Buenos Aires was voorbestemd de mooiste hoofdstad te worden

Dat nostalgisme niet als aandoening in het handboek van de psychiatrie staat, komt misschien doordat zoveel mensen eraan lijden.

Zicht op Buenos Aires.Beeld thinkstock

In ernstige gevallen gaan mensen zich kleden als in hun favoriete tijdperk. Je hebt jaren dertig-nostalgici die hun jaren dertig-garderobe wassen in ijzeren teiltjes. Cineast Woody Allen, zanger Boudewijn de Groot - ze komen er openlijk voor uit nostalgici te zijn, net als de protagonist uit Allens film Midnight in Paris. Die wordt teruggekatapulteerd naar zijn geliefde roaring twenties. In het heerlijke 1920 ontmoet hij mensen die terugverlangen naar het heerlijke 1890. Een vriend die niet aan nostalgisme lijdt, beweert dat ik nooit naar het fin-de-siècle had terugverlangd als ik in 1900 had geleefd. Dat zal wel kloppen - toch blijf ik van mening dat alles wat in het fin-de-siècle isgebouwd mooier is dan wat Rem Koolhaas bouwt.

Ik was pas enkele uren in de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires toen ik al besefte dat dit voor mensen met mijn aandoening waarschijnlijk de beste plek ter wereld is. Voor de architectuur van deze stad werden rond de vorige eeuwwisseling kosten noch moeite gespaard - in 1900 was Buenos Aires voorbestemd de mooiste en modernste hoofdstad op aarde te worden. Later in de 20ste eeuw belandde Argentinië in een armoedeval. Een voordeel daarvan, althans voor nostalgici, is dat Buenos Aires geen Shanghai-achtig budget heeft om Rem Koolhaas in te huren. Hier is Jugendstil blijven domineren en is aan veel gebouwen om budgettaire redenen al lang niets meer gebeurd. In Europa zijn fin-de-siècle-hotels meestal gerenoveerd en prijzig. In Buenos Aires kun je voor een paar tientjes overnachten in hotels waar liftjes met gietijzeren hekjes nog moeten worden opengetrokken, waarschakelaars lijken op vrouwenborsten en waar gebrandschilderde ramen met Art Nouveau-zeemeerminnen barstjes vertonen.

De Argentijnse landsnaam komt van het Latijnse woord voor zilver, argentum; één fin-de-siècle-hotel waar ik logeerde had het woord voor goud in de naam. De receptionist droeg een vlinderdas op een wit overhemd met vlekken zo oud dat geen wasmiddel daar nog tegen hielp. Met een sierlijke handbeweging reikte hij mij een heerlijk zware sleutel aan van een kamer op de derde etage.

Het duurde 10 minuten voor ik doorhad dat geen van de twee schitterende ouderwetse liften omhoog ging en nog eens 10 minuten voor ik zeker wist dat dit hotel geen trap bezat. In de vroege 20ste eeuw kon het geloof in de vooruitgang zo groot zijn dat trappen overbodig werden verklaard. Ik wilde de receptionist met de vlinderdas gaan vragen hoe ik in een hotel zonder trap met twee kapotte liften uit 1915 de derde etage kon bereiken, toen ik zag dat alle andere gasten langs de receptiebalie doorliepen - helemaal naar de achterkant van het prachtige hotel. Daar bleek een deur te bestaan naar een smalle brandtrap. Op de eerste etage strandde ik op gestapelde vaat, op de tweede etage op zakken met lakens, op de derde op twee stofzuigerstangen en een bezem.

Zo kwamen reizigers van 1916 niet boven. Maar behalve fraaie vergane glorie vond ik dit hotel ook een fraaie metafoor voor Argentinië. Het is niet het mooiste en modernste land op aarde geworden dat de elite van 1900 voor ogen stond - maar de inwoners zijn inventief en ze vinden voor elk probleem een oplossing.

Aan veel gebouwen is om budgettaire redenen al lang niets gebeurd.Beeld Hollandse Hoogte
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden