'Het ging mis, de Gele Ridder raakte Radeks hoofd'

Nieuws heeft een korte levensduur. Wat gisteren nieuws was, is vaak de volgende dag vergeten. Juni 1999: in Het Land van Ooit wordt een ridder per ongeluk dodelijk verwond door een collega....

'IN NEDERLAND zijn nauwelijks goede ridders te vinden. Omdat onze boerenstand geautomatiseerd is, zijn er nog maar weinig echte paardenmensen. Het moet je in het bloed zitten. Je moet je ridder vóelen, lef hebben, in volle galop van je paard durven te vallen. Je bent stuntman.

We hadden geluk, we vonden Nederlanders die aanleg bleken te hebben. Die hebben we zelf opgeleid. Drie seizoenen hebben ze in Het Land van Ooit gespeeld. Toen begonnen ze voor zichzelf en wilden ze meer geld. Dat liet onze begroting niet toe.

Het riddertoernooi is onze eyecatcher. Ik was ervan overtuigd dat andere recreatieparken het van ons zouden overnemen als we een jaar zouden overslaan. Ik ben halsoverkop naar Polen gereisd, een land met een enorme historie op het gebied van paarden. Via een kolonel van de cavalerie kwam ik in contact met Darek. Hij heeft voor een nieuwe groep gezorgd.

De Polen deden hun werk uitstekend. Het zijn echte paardenmensen, zij trainen ook paarden en handelen erin. Sinds 1997 hebben ze hier gespeeld, zo'n tweehonderd voorstellingen per jaar.

Darek was heel introvert. De woordvoerder van de groep was Radek, een extroverte, gespierde Jerommeke met een verrassend hoge stem. Via hem verliepen alle contacten. Hij had ook een Nederlandse vriendin.

De zes Polen rouleren de vier rollen. Aan het einde van de voorstelling, die drie kwartier duurt, verliest de slechte Zwarte Ridder van de goede Gele Ridder. De Gele Ridder vraagt het publiek of hij zijn tegenstander, die verslagen op de grond ligt, genade moet geven. Natuurlijk moet dat van de kinderen. Hij steekt zijn zwaard in het zand naast het hoofd van de Zwarte Ridder. Die rolt ook nog eens weg.

Op vrijdag 18 juni ging er iets fout. Het zwaard van Darek, die die dag de Gele Ridder speelde, raakte om nooit duidelijk geworden redenen het hoofd van zijn beste vriend Radek. Er zaten 2600 kinderen op de tribune, maar niemand had het door. Men dacht dat het erbij hoorde. Radek stond op en werd weggedragen. Backstage was hij nog bij kennis.

Ik was niet in Ooit omdat mijn vrouw die dag geopereerd was in een ziekenhuis in Amsterdam. Ik kreeg een telefoontje dat er een ongeluk was gebeurd, maar dat het gelukkig meeviel. In het ziekenhuis in Den Bosch werd evenwel duidelijk dat Radek een zware verwonding had opgelopen. Hij raakte in coma en werd overgebracht naar een ziekenhuis in Tilburg dat een neurologische afdeling heeft.

Ik ben daar 's avonds naartoe gegaan. De Poolse ridders waren er ook. Zij zijn katholiek en wilden dat Radek het heilige oliesel werd toegediend. Aan het ziekenhuis was een vrouwelijke priester verbonden, maar die wilden zij niet. Uiteindelijk hebben we nog die nacht in een bejaardentehuis een mannelijke priester gevonden. Die heeft Radek bediend.

Zijn ouders hebben geen telefoon, maar via via hebben we hen opgespoord. De paus was dat weekeinde op bezoek in Warschau, daarom was de Nederlandse ambassade open en konden we een visum regelen. De ambassade, Schiphol, iedereen heeft fantastisch geholpen. Zaterdagavond zat de moeder van Radek aan het bed van haar enigst kind. Ze had kaarsen, een kruisbeeld en een rozenkrans meegebracht.

Radek was toen al klinisch dood. Ik was erbij toen hij zondagnacht stierf. We hebben een herdenkingsdienst voor hem gehouden in Drunen. Zijn paard stond prachtig opgetuigd voor de kerk. Naar oud riddergebruik waren Radeks laarzen andersom in de stijgbeugels gezet. Twee weken later hebben de overgebleven ridders hun werk weer opgepakt. Radek zou het zo hebben gewild, zeiden ze. Darek heeft de eerste voorstellingen kotsend en huilend op zijn paard gezeten.

Het afgelopen jaar is zakelijk gezien een heel goed jaar geweest. Maar het geeft geen plezier. In Het Land van Ooit staan bomen die ouders voor hun overleden kindjes hebben geplant. Daartussen hebben we een boom voor Radek neergezet. De Poolse ridders komen volgend jaar terug. Daar ben ik ontzettend blij om, het zijn fijne mensen.

Het riddertoernooi was vóór het ongeluk goedgekeurd door de arbeidsinspectie. ''Een buitengewoon noodlottig ongeval'', is de conclusie van justitie na onderzoek. Darek wordt niet vervolgd. We hebben het riddertoernooi aangepast. De laatste scène is geschrapt. De Gele Ridder gooit nu zijn zwaard weg als hij de Zwarte Ridder heeft verslagen.'

Michiel Kruijt

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.