Zweedse schrijver Per Olov Enquist overleden

De Zweedse schrijver Per Olov Enquist, bekend van de roman Het bezoek van de lijfarts, is zaterdagavond op 85-jarige leeftijd overleden, zo heeft zijn familie bevestigd aan Zweedse en Deense media. Enquist was al geruime tijd ziek: hij leed aan een hartafwijking en had in 2016 een beroerte.

null Beeld AFP
Beeld AFP

In Nederland brak Enquist door met Het bezoek aan de lijfarts uit 1999. De historische roman vertelt het verhaal van de Duitse arts Johann Friedrich Struensee (1737-1772) die lijfarts wordt van de Deense koning Christiaan VII. De vorst is geestesziek en gemakkelijk te beïnvloeden. Zijn arts krijgt niet alleen een relatie met de koningin, maar neemt ook de feitelijke macht in het rijk over. In het feodale Denemarken voert hij hervormingen door die gebaseerd zijn op de ideeën van de Verlichting. Uiteindelijk komt de adel in opstand en wordt Struensee geëxecuteerd.

In een interview met de Volkskrant uit 2002 vertelde Enquist dat de figuur van Struensee hem mede getroffen had omdat hij, net als de schrijver zelf, was opgegroeid in de streng christelijke sekte van de Hernhutters. Hij wist zich aan dit milieu te ontworstelen door de sport. In zijn jeugd was Enquist een van de beste hoogspringers van Zweden. Hierover schreef hij in 1971 de roman Het record, in het Nederlands vertaald door J. Bernlef.

‘Mijn leven lang heb ik me geprobeerd aan het beklemmende milieu van mijn jeugd te ontworstelen’, zei hij in het interview met de Volkskrant. ‘Ik heb echt geprobeerd een man van de Verlichting te worden, maar als ik eerlijk ben moet ik zeggen dat het me maar gedeeltelijk is gelukt, want ik mag dan wel de beschikking hebben over een heel rationeel hoofd, ik weet ook dat ik met mijn voeten diep in de klei van het antirationalisme sta.’

Andere boeken van Enquist waren De reis van de voorganger, Blanche en Marie en Het boek der gelijkenissen. Na het bekend worden van het nieuws van zijn dood twitterde de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken Ann Linde: ‘P.O. Enquist is dood. Bedankt voor fantastische leeservaringen, slimme gedachten en inspirerende bijdragen aan het debat.’

Toch waren niet alle critici even enthousiast over zijn werk. Naar aanleiding van Blanche en Marie noemde Michaël Zeeman in de Volkskrant in 2005 Enquist een oubollige, sentimentele en oppervlakkige auteur: ‘Er zijn mensen die Per Olov Enquist voor een groot schrijver houden. Wantrouw die mensen: hij is een weerzinwekkende kitsch-auteur.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden