Beter/Leven Allergische reactie

Allergisch voor appels én pollen. Hoe kan dat?

Antwoord op lezersvragen over gezondheid, voeding, leefstijl en psyche. Deze week: Kun je appels met pollen vergelijken?

Beeld Daantje Bons

Wat is de overeenkomst tussen een appel en een berkenboom? Sommige mensen zullen het antwoord direct weten, omdat ze van beide een allergische reactie krijgen. Hoe kan dat?

De mannelijke bloemetjes van de berk zijn de ene boosdoener. Ze zijn gegroepeerd in strengen, de zogenaamde katjes. De katjes groeien tijden de winter en kunnen elk 6 miljoen pollen produceren, uit de boom waaien. Handig voor de boom, want de pollenkorrels hebben een belangrijke functie bij de voortplanting. Wanneer zo’n korrel terecht komt op de vrouwelijke bloem van een berk, vindt er bevruchting plaats en vormen zich zaden. Veel plantensoorten lokken insecten als de hommel om de pollen te verspreiden, maar bomen zoals de berk verspreiden het stuifmeel door de lucht. De hoeveelheid pollen wordt het hele jaar door gemeten door Pollennieuws.   

Voor de ongeveer tweeënhalf miljoen hooikoortspatiënten in Nederland is zo’n overvloed aan pollen in de lucht geen pretje. Wanneer je pollen inademt, komen ze in het slijmvlies terecht. Als je allergisch bent, herkennen antilichamen eiwitstructuren op de pollenkorrel als ongewenste indringer. Het afweersysteem zet vervolgens een reactie op gang om de indringer weg te spoelen, wat leidt tot de bekende hooikoortssymptomen zoals tranende ogen, niezen, loopneus en kriebelhoest.

Nu de appel, de andere boosdoener: wanneer sommige hooikoortspatiënten een hapje nemen, wordt hun lichaam in de maling genomen. Sommige soorten fruit, zoals appels, bevatten namelijk eiwitten die lijken op de eiwitten in stuifmeel van de berk. Details doen ertoe: de eiwitten in een Granny Smith zijn nét weer wat anders dan die van de Elstar, waardoor mensen die klachten hebben bij het ene type appel die niet hoeven te krijgen bij een ander type. De klachten blijven meestal beperkt tot jeuk in de keel of een huiduitslag, zegt hoogleraar keel-, neus- en oorheelkunde Wytske Fokkens van het AMC. Bloedtests in het laboratorium kunnen uitwijzen van welke kruisallergie er sprake is.

Volgens Fokkens is de kruisreactiviteit tussen berkenpollen en appels de meest voorkomende kruisallergie. Maar meer combinaties zijn berucht. Want ook eiwitten in fruit als kersen, abrikoos en perzik, of in noten als hazelnoten en walnoten lijken op die in appels. Hooikoortspatiënten die veel last hebben van graspollen, reageren vaker op meloen en pinda’s.

Een kruisallergie is wat anders dan een ernstige voedselallergie, zegt Roy Gerth van Wijk, hoogleraar allergologie aan het Erasmus MC. Mensen met bijvoorbeeld pinda-allergie reageren op andere eiwitten in het voedingsmiddel. Het vervelende is dat deze eiwitten niet kapot gaan door verhitting of onder invloed van maagzuur, waardoor zelfs gekookte pinda’s, bijvoorbeeld in pindasaus, levensgevaarlijk kunnen zijn.

Iemand met een kruisallergie voor berk en appel daarentegen, kan vaak prima een gerecht eten waarbij de appels eerst flink zijn verhit. Appeltaart bijvoorbeeld.

Hooikoorts? Dit zijn de vier boosdoeners

Betraande ogen, niesaanvallen... Hooikoorts is vervelend. Maar wat zijn de belangrijkste veroorzakers? Vier boosdoeners op een rij.

Een neusdouche als oplossing voor hooikoorts?

Het ziet er tamelijk exotisch uit. Een mini-theepotje waarmee je zout water in het ene neusgat giet, waarna het water het andere neusgat weer uit loopt. Maar helpt zo'n ding ook echt tegen verkoudheden en ontstoken luchtwegen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden