Zwaar bevochten overwinning

Ze kwam, speelde en verloor...

Bij het jaarlijkse tafeltennistoernooi voor min of meer prominente omroepmedewerkers was altvioliste Esther Apituley in dezelfde poule ingedeeld als ik. Ze heeft enige omroepervaring als presentator van een televisieprogramma over muziek op de zondagochtend. Om en om met Han Reiziger. Dat uitstapje is haar slecht bevallen. Televisie geeft te veel gedoe voordat je aan de muziek toekomt. De Molukse is een vechtersbaas. Dat zie je aan haar hele houding maar vooral aan haar warme blik, die een mengeling van hartstocht en zelfspot verraadt. Soms ook minachting voor wie en wat haar in de weg staat. Tijdens de wedstrijd werd er gevloekt op de ondraaglijke lichtheid van het balletje, op mijn oneerlijke effectservice en op haar onmacht de oudere tegenstander te verslaan. Na afloop gaf ze me een hand, dat wel, maar ze keek alsof ik nog van haar zou horen. Dat klopte.

Een paar weken later zag ik haar optreden in een tot de nok toe gevulde Amstelkerk in Amsterdam, samen met haar grote liefde, de altviool. Ze hield hem na afloop omhoog om hem te laten meedelen in het klaterend applaus. Daarmee leek ze te zeggen dat niet zij maar het instrument voor al die mooie klanken had gezorgd. Ze zijn onafscheidelijk, Esther en haar altviool. In een toelichting op haar optreden zei ze:

'We zijn zo met elkaar verstrengeld dat er een zaag aan te pas moet komen om ons te scheiden. Wat mij drijft in het leven, wat soms de vorm aanneemt van een gevecht, drijft mij tevens in de muziek en leidt dus ook daar naar strijd.'

Wie Apituley hoort en ziet spelen, verveelt zich geen moment.

Zij maakt muziektheater. Ik zag het woeste gevecht dat zij voerde met de muziek van Paul Hindemith en vreesde even dat ze pas zou stoppen als ook de laatste snaar van haar instrument was gesprongen. Maar een minuut later ligt ze al weer op de knieën om de kinderen op de eerste rij in de ogen te zien als ze een volkslied uit Georgië speelt. De kinderen joelen en delen haar aanstekelijk enthousiasme voor de muziek. Achter die exotische klanken moet immers een sprookje schuil gaan waarin minstens draken worden verslagen door ridders te paard. Tijdens al die capriolen laat de vingertechniek Esther geen moment in de steek. Ze is de beste altviolist van Nederland.

De altviool is het zwarte schaap uit de familie der strijkers. Er is relatief weinig voor het instrument geschreven, de klank mist het sprankelende van de 'gewone' viool en de diepte van de cello. Maar, zo blijkt uit een cd die Apituley in eigen beheer heeft opgenomen, de altviool schildert ook een muzikaal landschap waar de brutale collega-strijkers geen toegang hebben, waar warmte en subtiliteit de toon zetten. Ik heb niet eerder zo'n mooie uitvoering gehoord van de Chanson Russe van Strawinsky als door Esthers altviool. Ik raakte in trance door haar bewerking van John Dowlands liefdeslied en moest zachtjes zuchten bij het adagio voor viool solo van Bach.

Esther Apituley komt op, speelt en overwint.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden