De Gids Iedereen doet maar wat

#MeToo-beweging laat zien dat vooral in de opvoeding van jongens nog een wereld valt te winnen

Anna van den Breemer schrijft elke woensdag over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt.

Vanaf nu kun je elke woensdagmiddag interessante opvoedkwesties en trends op het gebied van modern ouderschap in je mailbox ontvangen. Schrijf je hier in voor de opvoednieuwsbrief.

Voor weinig ouders zal het een favoriet onderdeel van de opvoeding zijn: seksuele voorlichting. En dan bedoel ik niet het bloemetjes-en-bijtjesverhaal, maar de vraag wat je je kinderen wilt meegeven als het gaat om relaties en seks. De #MeToo-beweging laat zien dat vooral in de opvoeding van jongens nog een wereld valt te winnen. Hoe zorg je ervoor dat je zoon zich niet schuldig maakt aan grensoverschrijdend gedrag?

Wat zeggen de deskundigen?

Uit onderzoek van Rutgers, kenniscentrum seksualiteit, blijkt dat ouders vaker met hun dochters over seks praten dan met hun zonen. Dat is ergens ook logisch: bij meisjes maken we ons eerder zorgen over veiligheid en ongewenste zwangerschappen en dus willen we hen beschermen. We zijn minder bezorgd om jongens. ‘Hierdoor missen zij wel belangrijke lessen’, zegt Marianne Cense van Rutgers. Het gaat daarbij niet om de technische kant van seks, zoals veilig vrijen, maar juist om subtielere zaken, zoals hoe je met elkaar omgaat als je iemand interessant vindt. ‘Bijvoorbeeld dat de glimlach van een meisje niet altijd een uitnodiging is, maar ook kan betekenen dat ze verlegen is.’

Uit de vele interviews die Cense voor haar onderzoek hield met Nederlandse jongeren, blijkt dat er niets mankeert aan hun opvattingen: allemaal vinden ze dat seks onder dwang niet mag. Toch zijn er in diezelfde leeftijdsgroep veel ervaringen met grensoverschrijdend gedrag. Hoe kan dat? ‘Jongens denken dat ze de veroveraar moeten zijn. Dat zij altijd het initiatief moeten nemen’, vertelt Cense. Ze houden vast aan een idee van hoe een man zich hoort te gedragen. En daar dragen ouders onbewust een steentje aan bij. ‘Uit pedagogische studies blijkt dat ouders jongens bijbrengen stoer te zijn en door te pakken, bij meisjes zeggen ze: doe voorzichtig.’

Hoe moet het dan wel?

‘Je kunt een gesprek over seks het beste beginnen op een terloopse manier, als je in de auto zit of samen televisie kijkt’, zegt Marianne Cense. ‘De mening van je kind vragen over iets wat voorbij komt, is makkelijker dan opeens vragen: hé, wat spook jij eigenlijk allemaal uit? Vraag bijvoorbeeld wat hij ervan vindt als iemand blootfoto’s doorstuurt.’

Seksuoloog Sanderijn van der Doef tipt het filmpje Tea consent, dat op droogkomische wijze theedrinken met seks vergelijkt: ‘Als iemand eerst ja zegt tegen een kop thee en zich dan bedenkt, is dat vervelend voor degene die de thee heeft gemaakt. Maar het is geen reden om ze met geweld te dwingen te thee alsnog te drinken. Als iemand bewusteloos is, zet dan geen thee. Bewusteloze mensen kunnen geen antwoord geven op de vraag of ze wel thee willen.’

Volgens Van der Doef zijn jongens snel geneigd voor de ander te denken. ‘Ze redeneren: zij zal dit wel fijn vinden. Of zoals in de video: jij lust vast thee. Geef je zoon mee: wat jij leuk vindt, hoeft dat meisje niet ook leuk te vinden.’ Volgens Van der Doef gaat het erom dat ouders een sfeer creëren waardoor kinderen vragen durven te stellen. En daar moet je vroeg mee beginnen. ‘Peuters kunnen al verliefd worden en de eerste kusjes vinden plaats op de basisschool. Vraag ernaar.’

Tot slot het advies van columnist Jan Heemskerk, die meent dat geen van zijn drie zoons zich ooit aan een vrouw zal vergrijpen. Hoe hij dat voor elkaar heeft gekregen? Door ze bewust te maken van het feit dat mannen en vrouwen op één vlak níét gelijkwaardig zijn, en dat is op het gebied van lichamelijke kracht. ‘Het is hun heilige plicht nooit of te nimmer hun lichamelijke kracht uit de kooi te laten om iets gedaan te krijgen.’

Reageren of ook een opvoedvraag? Mail naar a.vandenbreemer@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.