Zwierende zinnen en precieze woorden belichten donkere materie

Het leven laat zich niet opmeten met een liniaal. Dat zou Ruth Lasters (1979) wel willen, om vast te stellen vanuit welke hoek ze zich tot het bestaan moet verhouden. Een passer zou de afstand tussen haarzelf en de werkelijkheid zichtbaar maken.

Bij gebrek aan toereikende instrumenten gaat Lasters de werkelijkheid te lijf met taal. Haar woordkeuze is precies, uitgebreid en evocatief.

Totaalgetuige

In Allen vraagt de dichter zich af of het voor een enkeling mogelijk is alle mensen op aarde de hand te schudden: Misschien is inmiddels gemiddeld 80/ worden hier een vergeefse, absurde poging/ om eigenlijk de leeftijd van 260 te bereiken, nodig om als enkeling/ heel de mensheid te kunnen groeten, gerekend één seconde per/ handdruk - oogopslag. (Rekenfouten, excuus, onder meer/ onze miljardengroei tussen nu en dan werd niet becijferd.)

In Karper bedenkt ze zich dat niemand ooit de hele vorming van een ijsvlakte zag: 'echt elke tel van hoe een vijver tot betreedbaarheid stolt'. Iemand die hier wel toe in staat zou zijn, wordt een 'totaalgetuige' genoemd. Een mooi, exact woord voor iemand die niet kan bestaan.

Metaforen

Metaforen vormen soms het raamwerk voor een geheel gedicht. Zoals in het onthutsende Kiel:

Boten dragen baarden onder water,
wier- en algenslierten, vaartvertragend
als groeiden daar moedwillig verder baarden van
verloren vaders, die niet één keer hoorden: Paps, je deed het Goed -
geschoren kielen klieven messcherp
snel. Nooit raken bootbaarden oceaanbodems of worden ze zo lang
dat wie hen duikend ontwart kieuwen
nodig heeft. Voor iedereen is het een andere verrukkelijke wandeling
- voor mij die langs deze verweerde kade - waar wij elk
het niet hebben van kieuwen voor
betaalden.

Vaders komen hier terloops aan de orde, maar vormen de kern: het leven en het mens-zijn trekken naar de terloopse vaders toe en bewegen mee, met zinnen die baardig zwieren aan de buik van de boot. De baarden zijn benaderbaar.

Lichtmeters

Op de bundel staat niet vermeld dat de inhoud ervan gedichten betreft. Het is een bundeling lichtmeters. De woorden zijn in de formatie van Lasters instrumenten die een duister heelal aftasten. De woorden zelf lichten op en sprankelen, ook - of juist - wanneer het om donkere materie gaat:

Of durf je liever te weten hoeveel mensen
net als wij gewoon als stenen sliepen nadat bekendgemaakt was
het ooit zekere verdwijnen van
het al.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden