Zondags lege leeszalen

Het essay van Umberto Eco dat in Bibliotheken vooraf gaat aan de foto's van Candida Höfer is al een kwarteeuw oud, maar heeft nog weinig van zijn actualiteit verloren....

Met als onvermijdelijke gevolg dat er meer boeken gestolen zullenworden. Vervelend maar geen ramp, stelt Eco, de bibliotheek moet dansimpelweg nieuwe exemplaren aanschaffen.

Het behartigenswaardige pleidooi vindt nauwelijks aansluiting bij defoto's die Candida Höfer in Europese en Amerikaanse bibliotheken maakte:op slechts vijf van de 137 foto's treffen we lezers aan. Het merendeel vande foto's lijkt op zondag te zijn gemaakt, de dag waarop veel bibliotheken(tot ongenoegen van Eco) gesloten zijn. In immense, lege leeszalen zijnstoelen, leeslampen, beeldschermen en prullenmanden in een angstwekkendeslagorde opgesteld. De fotografe - afkomstig uit de school van Bernd Becher- houdt van netjes, van rust en symmetrie in haar foto's.

Vooral de foto's van recent gebouwde boekerijen lijken rechtstreeksafkomstig uit de brochure van de architect. Het zijn de opnamen van oudebibliotheken - zij hebben gelukkig de overhand - die het luxueuzeplaatwerk tot een genoegen maken: de bibliothèque Sainte-Geneviève inParijs met haar gietijzeren sta-tionsoverkapping; de barokke Hertogin AnnaAmalia Bibliotheek in Weimar, gefotografeerd voordat in september 2004 eenfelle brand de in rococo-stijl opgetrokken bibliotheekzalen plus een vande rijkste boekenverzamelingen ter wereld deels in de as legde; deStrahov-bibliotheek in Praag waar zo te zien eindelijk de met rode touwenafgezette en door vrouwelijke houwdegens bewaakte gangpaden zijn opgeruimd.

En welke lezer zou niet dagen willen doorbrengen in de kathedraal diein de 19de eeuw te Rio de Janeiro werd opgericht onder de naam RealGabinete Português de Leitura? We tellen 35 opgaande boekenrijen, tebereiken via prachtig versierde smeedijzeren gaanderijen. En geloof maarniet dat een student of wetenschapper hier vrijelijk kan rondstruinen - ofje moet Eco heten.

Vorig jaar publiceerde Höfer al een kleiner boek over Nederlandsebibliotheken. Enkele van die foto's keren terug in Bibliotheken, waaronderdie van het Van Abbemuseum en van de Handelingenkamer van de Tweede Kamer.De bibliotheek van het Rijks-museum siert het stofomslag. Höfer was ernog net op tijd bij. Inmiddels is de bibliotheek in deze vorm verdwenen.Opgeruimd. Weg. Wie dat op zijn geweten heeft, zal te zijner tijd in deboekenhemel de deur worden gewezen.

Hub. Hubben

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden