Onze gids deze weekRussell Howard

Britse comedian Russell Howard: ‘Mijn land is één grote grap’

Russell Howard.Beeld Immo Klink / Contour by Getty Images

De stand-upcomedian met het lelijkste accent van Engeland, Russell Howard, staat eind deze maand twee keer op een Nederlands podium. Wie is deze blonde Brit? Hij gidst ons langs zijn favorieten.

Stel je voor dat je een Engelse pub in Bristol binnenloopt op een drukke vrijdagavond. Mensen zijn slap aan het ouwehoeren en proosten met pints. In de hoek zit een familie die iedereen overstemt. Ze hebben een vrolijk aura en een dik ‘Bristolian’ accent, dat onlangs werd verkozen tot het minst aantrekkelijke accent van het Verenigd Koninkrijk. Ze maken loeiharde grappen over elkaar, het is een familie die elkaar zelfs treitert op begrafenissen. Het middelpunt wordt gevormd door een blonde man met een babyface, die wel eens wordt aangezien voor Ellen Degeneres. Hij heeft ook een lui oog, waar hij zelf om kan lachen. Die man is Russell Howard (39), een van Engelands bekendste komieken.

Russell Howard.Beeld Immo Klink / Contour by Getty Images

Howards markante familie was al een grote bron van vermaak in zijn komedieshow Recalibrate, die in 2017 werd uitgezonden door Netflix. Ook in zijn nieuwe voorstelling Respite, op 21 maart te zien in Amsterdam en op 31 maart in Rotterdam, haalt hij zijn familie er weer bij. ‘Ik ben vorig jaar getrouwd’, vertelt Howard aan de telefoon. ‘Daar zou ik al een hele show aan kunnen wijden, maar er gebeurde toen iets typerends. Mijn botte broer, die veel mensen al kennen uit mijn shows, begon zijn speech met de zin: ‘We hadden geen gewone jeugd.’ Mijn vader onderbrak hem direct en zei: ‘Omdat ik nooit van je heb gehouden.’ Ik denk dat alle gasten toen wel begrepen waarom ik komiek ben geworden.’

Maar Howard heeft ook een serieuzere kant, die hij wekelijks uit in The Russell Howard Hour, een satirische nieuwsshow die wordt uitgezonden op het Britse tv-station Sky One. Die focus op de actualiteit geeft zijn stand-upcomedy een diepere laag. ‘Respite gaat over het relativeren van zware gebeurtenissen, even lachen om de gekte van de wereld. We kampen natuurlijk al drie jaar met Brexit, dus mijn land is één grote grap. Maar ik heb het tijdens deze tour ook over de epidemie van steekincidenten in Londen. Ik kan er met mijn verstand niet bij dat een kind van 9 met een mes rondloopt. Ik zie dat de tegenstellingen in de maatschappij worden uitvergroot, door politici en op sociale media. Dus ik probeer juist te zoeken naar verbinding.’

Door zijn tv-optredens is Howard een bekend gezicht bij veel Britse huishoudens, maar dat heeft hij nooit zien aankomen of geambieerd. ‘Mensen zoals ik, met zo’n gewone familie uit de middenklasse van Bristol, worden nooit beroemd. Voor mijn familie is het ook nog steeds wennen.’ Howard heeft tegenwoordig een moordend schema, maar hij probeert zijn ouders, jongere broer en zus (een tweeling) zo vaak mogelijk te zien. ‘En niet alleen op trouwerijen en begrafenissen.’ Dan lachen ze hem meestal keihard uit. Bijvoorbeeld toen er naast het artikel over de lelijkste accenten van Groot-Brittannië een grote foto van Howard stond.

Russell Howard.Beeld Immo Klink / Contour by Getty Images

Sport: Liverpool F.C.

Virgil van Dijk van Liverpool.Beeld Getty

‘Er zijn twee dingen die me een ultiem gevoel van vrijheid geven: komedie en voetbal. Mijn familie heeft er niks mee, zelfs mijn vader houdt niet van voetbal. Maar als kind bleek ik best goed te zijn en ik vind het nog steeds heerlijk om te spelen. Als ik met de bal over de middenstreep dribbel en de verdediger komt op me af rennen, denk ik even nergens anders meer aan. Dan ben ik eigenlijk op mijn gelukkigst. Alleen optreden geeft me datzelfde gevoel. ‘Nadat ik John Barnes zag spelen tijdens het wereldkampioenschap in 1990, toen ik 10 was, werd ik een supporter van Liverpool. Virgil van Dijk speelt nu ook prachtig, Nederlandse voetballers zijn sowieso heerlijk om naar te kijken. Ik heb een seizoenkaart en ga naar alle thuiswedstrijden van Liverpool, wat vijf uur rijden is vanaf Londen, waar ik woon. Ik heb ze altijd gesteund in hun donkere jaren, maar na dertig jaar lijken ze eindelijk de Premier League te gaan winnen. Als ze scoren vlieg ik vaak onbekenden in de armen. Maar ik heb ook een keer tegen een stoel staan trappen toen ze hadden verloren. Mijn vrouw, met wie ik toen net aan het daten was, keek me aan en zei: wat is er mis met jou? Ik heb dan een kwartier nodig om af te koelen, voordat ik weer normaal kan doen.’

Komiek: Dave Chappelle

Dave Chappelle.Beeld Lester Cohen / Getty

‘Dave Chappelle heeft een indrukwekkend oeuvre en komt ieder jaar met een nieuw programma; sommige komieken touren dertig jaar met dezelfde show.’ (Hij hoest met opzet en mompelt: ‘Seinfeld.’) Howard heeft respect voor het gemak waarmee Chappelle op het podium staat. ‘Hij kan 40 minuten heel scherp zijn en dan 40 minuten inzakken. Maar dat boeit hem niet, hij vindt het niet erg om af te gaan. Chappelle is een komiek zonder ego die op het podium uitzoekt wat werkt en wat niet, alsof hij Jimi Hendrix is die nieuwe gitaarriffs uitprobeert. Dat vind ik inspirerend om te zien.‘Het is bijzonder dat YouTube en Netflix de wereld kleiner hebben gemaakt. Chappelle kan net zo goed een publiek in de Filipijnen vermaken, omdat Engels voor de meeste mensen in de wereld de tweede taal is. Jullie Nederlanders zijn nog verder ontwikkeld en spreken allemaal vijf talen of zo. Ik wil niet de Britse komiek zijn die ervan uitgaat dat mijn publiek weet wie Jacob Rees-Mogg is (een conservatief parlementslid, red.), maar zoek naar dingen die universeel grappig zijn. Stand-upcomedians zijn in principe mensen die andere mensen vertellen hoe het is om mens te zijn.’

Muziek: Bob Dylan & Kendrick Lamar

Bob Dylan in 1963.Beeld Michael Ochs Archives / Getty

‘Wat Dylan en Lamar met elkaar gemeen hebben, zijn hun ijzersterke teksten. Mijn tourmanager, Kumar, zat vroeger in een band en luistert vooral naar de beats en melodieën, maar ik focus altijd op de teksten.’ Howard rapt spontaan een paar zinnen uit het nummer DNA van Lamar: ‘This is my heritage, all I’m inheritin’. Money and power, the makin’ of marriages.’ Zijn favoriete nummer van Dylan is Boots of Spanish Leather, over geliefden die van elkaar zijn gescheiden door de grote, ‘eenzame oceaan’. ‘Ik kan mezelf verliezen in dat soort melancholische teksten.’

Tv: The Wire

The Wire.

Velen noemen The Wire de beste tv-serie van de jaren nul. Een zeer korte samenvatting van de HBO-serie: in ieder van de vijf seizoenen zien we hoe een ander instituut de stad Baltimore in Amerika beïnvloedt; van de politie, de media en het onderwijs tot de haven en de drugshandel. Howard: ‘Je ervaart de problemen van een grote stad door de ogen van uiteenlopende inwoners. Het is gewoon een briljante serie.’

Howard werkt zelf ook al tien jaar voor tv en maakte een aantal satirische nieuwsshows voor de BBC. Momenteel presenteert hij het derde seizoen van The Russell Howard Hour  voor Sky One. ‘Kijkers lijken me te vertrouwen. Het leuke aan zo’n wekelijkse satireshow is dat het boom, boom, next is, het gaat over wat de mensen op dat moment bezighoudt, zoals de financiering van de gezondheidszorg.’

Film: Eternal Sunshine of the Spotless Mind

Eternal Sunshine of the Spotless Mind

Deze moderne klassieker, die een Oscar won voor beste script, gaat over twee geliefden, gespeeld door Jim Carrey en Kate Winslet, die na vele ruzies uit elkaar gaan, hun herinneringen aan de relatie door een firma in geheugentechniek laten uitwissen en elkaar dan weer opnieuw ontmoeten. ‘Ik kan niet goed zeggen waarom, maar het is gewoon een prachtige film over de liefde’, zegt Howard. Eternal Sunshine of the Spotless Mind (2004) speelt zich af in een surrealistische wereld, waarin moeilijk is te bepalen wat echt is en wat niet. Daarom is hij ook fan van Wes Anderson, die met zijn gedetailleerde decors en kostuums in iedere film een ander sprookje creëert. Howards persoonlijke Anderson-favorieten scoorden tevens het beste bij het grote publiek: The Royal Tenenbaums (2001) en The Grand Budapest Hotel (2014).

Boek: Shantaram

Shantaram

De roman Shantaram van Gregory David Roberts uit 2003 gaat over een Australische bankrover die uit de gevangenis ontsnapt en naar India vlucht. Daar wordt hij al snel beroofd van al zijn bezittingen en komt terecht in de sloppenwijken van Mumbai, waar hij allerlei kleurrijke figuren ontmoet. Howard: ‘Ik heb die sloppenwijken zelf niet bezocht’, zegt Howard. ‘Maar het boek doet me wel denken aan de tijd die ik met mijn moeder in Mumbai doorbracht, voor een reisprogramma. De hitte, de geluiden, het verkeer dat koeien moet zien te ontwijken. Het was allemaal zo wild en vervreemdend, alsof je in het computerspel Mario Kart zat, terwijl Subterranean Homesick Blues van Bob Dylan achterstevoren werd afgespeeld.

‘Mijn moeder en ik bezochten ook een spirituele kapper, die de magische krachten uit het universum in je ziel stopte door middel van een kappersbeurt. Het was volgens mij vooral een excuus om ons zoveel mogelijk tikken te geven. Die reis was tegelijkertijd een relativerende ervaring, want in India leer je dat we het zó goed hebben in het Westen, dat we problemen gaan verzínnen. ‘Oh, en het éten! Als Engelsman ben ik gewend dat er in ieder gehucht een Indiaas restaurant zit, dus het is eigenlijk onze nationale keuken geworden. Mijn laatste avondmaal zou een curry zijn: chicken Madras met Peshwari naan, een stapeltje papadums en een glas ijskoude cider erbij.’

Plaats: Bondi Beach, Sydney

Bondi Beach, Australie.Beeld Andrew Merry / Getty

‘Ik reis graag en hou ervan om onderweg te zijn, dat gevoel van wanderlust. Maar als ik op Bondi Beach sta, ben ik helemaal kalm. Het is er werkelijk idyllisch en de mensen zijn vriendelijk en relaxed. Ik was er vorig jaar een maand, samen met mijn vrouw. We zijn na een optreden blijven plakken en hebben een Airbnb gehuurd. De sfeer in Bondi is zo ontspannen dat je er niet eens de behoefte voelt om iets te doen. Ik heb tegenwoordig bijna geen vrije tijd meer, dus kennelijk moet ik naar de andere kant van de wereld reizen om alles los te laten en te kunnen niksen.’ ‘Mijn vrouw is arts, dus ik besef iedere dag hoe belachelijk mijn baan is, vergeleken met die van haar. Ze heeft wel net zes maanden vrij genomen om mee te gaan op tour. Sinds we zijn getrouwd is er niet veel veranderd, maar dit wordt wel heel interessant. Het is erg leuk om stand-upcomedian te zijn, maar het is vast minder leuk om er met één te reizen. Dus we zullen zien hoe dat voor ons beiden uitpakt. Het zal in ieder geval genoeg materiaal opleveren voor mijn volgende show.’

CV Russell Howard

1980 Geboren in Bristol, Engeland, als oudste van drie kinderen

1998-2001 Economie aan de University of the West of England, Bristol

2004 Eerste zelfgeschreven komedieshow The Milk Run op BBC Radio 1

2005-2010 Panellid in het satirische programma Mock the Week op BBC 2

2006-2008 The Russell Howard Show op BBC Radio 6

2007 Stand-upshow Adventures

2008 Stand-upshow Dingledodies

2009 Stand-upshow Big Rooms and Belly Laughs

2009-2014 Russell Howard’s Good News op BBC 3, zijn eerste eigen tv-show

2011 Stand-upshow Right Here Right Now

2014 Stand-upshow Wonderbox

2015 Stand-upshow Round The World

2015-2016 Russell Howard’s Stand Up Central op Comedy Central

2016-2018 Reisserie Russell Howard & Mum op Comedy Central

2017 Komediespecial Recalibrate, te zien op Netflix

2017-heden The Russell Howard Hour, een wekelijkse satirische nieuwsshow op Sky One

2019-heden Stand-upshow Respite, zijn grootste tournee tot nu toe, op 21 maart te zien in Afas Live (Amsterdam) en op 31 maart in Luxor (Rotterdam)

Russell Howard woont in Londen, met zijn vrouw Cerys.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden