Zwak parfum als overgang tussen beelden

BEELDENDE KUNST..

Original Perdu, Triple X: Harmen Brethouwer, Janske Hombergen, Voebe de Gruyter, Aernout Mik, Peter Stel en anderen, tot en met 30 augustus, Westergasfabriekterrein Amsterdam, open: dagelijks 13-22 uur, ma-di 13-18 uur.

De rotte stank van het hondenlijk is allang opgelost, maar zo weerzinwekkend sterk was de lucht die zich destijds over het terrein van de Westergasfabriek verspreidde, dat dat tot sculptuur gepromoveerde kadaver nu, jaren later, de neushaartjes nog aan het trillen kan brengen.

In 1995 was het, dat kunstenaar Martin uit den Boogaard de toiletruimten had uitverkoren voor het inzichtelijk maken van 'een proces van ontbinding'. De trouwe bezoeker van het Triple X Festival huivert sindsdien bij elk verdacht luchtje dat voorbij komt zweven - neeneenee, niet wéér, één legendarisch lijk is genoeg voor het aan den lijve ervaren van het alomtegenwoordige bederf dat doorgaans beschaafd wordt weggeschoffeld - het zal toch alsjeblieft niet waar zijn?

Niet weer, nee. Deze keer niet. Deze keer verspreidt zich door het voormalige machinegebouw slechts een ondefinieerbaar parfum, beter gezegd het vermoeden daarvan. De zweem zwelt niet aan, is nergens een voorbode van. Het blijft bescheiden, nu, op het flauwe af.

Original Perdu heet de vijfde aflevering van de bijdrage beeldende kunst aan de interdisciplinaire theater- en muziekmanifestatie Triple X. Voor het eerst dit jaar werd de tentoonstelling samengesteld door een gastcurator: Raoul Teulings, theoreticus, en zelf kunstenaar onder de door hem genodigde geestverwanten.

De twee witte zuiltjes waaraan geuren ontstijgen, onopvallend neergepoot in de hoek, vormen één van de accenten van zijn hand: voor het dichterbij brengen van de kunst, ofwel het opheffen van de afstand tussen het beeld en de blik van de bezoeker.

Waar de kunst begint en waar zij eindigt, is meer dan voorheen diffuus, impliceert Original Perdu: haar gedaante is niet vastomlijnd, maar veranderlijk als het leven zelf, voortdurend in ontwikkeling, een immer onvoltooide zoektocht naar de grillige wisselwerking van tekens en hun betekenis.

Dit klinkt dynamischer, sensationeler ook, dan het is. De ondefinieerbare geur is geur op zich, helaas geen deel van het geheel, geen levensluchtje meer, maar een spoor dat is losgeraakt van welke bron dan ook, en in die zin juist een statisch, voorgoed onnavolgbaar fenomeen - original perdu.

De geur valt in het luchtledige, als een overgang hooguit tussen de beelden in de hal eromheen, die niet zomaar beelden willen zijn, maar meer dan dat - geschikt voor gebruik binnenshuis, zoals de meubelsculptuur van Janske Hombergen, in het kielzog van Joep van Lieshout - of liever nog minder dan dat: een terloopse ingreep, kunst die zich voegt naar onze omgeving, en amper meer als kunst herkenbaar is.

Die sociale onderdompeling vindt op de expositie zijn neerslag in semi-documentaire fotoreportages, illustraties van de goede bedoelingen buitenshuis.

Arno van der Mark en Jan van Grunsven die in Den Haag een deel van de stad herinrichten, laten zien hoe zij, in een geduldige samenspraak met 'alle betrokkenen', het verkeersnet verrijken met een parallelle vluchtstrook voor de natuur. Joke Robaard toont groepsportretten op billboard-formaat, naast folders met informatie over haar opdrachtgevers: een middelbare school of het Noorder Dierenpark Emmen. En van Harmen de Hoop ligt er een stapel boekjes, waarin hij een inwisselbaar stadsplein met al zijn paaltjes en (parkeer)perkjes in kaart heeft gebracht.

I am interested in realism, I want art to be life, but it never can be, luidt een in dit verband onthullend citaat van de Engelse beeldhouwer Damien Hirst, die in 1995 de Turner Prize won, maar in Nederland nog nooit vertoond werd. Nu evenmin, hoewel de deelnemerslijst anders belooft.

Geen van zijn roemruchte sculpturen kwam naar Amsterdam - de doorgezaagde koeien, het in plexiglas gegoten varken, noch de brommende vliegenzwerm, gevangen achter glas en gedoemd te bezwijken aan de kunst. De expositie moet het stellen met het kolossale overzichtsboek van zijn werk, sinds vorig jaar voor iedereen te verkrijgen bij de boekhandel.

Op die manier siert Hirst alsnog de show: hij geeft Original Perdu wat het in eigen naam van het noodlot vroeg.

Wilma Sütö

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden