Review

Zwalkende regie en jonge acteurs laten Shakespeare niet schitteren

In het Amsterdamse Bos is het vaak smullen van de zinnen in Shakespeares beroemde wraakspeech. Maar de jonge acteurs zijn retorisch niet sterk genoeg: het taalbolwerk houdt geen stand.

Mattias Van de Vijver als Julius Ceasar. Beeld Ben van Duin

Hij draagt een witte bontmantel en een rocksterbroek: Julius Caesar. Mattias Van de Vijver speelt hem als doorgesnoven popster: megalomaan, excentriek. Een Amadeus-giecheltje om de gekte te onderstrepen. Het is een geestige vertolking van de Romeinse dictator die in Shakespeares Julius Caesar (1599) over een glanzend witte catwalk parmantig zijn ondergang tegemoet schrijdt.

Over zijn hoogmoed gaat het in Julius Caesar, de nieuwe zomervoorstelling in het Amsterdamse Bostheater. En meer nog over de rechtschapenheid van tegenstrever Brutus (Matthijs van de Sande Bakhuyzen). Deze goed vriend van Caesar zal uiteindelijk samenzweren met diens vijanden in een moordcomplot - niet zoals de anderen uit opportunisme, maar uit bezorgdheid. Caesar moet worden gestopt in zijn lichtzinnige zucht naar alleenheerschappij.

Shakespeares Julius Caesar

Theater
Door het Amsterdamse Bostheater en Orkater
3/8, Amsterdamse Bostheater

In Julius Caesar, één van Shakespeares minder toegankelijke stukken, prevaleert retorica boven psychologie of handeling. Vele verbluffende en beroemde redevoeringen kent de tekst, zoals de vaak geroemde wraakspeech van Marcus Antonius, waarin hij met Brutus afrekent, enkel door hem herhaaldelijk 'een fatsoenlijk man' te noemen. Het is ook in het Amsterdamse Bos vaak smullen van de zinnen in een heldere bewerking door regisseur Michiel de Regt, acteur Jip van den Dool (Marcus Antonius) en dramaturg Wout van Tongeren. Inhoudelijk is er ook genoeg denkstof: populisme versus realpolitik, idealisme versus pragmatisme; altijd relevante thema's.

Maar het soms taaie taalbolwerk houdt in het bos simpelweg geen stand, vooral omdat de meeste (jonge) acteurs retorisch niet sterk genoeg zijn om Shakespeares slimme zinnen echt te laten schitteren. Het lukt spelers en regisseur bovendien onvoldoende van de konkelende politici geloofwaardige personages te maken, met dilemma's en complexe gevoelswerelden. Terwijl dat wél de inzet was: regisseur De Regt ziet in Brutus een soort weifelende Hamlet, verscheurd door zijn liefde voor Caesar enerzijds en zijn politieke taak anderzijds. Het lukt Van de Sande Bakhuyzen aanvankelijk niet die gekweldheid invoelbaar te maken.

Dat komt ook door de zwalkende regie, die inzet op dynamiek en vaart: de acteurs pompen al hun energie in hun performance, slingeren hun verzen op volle kracht het bos in en huppelen over toneel, zonder dat helder wordt waarom. Gek genoeg doen de logge rockklanken erbij gedateerd aan en vertragen die scènes eerder dan ze te versterken.

Pas na de fraai verbeelde moord op Caesar is er ruimte voor contemplatie en komt de verscheurdheid van Brutus goed over het voetlicht. Bij een dreigende veldslag tussen wrekers en samenzweerders valt de handeling tenslotte ook mooi samen met de omgeving. Dan wint de voorstelling aan kracht en sfeer. Maar dat komt te laat om de avond te redden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden