende mensen op, die ik opschrijf, en later op de dag ontmoet ik iemand met die naam. Laatst moest ik ineens heel sterk denken aan haar verre nichtje, het was of haar naam telkens opborrelde in mijn hoofd. Ik bel haar zelden maar toen ik de telefoon pakte, zei ze dat mijn telefoontje perfect was getimed, want het ging niet goed met haar. 

Heel vreemd al die tekenen, ik kan ze niet verklaren, het is een energie, een ander woord heb ik niet. Ik ben door en door bètawetenschapper, als moleculair bioloog betrokken bij grote internationale dna- en rna-onderzoeken, sta ik aan de wieg van de Nipt (niet-invasieve prenatale test, red.). Van ons beiden was ik altijd de nuchtere Hollander en mijn vrouw de spirituele geest met Indonesische roots, maar op een of andere manier lijkt het of ze bij haar sterven haar gevoeligheid heeft doorgegeven. 

Zes weken hadden de kinderen, kleinkinderen en ik de tijd om afscheid te nemen. Ze had uitgezaaide eierstokkanker en tegen de tijd dat de medici dat erkend hadden, was er niets meer aan te doen. Op 17 september 2016 had ik haar zus nog van Schiphol gehaald. En toen ik later die dag wat aan het rommelen was in de gang, voelde ik ineens een sterke drang naar boven te gaan. Ik werd als het ware door mijn vrouw naar boven geroepen, zonder dat ze haar stembanden gebruikte. Haar stem zat in mijn hoofd, maar was niet minder dwingend. Toen ik naast haar bed zat, keek ze me nog een keer aan en sloot toen voorgoed haar ogen.

Ze was helemaal niet mijn type toen ik haar vele jaren geleden leerde kennen in de mensa van de Vrije Universiteit. Zij had zwart haar, ik hield van blond, en bovendien was ik 22 en zij 30. Maar in de dagen erna bekende ze dat ze op dat eerste moment al dacht: wat een mooie blauwe ogen heeft die jongen en hoe zou het zijn om met hem getrouwd te zijn? We hadden alles tegen. Vrienden zeiden: nu snap ik waarom wordt gezegd dat liefde blind is, jullie passen niet bij elkaar. Ook mijn moeder had grote moeite met onze relatie; ik zat nog maar in mijn derde jaar toen ik vader werd. Maar we leken voorbestemd voor elkaar. Je kunt erin geloven of niet – ik dus in principe niet – maar stel dat je ‘voorbestemd’ vervangt door een ‘soort energieoverdracht’, wordt het dan al aannemelijker? 

Ik heb die sensitiviteit, die me pas na haar dood ‘royaal is toebedeeld’, gedurende ons huwelijk van haar moeten leren. Soms verzuchtte mijn vrouw weleens: ‘Waarom voel je niet wat ik voel?’ In het begin antwoordde ik dat ik geen gedachten kon lezen. Maar naarmate we langer samen waren, werd ik steeds gevoeliger als het om haar ging. In de VS waren we eens met vrienden in een enorm winkelcentrum en ineens was mijn vrouw weg. Ik zei dat ik haar wel even gingen zoeken, en had haar ook zo gevonden. Hoe doe je dat, vroegen onze vrienden verbaasd. En ik had geen idee. Het gebeurde gewoon. Wij zijn verbonden.

Ik hoor weduwen en weduwnaars zeggen dat ze meteen alle kleren hebben opgeruimd. Maar de jassen, jurken en broeken van mijn vrouw hangen nog allemaal op hun plek. Ze vormen de kostbare herinneringen aan een vrouw die me aan tafel bij kennissen met een blik kon duidelijk maken of ze nog even wilde blijven of liever wilde gaan. Pas nu, na drie jaar, kan ik zeggen dat ik over mijn verdriet heen ben, maar het gemis wordt elke dag groter. Regelmatig ruik ik aan het kussensloop dat ik nooit meer heb verschoond. De aardse man die ik vroeger was, zou zeggen dat het onhygiënisch is, maar dat ene kussensloop vertelt een verhaal vol belevenissen en emoties. Dat geldt voor alles in huis, tot en met de plastic zakken die ze verzamelde en nog eens dacht nodig dacht te hebben, aan toe. Een keer reed ik langs ons eerste huis, waar we onze liefdesverklaringen op de muren in de schuur schreven. Als ik ’s avonds naar bed ga, denk ik altijd aan de manier waarop ze naast me haar tanden poetste; eerst deed ze tandpasta op alle tanden en dan begon het elektrische poetsen. Daarbij hield ze altijd haar hand in haar oksel. Als ze dat vergat, legde ik die hand op zijn plaats omdat ik gehecht was aan het beeld. 

Ik wil niet verzanden in melancholie. In de drie jaar dat ze er niet meer is, heb ik keihard gewerkt om mijn rna-onderzoek en levenswerk nog voor mijn pensioen te kunnen voltooien. Ook daarin lijkt zij onzichtbaar aanwezig, want ik weet zeker dat ik nooit zoveel uren had kunnen maken als ze nog leefde.

Het enige waarvan ik spijt heb, is dat ik niet vaak genoeg heb gezegd dat ik haar zo intens liefheb. Zeg nou eens dat je van me houd, zei ze weleens, en dan antwoordde ik op zijn Hollands: ‘Dat weet je toch.’ Ik houd me verre van zelfmedelijden, die desolate staat van zielige zelfgenoegzaamheid zou ze hebben verafschuwd. Maar dat ik met haar mijn kompas kwijt ben, staat vast. De eerste dagen na die zeventiende september 2016 liep ik van de keuken naar de kamer en weer terug zonder enig doel, nu vraag ik haar voor een besluit, soms hardop, wat zou jij nu in mijn geval hebben gedaan? En ook al is ze er fysiek niet meer, ik voel haar kracht nog sterker dan voorheen. Toen ik eens foto’s keek op haar telefoon, stuitte ik plotseling op een mysterieuze spraakmemo die ze nooit had verstuurd. ‘Ik hou van je’, meer niet.’

Ook geïnterviewd worden? ­Mail een korte toelichting naar lust@volkskrant.nl.

Ook voor deelname aan onze podcast Van twee kanten, waarin geliefden elk over (een speciale gebeurtenis in) hun relatie vertellen, kunt u naar dit adres mailen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden