Zwervend van kust naar kust 1 De verandering van het type coaster in de periode 1930-2005

Een verrassende kijk op de hoogtijdagen van de kustvaart

Antoon Oosting

Groningen staat te boek als de bakermat van de Nederlandse kustvaart. Maar ook reders en kapitein-eigenaren uit Rotterdam bliezen ooit een flink partijtje mee met de vaak zeer fraai gelijnde kustvaarders. Dat leert ons maritiem schrijver Willem Mooijen.
Rotterdamse rederijen hadden in de jaren '50 en '60 ettelijke kustvaarders rondvaren. Bijvoorbeeld Van Nievelt Goudriaan & Co Stoomvaart Maatschappij NV, Dammers & Van der Heijde's Scheepvaart- en Handelsbedrijf en Rederij Nautiek (W. B¿hmer's Scheepvaartbedrijf). Ook bekend waren Van Uden's Scheepvaart en Agentuur Maatschappij met schepen als de Seinehaven, Oost-Atlantic Line, P.A. van Es uit Rotterdam, Maatschappij Zeevaart Vriesvaart en Wm. H. M¿ller & Co NV, van de Vrijburgh en Domburgh.
Veel als koelschip uitgevoerde kustvaarders voeren vanuit Rotterdam om Westlandse tuinbouwproducten te exporteren en het fruit uit Spanje en Marokko te halen.
Zelfs het typisch Groningse systeem van de kapitein-eigenaar, die zelf een schip liet bouwen om daarmee te varen, kent een Rotterdamse variant. De bekende rederij Carebeka staat voor capitein-reders-bevrachtingskantoor, opgericht door een aantal Rotterdamse kapitein-eigenaren in de kustvaart. Zij bundelden zo hun belangen in een eigen organisatie en konden tevens hun vrachten regelen in een kantoor. Het zal bij weinig mensen bekend zijn dat dit een Rotterdams initiatief was, ook al omdat het kantoor uiteindelijk in Groningen werd gevestigd.
In die hoogtijdagen werden kustvaarders, ook wel coasters genoemd, niet alleen gebouwd op de Groningse werven langs het Winschoterdiep. Ook Rotterdamse werven als Scheepswerf vh Van Vliet & De Groot uit Slikkerveer, de IJsselwerf in Capelle aan den IJssel of de Rotterdamse Werf De Hoog bouwden veel schepen voor de kustvaart. Veel van de typische kustvaartrederijen zijn nu verdwenen.
Van het eerder genoemde rijtje legden de meeste het loodje. Maar kustvaarders komen nog steeds veel in Rotterdam. Er is zelfs een Groningse rederij die naar het Rotterdamse is verhuisd, Rederij Flinter in Barendrecht. Toen de scheepvaart in de jaren '50, '60 en '70 nog niet werd gedicteerd door dwingende vormen van de container waren dat nog mooie schepen met klassieke, ronde vormen en veel masten.
Helaas is het allemaal nostalgie. Wat rest is een mooi boek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden