Interview Mattias van de Vijver

Zwaar en duister? Nee hoor, Hamlet is een familievoorstelling

Theater Rotterdam maakt Shakespeare’s klassieker geschikt voor jong en oud.

Van de Vijver als Hamlet in Hamlet, de familievøørstelling. Beeld Mark David

Het geldt als een van de duisterste stukken van William Shakespeare, vol adolescentenleed en filosofische levensvragen: Hamlet. Het eindigt bovendien in een groot slagveld, met dood en verderf.

Toch is Hamlet vanaf nu de familievoorstelling van Theater Rotterdam, doorgaans een vrolijke parade van camp, kitsch, fijne muziek, onderbroekenlol en struikelhumor. Regisseur Pieter Kramer heeft intussen een reputatie in dat genre opgebouwd, met successen als Lang en gelukkig, Woef Side Story en Snorro. Nu dus Hamlet, de familievøørstelling, het ‘stuk der stukken’. Vlaming Mattias Van de Vijver (32) speelt de titelrol. In Nederland was hij te zien in voorstellingen van Orkater en Lars Doberman, het collectief dat hij samen met Reinout Scholten van Aschat, Matthijs van de Sande Bakhuyzen en Jip van den Dool oprichtte, en speelde hij in de tv-serie Flikken Maastricht.

Is dit de rol waar elke jonge acteur van droomt?

‘Ik ben niet zo bezig met dat ik die of die rol uit het klassieke repertoire heel graag wil spelen, of dat anders mijn carrière voorbij is. Maar het is natuurlijk wel een dankbare rol, alleen al vanwege de traditie en omdat zo veel grote acteurs hem hebben gespeeld. Toen ik de rol eenmaal had, werd ik wel zenuwachtig. Ik vroeg me af of ik er wel aan toe was; of ik het zou kunnen. Hamlet is toch de protagonist, die de hele voorstelling door in actie is.’

Pieter Kramer is de regisseur. Waarom vroeg hij jou?

‘Ik heb gewoon auditie moeten doen. Daarin moest ik een scène spelen, een lied zingen en een improvisatie doen. Maar ik had meteen al door dat het tussen hem en mij klikte. Nee, ik kende Pieter Kramer niet persoonlijk, maar ik wist natuurlijk wel dat hij in Nederland heel bekend is, vanwege Theo en Thea en Kreatief met kurk. Maar ook vanwege zijn familievoorstellingen, die intussen een reputatie hebben. Al mijn collega’s riepen dat het een feest moest zijn om met hem te werken.’

Wat maakt Kramer tot een bijzondere regisseur? Hoe werkt hij?

‘Dit stuk bevat ontzettend veel thema’s en lijnen, maar Kramer houdt het overzicht. Het is fijn werken met hem. Hij is strikt en constructief, en geeft zijn spelers tegelijk veel vrijheid. Daarnaast is hij gewoon een aangenaam mens, die warmte naar zijn acteurs uitstraalt.

Die familievoorstellingen zijn altijd met veel liedjes en humor. Kan dat wel met zo’n duister stuk als Hamlet?

‘In deze bewerking van Don Duyns is Hamlet eerder een opstandige puber dan een tobbende adolescent in een identiteitscrisis. Het is een radicale maar ook respectvolle bewerking, waarin de grote lijnen van het klassieke drama overeind blijven. Uiteraard zit er veel humor in, met extra personages – en ook de dood wordt met behoorlijk wat relativering beschreven. We hebben al een paar try-outs gespeeld en het publiek ervaart de voorstelling niet alleen maar als lollig, zeker ook als heftig. Ik mag niet verklappen welke liedjes erin zitten, maar ze zijn zowel opzwepend als ontroerend.’

Hebben jullie de Hamlet van het Deense hof in de 16de eeuw naar de Oranjes van nu verplaatst of naar het Belgische koningshuis?

‘Nee, het gaat gewoon over Denemarken en wat zich daar allemaal afspeelt. Daarom noemen we het ook een familievøørstelling, met streepjes door de o. Het is wel actueel. Het gaat bijvoorbeeld over kinderen van gescheiden ouders, over samengestelde gezinnen, er zijn hier en daar politieke verwijzingen, we zitten op Twitter en Instagram.’

Is jullie Hamlet even geschikt voor volwassenen als voor kinderen?

‘Het is een echte familievoorstelling. Kinderen zullen er andere dingen uitpikken dan hun ouders, en om andere dingen moeten lachen. Die ouders liggen dan weer dubbel als ze zien wat voor lol hun kinderen hebben. Alle personages maken van alles en nog wat mee, waardoor je uiteindelijk wel begrijpt dat Hamlet behoorlijk van het padje raakt.’

Hamlet, de familievøørstelling gaat op 27 december bij Theater Rotterdam (locatie Schouwburg) in première. Tournee t/m 14 april 2019.

Drie legendarische Hamlet-vertolkers uit het verleden

- Jacob Derwig, De Trust (1997), regie Theu Boermans.

Hamlet verplaatst naar een Amerikaans presidentieel paleis met bewakers en machinegeweren. Doorbraak voor Derwig als soepele, bijna bezeten Hamlet, met een piepjonge Halina Reijn als Ophelia aan zijn zijde.

- Gijs Scholten van Aschat, Nationale Toneel (1999), regie Johan Doesburg. 

Scholten van Aschat was al bijna veertig toen hij de jonge Hamlet speelde. In een vrij duistere regie van Doesburg excelleerde hij bijna vier uur lang met een prachtige tekstbehandeling.

- Abke Haring, Toneelhuis/Toneelgroep Amsterdam (2014), regie Guy Cassiers.

Een vrouw als Hamlet, uniek was is het niet, maar Abke Haring maakte in Hamlet vs Hamlet (bewerking Tom Lanoye) wel een fraai gestileerde rol van de Deense prins. Bekroond met de Theo d’Or bovendien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden