Groen op reis Den Helder

Breng eens een bezoekje aan het mooiste hoekje van Den Helder, Texel wacht wel

Reisjournalist Sander Groen verkent deze zomer wekelijks een onvermoede bestemming in Nederland of net over de grens. Aflevering 9: de Stelling van Den Helder.

Na het vertrek van de marine is Rijkswerf Willemsoord gerestaureerd en opengesteld Beeld Sander Groen

‘Het heeft vijfentwintig jaar geduurd, maar het begint nu ergens op te lijken.’ Rondleider Paul Schaap is de drijvende kracht achter Museumhaven Willemsoord in Den Helder, waar honderd historische schepen zijn afgemeerd. Het vuurrode lichtschip Texel werd alhier in 1951 gebouwd, de bark Earl of Pembroke is bekend als het piratenschip uit films als Treasure Island, Alice in Wonderland en Cloud Atlas, en bij elk van de wit-blauwe reddingsschepen weet Schaap een spannend verhaal. Een gratis toegankelijk openluchtmuseum van jewelste, dat op deze zonnige zaterdag slechts een handvol bezoekers trekt.

Het Atlantikwall Centrum vertelt de oorlogsgeschiedenis van Den Helder Beeld Sander Groen

Den Helder ontvangt jaarlijks een miljoen toeristen. Alleen zijn die bijna allemaal op doorreis, want hier in de haven vertrekt de veerboot naar Texel. Den Helder is vooral bekend als een van de lelijkste steden van Nederland, gedomineerd door wederopbouwarchitectuur van het slordigste soort. Waarom hier?

De verklaring is te vinden in het dit voorjaar geopende Atlantikwall Centrum: de marinestad werd tijdens de Tweede Wereldoorlog honderdvijftig keer gebombardeerd. Pas op 8 mei 1945 werd Den Helder bevrijd – de geallieerden maakten geen haast, want er viel hier simpelweg niet zoveel meer te bevrijden. Bewoners waren er nauwelijks nog en van de stad resteerde slechts een smeulende puinhoop.

Plezierbootje in de gracht van Fort Erfprins, het grootste fort van Nederland Beeld Sander Groen

Dat had Napoleon Bonaparte tijdens zijn bezoek in 1811 heel anders voorzien. Hij besloot de strategisch gelegen havenstad uit te bouwen tot het ‘Gibraltar van het Noorden’. De keizer gaf opdracht tot de bouw van een marinewerf omringd door verdedigingswerken. Anno nu leidt de Napoleonroute langs Fort Erfprins, ’s lands grootste fort dat nu dient als marinekazerne, over het Schapendijkje langs vuurtoren Lange Jaap naar het opengestelde Fort Kijkduin, en langs talloze bunkers en over de kaarsrechte Liniedijk naar Fort Dirksz Admiraal, dat beklommen kan worden voor een mooi uitzicht op duin en bos.

Zicht vanaf het Schapendijkje op het Marsdiep en Texel Beeld Sander Groen

De Stelling van Amsterdam, die kennen we wel, die staat op de Werelderfgoedlijst en wordt drukbezocht. Maar hier op de Liniedijk kun je een kanon afschieten zonder iemand te raken. De Stelling van Den Helder is minder bekend, maar heeft een groot voordeel: het mooiste gedeelte ervan is gewoon te voet te verkennen. En dat is geen corvee, want er vallen legio rustmomenten in te lassen: in de historische panden van Rijkswerf Willemsoord huizen nu restaurants met zonnige terrassen, en Fort Kijkduin staat in Huisduinen, een bekoorlijk kustdorp en het mooiste hoekje van Den Helder. Breng er eens een bezoekje. Texel wacht wel.

Uitzicht vanaf het Schapendijkje op Huisduinen Beeld Sander Groen

Praktische informatie

Reis
Het modernistische kopstation van Den Helder is bereikbaar per intercity vanuit Maastricht (via Eindhoven, Den Bosch, Utrecht) en Nijmegen (via Arnhem, Utrecht, Amsterdam). OV-fietsen in de kelder. ns.nlov-fiets.nl

Route
De 11 kilometer lange wandelroute ‘In de voetsporen van Napoleon’ is voor € 1 te koop bij Bezoekerscentrum Willemsoord. Ook NS-wandeling ‘Helderse Duinen’ voert deels langs de Stelling van Den Helder; ns.nl. Info over Stelling en rondleidingen: stellingdenhelder.nldenhelder.online

Bed
Stevenaak Antje uit 1875 in Museumhaven Willemsoord is verbouwd tot drijvend hotel met 6 tweepersoonskamers; vanaf € 98, hotelantje.com. De fortwachterswoning van Fort Kijkduin doet dienst als vakantiehuisje voor twee; vanaf € 144, booking.com

Kustwachttoren in Huisduinen, het mooiste hoekje van Den Helder Beeld Sander Groen

Meer bestemmingen in Nederland of net over de grens: volkskrant.nl/groenopreis

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden