Zonde

Begin dit jaar verscheen de roman Moederland van de Servische schrijver/criticus David Albahari, vertaald door Reina Dokter. Enkele citaten.

'Ze zweeg , pakte het glas en nam een slok water, je hoort goed hoe de bodem van het glas tegen het oppervlak van de tafel stoot.'

Dat u niet denkt dat ze met de bovenkant tegen de rand stootte, of met de zijkant tegen de poot, of mogelijk zelfs met de binnenkant van het glas tegen de binnenkant van de tafel. Ja nee, met moeder wist je het nooit.

'Op hetzelfde ogenblik strek ik mijn hand uit en druk op de knop van de bandrecorder.'

'Ik strek mijn hand uit naar de bedieningsknoppen van de bandrecorder.'

Dat strekken, bent u daar wel voorzichtig mee?

'Ik wist echter nog steeds niet wat stijl was.'

Zoiets begonnen wij ook te vermoeden.

'Ik ging naar huis terug, schreef op een vel papier: ''Stijl: vinden en ontwikkelen'', en bevestigde het met een magneetplaatje op de koelkast.'

En? Toch weer vergeten bij de supermarkt?

'Als ik kon schrijven zou ik die blik vast hebben beschreven.'

'Nu zou ik, als ik maar kon schrijven, spelen met de absurde paradox dat. . .' Etc.

Juist. U heeft geen stijl en u kunt niet schrijven, maar u wilt iets met taal, en boeken. Eh. . . portier van een bibliotheek?

'Als ik kundiger was, zou ik dat beeld kunnen uitwerken, maar de woorden ontbreken me.'

Of iets met mime?

'Het overkomt me in het algemeen vaak dat ik voel dat ik tegelijkertijd op vele plaatsen besta, in verschillende tijden, en dat ik onophoudelijk dezelfde gebeurtenissen overdoe. Iemand die kan schrijven zou daar een goed verhaal van kunnen maken.'

Of, beter nog, er niet over beginnen.

'Ze stootte met haar arm tegen de tafel, of met haar knie, misschien met haar arm en haar knie, want er drongen twee doffe geluiden tot me door.'

Twee keer met hetzelfde ledemaat kan natuurlijk ook. Ook ééns met beide afzonderlijke armen of knieën is nog een mogelijkheid, en dat er een hak, elleboog of misschien zelfs een hoofd in het spel geweest is kan ook niet worden uitgesloten. Die moeder van u, dat was me er eentje.

'Ik heb die laatste bewering nooit helemaal begrepen, maar van de talrijke verklaringen was ik het meest geneigd die aan te nemen volgens welke een persoon die de smaak van het keizerrijk te pakken heeft gekregen - want moeder was eigenlijk. . .' Etc.

Van de talrijke verklaringen voor dit soort zinnen is Hedenlands het meest geneigd díe aan te nemen volgens welke Albahari het met zijn vertaler ook niet erg getroffen heeft.

'Zulke zinnen, meende Donald, zouden nooit in een literair werk mogen staan.'

Zeg, die Donald, had Cossee díe niet beter onder contract kunnen nemen?

'Als ik kon schrijven, zei ik tegen Donald, zou ik gaan zitten en een boek schrijven.'

En dan tóch doen, hè?

'Het heeft me altijd gespeten dat ik niet kon schrijven om al die verhalen op te tekenen die zich iedere dag afspeelden.'

Zeg narcistische druiloor, kan het afgelopen zijn? Nee, want we zijn nog niet op de helft en het zal tot het bittere eind zo doorgaan.

Albahari is als een pool-hustler die zijn tegenstander voortdurend verzekert dat hij er niets van kan - en dat blijkt dan nog waar te zijn ook.

David Albahari, Moederland, uitgeverij Cossee.

Jan Kuitenbrouwer

Reacties, vragen, tips? Schrijf (Hedenlands, de Volkskrant, postbus 1002, 1000 BA Amsterdam) of e-mail (hedenlands@volkskrant.nl).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden