Zuster Klivia doet de Nederlandse fado

'Ze doen waar ze zin in hebben, en daar rusten ze van uit', dat zegt zuster Klivia over de bewoners van haar rusthuis....

Ja Zuster Nee Zuster ging op kerstavond in première onder het tevreden toeziend oog van Hetty Blok, die tot in lengte van dagen Zuster Klivia zal blijven maar in Loes Luca een ideale opvolgster heeft. 'Hetty Blok lijkt meer op mijn moeder dan mijn moeder zelf', heeft Luca al gezegd.

De theaterversie van Ja Zuster Nee Zuster is op basis van de tv-scripts gemaakt door Jacques Klöters, Flip Broekman en Frank Houtappels. Uit de twintig losse afleveringen moesten zij een doorlopend verhaal zien te destilleren. Hun verhaallijn steunt op het conflict tussen Klivia en haar huisbaas en buurman Boordevol die het pension het liefst zo snel mogelijk wil sluiten. Als regisseurs werden Rieks Swarte en Pieter Kramer (Theo en Thea, Kreatief met Kurk) aangetrokken, die samen ook de vormgeving deden.

Hun samenwerking is, naast de aanwezigheid van Loes Luca, voor deze productie goud waard. De grote vraag was namelijk niet zozeer of Ja Zuster Nee Zuster voor het theater geschikt was, maar of het niet hopeloos ouderwets, gedateerd of oubollig zou zijn. Nee, luidt het antwoord. Kramer & Swarte hebben met veel liefde het tijdsbeeld intact gelaten, zonder zich te verliezen in nostalgie of camp. Het is de tijd waarin moeder zelf nog de boontjes afhaalt, de boodschappen worden gedaan bij de Vivo en de bakker gewoon aan de deur komt.

Het decor is een mooie mengeling van realisme en fantasie, met prachtige voordoeken waarop heel die Annie Schmidt-wereld van de jaren zestig wordt samengevat: een Dafje, een Citroen DS en een huis met het bordje Rusthuis naast de deur.

Ja Zuster Nee Zuster op toneel is gelukkig niet een gewild moderne bewerking geworden, zoals vorig jaar wel het geval was met de verfilming van Schmidts boek Abeltje. In wezen is er een nieuwe Schmidt & Bannink-musical ontstaan, en dat is een niet geringe prestatie van dit team theatermakers. Ze hebben niet voor de gemakkelijke weg gekozen door een potpourri van de bekendste liedjes aan te bieden, maar hebben een eigenzinnige keuze gemaakt uit het rijke repertoire.

De speelscènes kunnen zeker voor de pauze nog wel wat vaart en ritme gebruiken, maar de liedjes en de vormgeving daarvan waren bij de première al van topniveau. In een nummer als Duifjes, waarin aan vishengels bengelende witte handschoenen als duiven figureren, is de vormgeving even eenvoudig als fantasierijk.

Loes Luca, van nature geneigd alle aandacht te trekken, is opvallend dienstbaar aan het ensemble, zingt prachtig en is in de dubbelrol van operazangeres Amalia van Leeuwenbroek onweerstaanbaar grappig. Paul Kooij maakt van buurman Boordevol een perfecte, zij het soms iets te zwaar aangezette imitatie van de echte buurman Dick Swidde. Zijn solo Geld Geld Geld behoort niettemin tot de hoogtepunten van de show. De muzikanten van het combo Raymund van Santen doen als vanzelfsprekend aan de handelingen mee en spelen Banninks muziek zo authentiek mogelijk.

Het is meezingen geblazen en soms zelfs meeklappen. Maar nergens wordt dat ongemakkelijk, het is zelfs ontroerend te ervaren hoe een paar liedjes een zo uiteenlopend volk bijeen kunnen houden. Portugal heeft de fado, Frankrijk het chanson, Duitsland de schlager en wij hebben een stekkie van de fuchsia.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden