DE GIDS burn-out

Caroline Kortooms over haar burn-out: ‘Mijn belangrijkste les was: stop eerder, kies bewust. Wees de stress vóór’

Caroline Kortooms (56) is algemeen directeur van het Limburgse pretpark Toverland. Een paar jaar geleden kreeg ze vreemde fysieke verschijnselen als oorsuizen, hoge bloeddruk en ze kon geen hap meer door haar keel krijgen. Haar huisarts schrok zich een hoedje en stuurde haar direct naar het ziekenhuis. Hij vermoedde een hartafwijking. Maar Kortooms wist op dat moment al heel nuchter bij zichzelf vast te stellen: ‘Ik heb een burn-out’. Hoe ze daar vervolgens uit probeerde te komen, dat is weer een heel ander verhaal.

Caroline Kortoom is algemeen directeur van pretpark Toverland Beeld rv

DE VOLKSKRANT BURN-OUT GIDS

Deze periode besteedt de Volkskrant extra aandacht aan de burn-out. Op www.volkskrant.nl/burnout verzamelen we alle verhalen over burn-out en stress. Via deze besloten Facebook-groep kunt u uw eigen verhaal delen.

Wat was het moment dat het echt niet meer ging?

‘Er zijn in retrospect een paar momenten te benoemen. Het eerste moment was midden in de nacht. Ik werd wakker door een vrachtauto die voor de deur stationair stond te draaien. Ik woon in een rustig dorp, dus dat was heel vreemd. Ik draaide me weer om en viel in slaap. De volgende ochtend hoorde ik die vrachtwagen nog steeds. En opeens realiseerde ik me dat de auto helemaal niet buiten stond, maar binnen in mijn hoofd bromde. De brom ging over in oorsuizen. Maar dat had mijn broer ook, dus ik maakte me nog geen zorgen. Een paar weken later had ik een ander vreemd moment. Ik was terug van een hele leuke vakantie. Mijn koffer stond op de slaapkamer, en die bleef daar maar staan. Ik kon er de energie niet voor opbrengen om ’m uit te pakken. En dat is echt niks voor mij. Ik wist, dit klopt niet. Ik constateerde zelf dat ik een beetje oververmoeid was en nam een paar weken rust.

‘Maar op een ochtend, nu 7 jaar geleden, kon ik niks meer eten. Het leek wel of mijn slokdarm op slot zat. Het ademen ging ook niet helemaal lekker. Toch ging nog wel naar een teamvergadering, die leidde ik nu eenmaal altijd, dus dat kon ik nog wel even doen. Ondertussen wist ik wel: dit is niet goed.

‘Toen ik later die dag bij de huisarts aankwam, was hij ‘loeigiftig’. Hij beet me toe of ik wel wist waar een burn-out allemaal toe kon leiden? Dat ik daar niet te makkelijk over moest denken. Hij was heel bang dat ik iets aan mijn hart had. Dus ik moest linea recta naar het ziekenhuis, aan de hartbewaking. Ik was zelf heel rustig. Ik wist intuïtief dat ik een burn-out had. Maar niemand luisterde naar me. ’s Avonds kwam er een co-assistent aan mijn bed. Met goed nieuws vond hij zelf, want er was niks mis met mijn hart of mijn bloed maar wat ik dan wel had was één groot vraagteken voor hem. Ik legde weer uit dat ik een burn-out had. De hartspecialist zei tenslotte dat hij met mijn versie van het verhaal meeging. Omdat ze het zelf anders ook niet konden verklaren.’

Hoe was je situatie voordat je klachten kreeg?

‘Ja, het was achteraf gezien al een jarenlange opbouw. Twee jaar daarvoor was mijn man overleden, op 48-jarige leeftijd. De combinatie rouw, de zorg voor mijn dochters, mijn werk als algemeen directeur bij Toverland was veel. Ik was ook nog eens iemand die geen concessies deed, die nooit even dacht dat het ook wat minder kon. Ook al had ik veel verdriet, ik ging gewoon door. Terwijl het rouwen om mijn man heel heftig was. Mijn hele toekomstbeeld was compleet veranderd. In vergelijking hiermee is een burn-out ook heel heftig, het is misschien nog wel beangstigender. Omdat ik het niet begreep. Ik was mezelf niet, alles wat mij mij maakt: mijn energie, mijn vrolijkheid en gedrevenheid was weg. En ik had geen idee hoe ik het terug kon krijgen.’

Hoe reageerde de omgeving?

‘Heel begripvol. Zo van: als Caroline zegt dat het niet meer gaat, dan gaat het ook niet meer. Nu het werk wegviel, lag mijn focus op mijn dochters. Maar voor hen zorgen lukte ook niet meer. Dat vond ik echt wel een dieptepunt, dat ik niet eens meer een maaltijd kon bereiden voor mijn dochters. Maar die meiden gingen als een front om me heen staan, en vonden het juist heerlijk dat ze eens iets voor mij konden doen.’

Wat heeft je het beste geholpen?

‘Mijn bedrijfsarts hield me een genadeloze spiegel voor. Ik moest uit oude patronen breken. Anders kijken naar mezelf. Dat moest ook wel, want ik had pijn in mijn schouders, ik kon mijn hoofd nauwelijks omhoog houden. Ik was zo moe, ik kon eigenlijk alleen maar liggen, wandelen en lezen.

‘Die bedrijfsarts, Jan Konijnenburg, vroeg me bij een consult hoe het ging. Ik barstte getergd uit: ‘I want to break free! Ik wil hier uit! ik zit nu al zes weken thuis en zelfs dat half uurtje autorijden hierheen ging bijna niet.’ Hij vroeg me rustig: ‘Had je dat autoritje niet anders kunnen doen? Onderweg even stoppen bijvoorbeeld, even rondlopen, om je heen kijken?’ En dat was voor mij zo verhelderend. Ik leg gewoon altijd de lat hoog. Als ik boodschappen doe, dan ga ik langs de slager, bakker, de supermarkt en doe alle andere boodschappen die nog gedaan moeten worden. Ik heb nu geleerd dat je ook alleen naar de bakker kunt gaan. De les was: stop eerder, kies bewust. Wees de stress vóór. Dat lijkt heel simpel, maar voor mij was dit het keerpunt. Binnen een paar dagen waren mijn lichamelijke klachten substantieel verminderd.

‘En, net zo belangrijk: ik durf nu ook stop te zeggen als er anderen bij zijn. Ik sla soms een verjaardag over of ga er korter heen. En op het werk? Daar las ik ook pauzes in, als dat nodig is.’

En hoe is het nu?

‘Die noodkreet van mijn lichaam was heftig. Ik heb het zwaar gehad. Maar tegelijkertijd heeft het me ook verrijkt. Ook op het werk probeer ik mijn ervaring in te zetten. Door soms even een werknemer op adem te laten komen na een groot project. Ik ben nu, zeker weten, een betere, completere versie van mezelf.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.