De week in boeken Brexit-literatuur

BrexLit: schrijvers over het vertrek van Groot-Brittannië uit de EU

De Brexit is volop terug te vinden in de Britse literatuur met als meest geslaagde voorbeeld Middle England van Jonathan Coe.

Jonathan Coe heeft zich meester gemaakt van de State of the Nation-roman, een Angelsaksisch genre dat teruggaat tot Dickens en Thackeray. Beeld Joost van den Broek/de Volkskrant

The liberal politics of Adolf Hitler is de titel van het opmerkelijkste boek dat de afgelopen jaren in Engeland is verschenen. Auteur John King, de voormalige Chelsea-fan die bekend werd vanwege zijn célineaanse trilogie over voetbalhooligans, schetst in deze zwarte satire een toekomst waarin de Europese naties zijn opgegaan in een Europese superstaat die wordt beheerst door het grootkapitaal. Het is de enige eurosceptische roman binnen de snel groeiende Brexit-literatuur, ofwel BrexLit. De enige andere schrijver die weinig van de Europese Unie moet hebben is Frederick Forsyth.

Vrijwel alle andere Britse schrijvers hebben zich de afgelopen jaren negatief uitgelaten over de Brexit: Julian Barnes, Ian McEwan, Martin Amis, Jeffrey Archer, Howard Jacobson, Irvine Welsh, Zadie Smith, John Lanchester, Sarah Perry en John le Carré. Laatstgenoemde heeft de woede over het EU-referendum meteen verwerkt in Een erfenis van spionnen, waarin hij zijn alter ego George Smiley nadrukkelijk laat zeggen dat hij altijd voor Europa gespioneerd heeft en niet voor Engeland. Voor dit kind van de Koude Oorlog was het redden van Europa uit de Sovjet-klauwen zijn levensmissie.

De eerste grote Brexit-roman verscheen reeds in het najaar van 2016 met de passende titel Autumn, passend omdat de Schotse Ali Smith een droevige symfonie had geschreven over een eiland waar mensen veel tegen elkaar zeggen, maar waar geen dialoog ontstaat. Een ander vroeg Brexit-boek was Amanda Craig’s The Lie of the Land, dat gaat over een stel dat wil scheiden maar dat vanwege financiële bezwaren niet kan. In hogere zin gaat het boek, waar ze al sinds de kredietcrisis mee bezig was, over de bittere verdeeldheid op het eiland.

Maar hét Brexit-boek moest welhaast komen van Jonathan Coe, de meester van de State of the Nation-roman, een Angelsaksisch genre dat teruggaat tot Dickens en Thackeray. Met Middle England  heeft Coe geen Remain-propaganda geschreven, maar een verhaal waarin hij de absurditeit van de politieke leiders toont, maar ook compassie voor mensen die voor Brexit hebben gestemd. Met het heengaan van de moeder van Benjamin Trotter, zijn eeuwige alter ego, sterft ook het oude Engeland, om plaats te maken voor een onrustige natie vol verontwaardigde mensen.

Wat vrijwel alle Brexit-romans gemeen hebben? 

Ze gaan over Engeland, niet over Europa.

Wilt u ook de recensie van Middle England lezen?

Middle England is een roman over een groep levensechte mensen (4 sterren)
De meester van de sociaal-politiek geïnspireerde roman, Jonathan Coe, heeft met zijn scherpzinnig gevoel voor humor de Brexit onder handen genomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden