Zonde en schande

De met schandalen en roddels omgeven lowbudgetfilm The Canyons verscheen onlangs op dvd. Ten onrechte in alle stilte.

James Deen (l) en Lindsay Lohan in The Canyons.Beeld Filmstill

The Canyons dankt zijn faam vooralsnog aan een lang stuk in het magazine van The NewYork Times. Journalist Stephen Rodrick kreeg - uniek in de door pr geregeerde Amerikaanse filmwereld - vrijelijk toegang tot de opnamen van de film en schreef even vrijelijk over de toestanden aldaar: de dagen dat Lindsay Lohan niet wilde of kon acteren, het moment dat Schrader haar ontsloeg, het moment daarop dat Lohan bonzend op zijn hoteldeur om een herkansing smeekte en het moment dat Lohan weigerde een seksscène te spelen en Schrader haar slechts kon overreden door zelf naakt op de set te gaan staan. Het stuk is, inclusief een interview met de schrijver, op de website van TheNew York Times te lezen.

Lindsay Lohan in the CanyonsBeeld Filmstill

Pornoacteur meets golddigger
Ongemakkelijk, zeldzaam ongemakkelijk. Zo voelen de vier personages zich in de openingsscène van The Canyons, de lowbudgetfilm van Hollywoodveteraan Paul Schrader. Rijkeluiszoon en filmproducent Christian (gespeeld door porno-acteur James Deen); zijn vriendin en golddigger Tara (Lindsay Lohan); de acteur Ryan die zijn geld voornamelijk in de horeca verdient (Nolan Funk); en Christians assistente Gina (Amanda Brooks), tevens de vriendin van Ryan.

Gina wilde Ryan weleens kennis laten maken met Christian, die geld heeft gestoken in een film waarin Ryan gaat spelen. Nou ja, eigenlijk heeft Ryan die rol alleen gekregen omdat Christian er geld in stak. Opzetje van Gina.

Seksleven boven tafel
Dat soort etentjes heeft altijd iets ongemakkelijks, maar deze vier hebben het wel heel zwaar met elkaar. Het gesprek gaat definitief de verkeerde kant op als Christian het seksleven van hem en Tara op tafel legt, een wending waarmee de conservatieve Ryan en Gina niet overweg kunnen. En Tara ook niet, maar om een andere reden, zal later blijken.

De kijker heeft het ongemak dan allang tot het zijne gemaakt. Plaatsvervangende schaamte inderdaad. Maar ook ongemak vanwege de merkwaardige, rauwe manier waarop de scène wordt verbeeld. Het licht is erbarmelijk en doet geen goed voor het gezicht van Lindsay Lohan, bij wie de make-up niet kan verhullen dat eronder een geplaagd gelaat schuilgaat van iemand die niet in de beste fase van haar leven verkeert. Het camerawerk en de montage maken er simpel gezegd een zooitje van; het ritme van de montage is onevenwichtig en acteurs spreken soms recht in de camera.

Amanda Brooks en Nolan Funk.Beeld Filmstill

Goedkoop in de marge
Dat kun je simpel wijten aan geld en tijd en je doen besluiten de film af te serveren, zoals veel is gebeurd. 'Een armzalig, eendimensionaal en uiteindelijk saai portret van een paar marginale hollywoodfiguren', schreef The Hollywood Reporter. The Canyons is voor ongekend weinig geld (250 duizend dollar) in drie weken gemaakt en dat zie je eraan af. Filmmaker Paul Schrader was ooit succesvol en werd door critici op handen gedragen, in de tijd dat hij de scenario's van Taxi Driver (1976) en Raging Bull (1980) schreef voor Martin Scorsese, en in die tijd zelf geëngageerde films regisseerde als Blue Collar, Hardcore en American Gigolo. Bret Easton Ellis was ooit succesvol roman- en scenarioschrijver (Less Than Zero, American Psycho).

De twee, al een tijdje op zoek naar werk, vonden elkaar bij een film die niet van de grond kwam en besloten de geëigende wegen achter zich te laten. Ze lapten 100 duizend dollar, haalden via de crowdfundingwebsite Kickstarter nog eens 150 duizend dollar op, betaalden niets voor de locaties, verzekerden niemand en verfilmden in drie weken het in de tussentijd geschreven scenario van Ellis over vier jongeren in Los Angeles die zich om uiteenlopende redenen bewegen in de marge van de filmindustrie.

Lindsay Lohan en James Deen in the Canyons.Beeld Filmstill

En toen had iedereen de messen geslepen. Want een film maken voor zo weinig geld en in zo weinig tijd, dat kan natuurlijk niet. Sappige verhalen over de moeizaam verlopen opnamen (met een onhandelbare Lohan) deden het goed, de film werd geweigerd op het Sundance-filmfestival en de Europese première in Venetië moest het stellen zonder de aangekondigde Lohan. In Nederland haalde The Canyons de bioscoop niet en werd de film onlangs stilzwijgend op dvd uitgebracht.

Inderdaad mankeert er van alles aan The Canyons. Het ís een portret van nare, marginale mensjes en veel gebeurt er niet. Scènes gaan ten onder aan een onevenwichtige spanningsopbouw. Maar al het ongemak dat je voelt als kijker komt óók door de kwaliteit van de film.

Illusies en tegenstellingen
Paul Schrader, afkomstig uit een calvinistisch plattelandsmilieu, heeft zich in de jaren zeventig en tachtig in zijn scenario's en films een scherp observator getoond van grootstedelijke sociale ontwikkelingen. Net als Bret Easton Ellis, opgegroeid in de rijke decadentie van Los Angeles, een kleine twintig jaar later in zijn romans en scenario's. Met dien verstande dat Schrader altijd een moralist was en Ellis een cynicus. Christian is een typisch Ellis-personage: leeg, meedogenloos, narcistisch. Tara een typisch Schrader-mens: verzeild geraakt in een misantrope wereld waar ze uit wil maar niet kan. Christian geeft zonder gêne de voorkeur aan liefdeloos gemaakte seksfilmpjes boven de productie van een speelfilm. Tara heeft zich gedesillusioneerd teruggetrokken uit de filmindustrie waarvan ze zulke grote verwachtingen had.

The Canyons zit vol met dergelijke tegenstellingen - zo heeft Schrader zichtbaar geprobeerd boven op het verhaal over de vier jongeren nog een laag te leggen die iets wil zeggen over het einde van de filmindustrie in haar huidige vorm. Het maakt deze film veel meer dan een scandaleuze mislukking. Zeker, het acteerwerk is soms beneden alle peil (al geeft Lindsay Lohan op momenten prachtig blijk van de neurotische spanning die in haar personage huist) en de dialogen zijn soms tenenkrommend, maar in alles voel je de diepte en de kwaliteit die de film zou hebben gehad als de makers zouden hebben beschikt over meer tijd en meer geld. Maar dan zou The Canyons weer nooit kunnen zijn wat-ie nu beslist gaat worden: cult.


The Canyons (2013). Regie Paul Schrader, 96 min. Uitgegeven door Koch Media.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden