Zwieren op weer een nieuwe golf

Dit is de nieuwe wereldmuziek, zegt Talkin Loud-oprichter Gilles Peterson over de huidige dance. Zijn maatschappij, die deel uitmaakt van multinational Mercury, viert het tienjarig bestaan....

'Dit moet je echt even horen.' Mark Friend, international productmanager van platenmaatschappij Mercury, gaat ons voor in zijn Londense kantoor waar elk stukje muur is behangen met gouden platen: Texas, Bon Jovi en andere grote hits van de afgelopen jaren. Hij schuift een cd in de toren tegenover zijn bureau, zet de versterker flink open. Primeur: de nieuwe single van Reprazent, de groep rond Roni Size, en een van de troeven van het Talkin Loud-label. De snoeiharde hiphop doet nauwelijks nog denken aan de verfijnde drum 'n bass waarmee Size bekend werd. Een gewaagde, bijna revolutionaire koerswijziging, maar bij de Londense platenmaatschappij twijfelen ze er geen moment aan. Met deze plaat en het binnenkort te verschijnen album zal Reprazent na Engeland en het continent ook de Verenigde Staten aan zijn voeten krijgen.

Dat zou een mooie bekroning zijn van dit jubileumjaar waarin Talkin Loud zijn tienjarige bestaan viert met tien compilatie-albums (Talkin inside the jazz) en een dubbel-cd met favoriete tracks van dj en Talkin Loud-oprichter Gilles Peterson: GP Worldwide.

Zijn maatschappijtje maakt deel uit van multinational Mercury, die promotie en distributie van de platen voor zijn rekening neemt. Bij Mercury London bevindt zich ook een apart Talkin Loud-kantoor, het domein van Peterson en zijn compagnon Paul Martin.

Het is altijd een wat vreemde samenwerking geweest: zo'n geldmachine die een groot platenlabel nu eenmaal is tegenover een maatschappijtje van twee muziekfanaten, voor wie het enige criterium is dat ze 'geraakt' moeten worden door muziek.

Tien jaar Talkin Loud is een jubileum zonder millionsellers, maar wel met een handvol uitzonderlijke, goede platen - wegwijzers in de snel veranderende modes en trends in de Britse clubmuziek, van jazzdance (Young Disciples, Galliano) via drum 'n bass (Reprazent, 4 Hero) naar de sound van de zomer van 2000: UK garage/2 step van de jonge producer MJ Cole.

Wie terugkijkt, kan zich alleen maar verbazen over het gemak waarmee het label zichzelf steeds opnieuw uitvond. Maar volgens Paul Martin is dat schijn. 'We hebben zo vaak het gevoel gehad dat we de weg kwijt waren. De muziekwereld beweegt zich in golven. Iets komt op, verdwijnt na een paar jaar weer en maakt meteen plaats voor iets anders. Met Talkin Loud zijn we erin geslaagd al tot twee keer toe op een nieuwe golf mee omhoog te komen.'

Het ziet er naar uit dat er nu een derde golf aankomt. Met MJ Cole, wiens debuutalbum volgende week verschijnt, beschikken ze over een van de grote beloften van de snel opkomende 2 Step/UK garage-scene, maar beide labelbazen zijn zo mogelijk nog enthousiaster over het zojuist voltooide album van Reprazent. Peterson: 'ridiculously good'. Niet dat dat enige garantie biedt voor succes, zegt Paul Martin. 'Als platenmaatschappij heb je veel niet in de hand.' Vooral de Engelse media, die iets eerst omhoogschrijven om het een jaar later helemaal af te branden, blijven een onzekere factor. En al helemaal voor een klein label als Talkin Loud, dat zich niet veel missers kan veroorloven.

Want missers hebben ze genoeg gehad. Platen uitgebracht, die niet verkochten, maar waar ze nu eenmaal zelf warm voor liepen. Gelukkig waren er ook altijd de onverwachte hits, zegt Peterson, zoals de eerste platen van Galliano. 'Vooral hun succes in Amerika sleepte Talkin Loud door de eerste moeilijke jaren.'

Vrienden hadden hem gewaarschuwd: muziekindustrie betekent 1 procent muziek, en 99 procent industrie. Het was een cultuurschok, opeens binnengehaald te worden door zo'n grote platenmaatschappij, zelfs al gaf die hem alle vrijheid te doen wat hij wilde (zolang het maar succesvol was). De persoon die hem had binnengehaald bij Phonogram - zoals Mercury toen nog heette - werd drie maanden later ontslagen; Peterson stond er opeens alleen voor. 'Op dat moment realiseerde ik me pas echt dat ik was beland in een rock 'n' roll-fabriek, een muziekmachine, die het moest hebben van acts als Def Leppard en Metallica. Toen heb ik meteen een paar vrienden binnengehaald.'

Dj Norman Jay vertrok al snel weer, maar Paul Martin, de man achter de schermen, is nog altijd zijn rechterhand. Hij onderhoudt de meeste contacten met Mercury, Peterson fungeert als het 'gezicht' van Talkin Loud.

Op zijn bureau en op de grond slingeren platen, cd's en brieven van fans en mogelijke toekomstige Talkin Loud-sterren. 'Dear Gilles, ik heb je laatst aangesproken na je dj-set in Bar Rumba en beloofd een aantal eigen tracks toe te sturen.' Zo'n brief lijkt misschien een hopeloze actie van de zoveelste would-be-ster, maar Peterson zegt dat hij de meeste Talkin Loud-acts leerde kennen in de informele sfeer van de clubnacht. Of de clubzondagmiddag - legendarisch waren de jazzdance-feesten 'Talkin Loud' in Dingwalls in Camden, waarnaar hij later zijn label zou vernoemen. 'Het was een bruisende scene, die veel goede nieuwe muziek opleverde. Veel jonge muzikanten stapten op me af omdat ik dj was. We begrepen elkaar, waren met hetzelfde bezig.'

Van die scene, met als blikvanger de virtuoze jazzdancers die over de dansvloer van Dingwalls zwierden, is weinig meer over. Het is een van de vele trends die hun hipheid verloren toen het eerste hitsucces zich aandiende, in dit geval met bands als Jamiroquai en Brand New Heavies.

'Trends worden groot gemaakt en weer afgebroken door de media', relativeert Peterson. 'De underground, waar ik mezelf en Talkin Loud toe reken, is in de afgelopen tien jaar alleen maar groter geworden.'

Nu wordt het dan wel geen jazzdance meer genoemd, maar hij vindt dezelfde kwaliteiten, jazzy of latin grooves met soul, nog steeds terug in nieuwe muziek. 'In Dingwalls draaide ik voor een groot deel oude platen, jazz, funk en soul. Dat hoef ik nu niet meer te doen, er komt zoveel nieuws uit. En een belangrijk verschil is dat het niet alleen meer uit Engeland of Amerika afkomstig is. De dj-cultuur heeft de grenzen opengegooid. Het Europese continent produceert nu ook veel bijzondere muziek. Jazzanova in Duitsland, Kruder & Dorfmeister in Oostenrijk, in Frankrijk groepen en producers als Air, Daft Punk en Pepe Braddock.' Dat is de reden dat hij zijn radioprogramma (uitgezonden op nationale zenders over de hele wereld) en zijn compilatie-cd GP worldwide heeft genoemd. 'Dit is de nieuwe wereldmuziek.'

Zijn biografie op de Talkin Loud internetsite is vaag over zijn leeftijd: 'Geboren: enige tijd geleden, maar ook weer niet zo lang. Lang genoeg om voorafgaand aan de cd-revolutie en dj-cultuur verslingerd te raken aan vroege jazz.' Gilles Peterson moet ergens achter in de dertig zijn, al zie je dat niet af aan zijn guitige gezicht. Zelfs niet op een woensdagmiddag, als hij thuis zou willen chillen om bij te komen van een heftig weekend - het liefst inclusief zondagmiddag bij Arsenal met zijn favoriet Dennis Bergkamp. 'Een paar uurtjes weg van home and the wife.' Maar vandaag heeft hij een paar zakelijke afspraken en om middernacht is hij weer live in de ether met zijn wekelijkse BBC radio-programma.

Zijn vaste stek bij de BBC is de eindhalte van een lange reis langs 'zo ongeveer alle Londense radiostations', waaronder een groot aantal piraten. De rol van pirate radio, zoals dat in Engeland heet, is volgens Peterson nog altijd doorslaggevend als het gaat om het lanceren van nieuwe muziekstijlen. 'De piraten stonden aan de wieg van drum 'n bass, en recent hielpen ze het nieuwe 2-step genre groot te worden. Ze zitten overal met hun neus bovenop. Een heel dynamische wereld.'

Radio is altijd zijn grote liefde geweest, meer nog dan draaien in een club. 'Zo ben ik ook begonnen, heel bescheiden met een klein zendertje vanuit een schuurtje in onze achtertuin.' Toen hij zeventien was, verhuisden zijn Frans-Zwitserse ouders van Londen naar Zwitserland. Maar voor hun vertrek deden ze nog een wanhopige poging om de toekomst van hun zoon veilig te stellen. Ze stuurden de jonge Gilles, die het niet best deed op school, naar het Broadcasting College. Een compromis, want ze hadden al lang begrepen dat de jonge soulboy uitsluitend warm liep voor muziek, en voor radio. Maar ook deze opleiding werd een complete mislukking. 'Wat wil je', zegt Peterson met een grijns. 'Je moest een bepaalde radio-stem kunnen opzetten en je aan allerlei domme regeltjes houden. Niets voor mij.'

Daarom was het een kleine triomf dat hij met zijn BBC-programma het afgelopen jaar een prijs won als beste Engelse radio-dj. 'Bij de prijsuitreiking feliciteerde iemand me, die op datzelfde Broadcasting College ook was gezakt voor zijn examen. Hij is nu een bekend tv-presentator.'

De BBC geeft hem nu alle vrijheid. Hij hoeft zich niet aan de 'playlist' te houden, kan draaien wat hij wil. 'Trance of techno laat ik aan anderen over. Ik ben altijd meer een liedjesman geweest. I get high on good songs.' Dus ook Simon & Garfunkel, The Carpenters of Burt Bacharach, zolang als het maar een liedje met soul is: 'En dan niet soul als in de klassieke stijl, maar soul als gevoel.'

Dat hoor je terug in alles van Talkin Loud, vindt Peterson. 'Bij 4 Hero, Reprazent, MJ Cole. Als je de muziek van het label zou willen omschrijven, denk ik dat modern soul nog het dichtst in de buurt komt.' En toch: woorden schieten tekort als hij over muziek praat. En eigenlijk is het zo simpel: 'Een goede plaat wil ik meteen nog een keer opzetten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden