Dans

Zowel op het podium als in de zaal werden dansgeneraties voor even herenigd in Making Dances - Dancing Replies ★★★☆☆

Toch komt pas na de pauze de sjeu los.

Story van Merce Cunningham door Dance On Ensemble Beeld Jubal Battisti
Story van Merce Cunningham door Dance On EnsembleBeeld Jubal Battisti

Je kreeg het warme gevoel van een reünie, deze week tijdens Julidans, bij de voorstelling Making Dances - Dancing Replies van het Dance On Ensemble uit Berlijn. Dit gezelschap voor dansers boven de 40 jaar wordt sinds drie jaar geleid door de Amerikaan Ty Boomershine. Met zijn kale hoofd en loepzuivere techniek was hij jarenlang een bekend boegbeeld binnen de Nederlandse danswereld, bij gezelschappen als de Rotterdamse Dansgroep, LeineRoebana en Emio Greco | PC. Voor zijn komst naar Nederland werkte hij al met grootheden als dansvernieuwer Merce Cunningham en minimal-dance-choreografe Lucinda Childs.

Dit avant-gardistische erfgoed wil hij voor nieuwe generaties levend houden en tegelijkertijd van een actueel antwoord voorzien, door hedendaagse makers erop te laten reageren. Om te onderstrepen dat vernieuwing zelden uit de lucht komt vallen en dat ervaren lichamen een schat aan dansgeschiedenis herbergen – je moet het alleen eruit bevrijden. Daarom kiest hij in Berlijn voor oudere dansers van bijvoorbeeld de Martha Graham Company of het Cullberg Ballet. En voor de in Nederland toonaangevende Gouden Zwaan-winnaar Tim Persent – hij draagt in iedere gedetailleerde beweging van zijn lichaam uit dat dans ‘sharing the space’ is. Zowel op het podium als in de zaal werden voor even dus dansgeneraties herenigd.

Toch miste het programma Making Dances - Dancing Replies voor de pauze nog wel een smaakmaker. In Martha Grahams solo Deep Song (1937), diep doorleefd vertolkt door Bessie Award-winnaar Miki Orihara, voel je wel de dreiging van oorlog. Maar theatermaker Tim Etchells maakt die in zijn reactie net te expliciet zichtbaar. In een lichtinstallatie van neonletters boven het witte bankje speelt hij met woorden uit de quote ‘everything in the world is broken, nothing but silence remains’. De verwijzing naar Bruce Naumans lichtkunstwerken oogt daardoor een beetje te speels en doorzichtig.

Bij het groepswerk Story (1963) van Merce Cunningham vraag je je af wat die camera en waterpas op de grond doen, plus het videodoek op de achterwand, wanneer daar alleen vloer- en voetdelen op zijn te zien. Gelukkig gebeurt op toneel voldoende in die typisch alledaagse, op toeval gebaseerde Cunningham-stijl. Zeven dansers bewegen lopend, buigend, liggend en springend over de vloer, in solo’s, duetten en soms met z’n vieren in een carré. Terwijl zij uit een berg kleren telkens losse kledingstukken vissen, mixt een gitarist op zijn laptop en pedalen samples van snaren, ruis en elektronica. Een digitale klok dicteert de wisselende samenstellingen op toneel; de ordening wordt – Cunningham indachtig – overgelaten aan het toeval.

Story van Merce Cunningham door Dance On Ensemble (met Tim Persent als stoelendrager) Beeld Jubal Battisti
Story van Merce Cunningham door Dance On Ensemble (met Tim Persent als stoelendrager)Beeld Jubal Battisti

Na de pauze komt de sjeu los wanneer de Franse choreografe Mathilde Monnier reageert op Cunninghams Story door vijf dansers in neonkleding al verend en springend buiten adem en met lichte spot te laten vertellen over hun dubbele verhouding met hun avant-gardistisch verleden. Misschien snapten ze vroeger ook niet alles waaraan ze meededen. Klappend op hun benen en borstkas verhalen ze over het stillen van de honger met eetbare paddestoelen, geplukt door componist John Cage, en de curieuze getallensystematiek in muziek en dans. Wat toen wereldvreemd leek, bleek achteraf gedurfd. En bevrijdend.

Making Dances - Dancing Replies

DANS

★★★☆☆

Door Dance On Ensemble o.l.v. Ty Boomershine. Choreografie: Martha Graham, Merce Cunningham, Mathilde Monnier. Installatie: Tim Etchells.

13/7, Internationaal Theater Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden