Review

Zwiers belevenissen op Paaseiland komen in verdrukking

Al sinds het op paaszondag 5 april 1722 door de Nederlandse ontdekkingsreiziger Jacob Roggeveen werd ontdekt, spreekt Paaseiland tot de verbeelding. Dat heeft uiteraard alles te maken met de honderden moai, de soms wel negenenhalve meter hoge beelden die het eiland telt.

In de loop der eeuwen is Paaseiland door een uiteenlopend gezelschap van romantici, avonturiers, wetenschappers en kunstenaars bezocht, en is het een inspiratiebron gebleken voor van alles en nog wat. Suske en Wiske en Oom Dagobert beleefden hier hun avonturen, Thor Heyerdahl ('Paaseilanders zijn geëmigreerde Zuid-Amerikanen') en Erich von Däniken ('de moai zijn door buitenaardse wezens gemaakt') hadden er hun flauwekultheorieën over, Slauerhoff vereeuwigde het in twee lange gedichten ('Rapanui', 'Paschen'), Jared Diamond zag het als afschrikwekkend voorbeeld van 'uitputting van hulpbronnen', Boudewijn Büch verkende het voor zijn televisieprogramma en Rudi Rotthier schreef erover in zijn boek De andere kant van de wereld.

Na een leven van reizen besluit ook Gerrit Jan Zwier het eiland op het programma te zetten in De omweg naar Paaseiland. Hij vierde onlangs zijn 40-jarig schrijverschap: hoogste tijd om te zondigen tegen zijn zelfopgelegde adagium 'Go North, Young Man!'

Als schrijver en antropoloog is de belezen Zwier zich ten zeerste bewust van de velen die hem voorgingen en de publicaties die daaruit zijn voortgekomen. Alle hierboven genoemde Paaseilandbezoekers, en nog vele anderen, laat hij in zijn boek uitvoerig de revue passeren. Zo uitvoerig zelfs, dat Zwiers eigen belevenissen op en bespiegelingen over Paaseiland een beetje in de verdrukking dreigen te komen.

Non-fictie
Gerrit Jan Zwier
De omweg naar Paaseiland
Atlas Contact; 192 pagina's; euro 14,99.

Misschien is dat niet per ongeluk. Al vroeg in het boek constateert de auteur, die Paaseiland bezoekt via de 'omweg' van Patagonië en Vuurland, dat 'het historische en literaire Vuureiland interessanter is dan de barre werkelijkheid'.

Datzelfde lijkt met Paaseiland het geval. Telkens opnieuw lijkt het eiland Zwier, zijn degelijke voorbereidingen ten spijt, teleur te stellen. Natuurlijk, de moai zijn indrukwekkend. Maar verder? Hij ziet toeristische kitsch en ongeïnteresseerde plaatselijke bewoners die niet met hem kunnen of willen communiceren.

Nuchter observerend, maar stiekem verlangend naar romantiek en mysterie, ziet Zwier zich telkens terugverwezen naar de literatuur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden