Zomergasten-kijken doe je zo

Zomergasten begint zondag. Om de lange zit net wat zinderender te maken: zeven zaken die u niet wist, maar die u nu gaan opvallen. Eindredacteur Peter van Ingen vertelt.

Jelle Brandt Corstius. © ANP

1. Er zijn twee soorten gasten. Of nee... drie.
'Je hebt mensen met wie we praten en die zeggen: oké leuk, hier is mijn lijstje. De andere groep kijkt bedenkelijk en zegt: ik heb geen idee. Maar juist deze groep blijkt meestal veel en bijzondere ideeën te hebben. Maarten 't Hart is hier een representant van: 'Ik kijk niet veel, ik weet niks, ik denk dat ik er niet geschikt voor ben...' Uiteindelijk werd het een van de succesvolste afleveringen, waarin je aan de hand van dertien fragmenten een treffend inzicht in zijn leven kreeg. En dan zijn er ook nog de kandidaten die zichzelf aanmelden. Ik moet zeggen: dat is eerder een reden iemand niet dan wel uit te nodigen.'

2. De kleuren weerspiegelen de gast.
'Sinds vorig jaar maken we voor iedere gast een apart kleurenpalet. Niet alleen de website wordt wekelijks aangepast, maar ook de belichting en de video-achtergronden in de televisiestudio. Van geur kun je geen gebruik maken, dus zul je op een andere manier de zintuigen moeten prikkelen. Voor elke uitzending maken we ook een nieuwe set grafische animaties als overgang tussen het studiobeeld met de gast en de presentator, en het te bekijken fragment.

'Vorig jaar kozen we voor knallende kleuren, dit jaar combineren we aardse en rustige tinten met neonachtige accenten. De keuze voor de kleuren hangt samen met het beeld dat we van de gast hebben. Zo is het palet van Step Vaessen (7 augustus) deels geïnspireerd op Al Jazeera; in dat van Lilian Gonçalves-Ho Kang You, een week later, zijn de kleuren van de Surinaamse vlag te herkennen. Niet dat we het er te dik bovenop willen leggen; zie het als een vernis dat het programma extra in het teken van de gast doet staan. Marc-Marie Huijbregts? Marc-Marie is Gispen-groen met knaloranje en -roze.

3. De presentator moet twee spanningsbogen in de gaten houden.

'De ene van de gesprekken tussen de fragmenten, de andere van de totale, drie uur lange uitzending. Daarin heb je uiteraard hoogte- en dieptepunten. De presentator moet zich voortdurend realiseren dat niet alles aan bod kan komen en ervoor zorgen dat er een nieuwe dynamiek voor een volgend gesprek ontstaat. Dat realiseer je je misschien niet als televisiekijker. Elk gesprek is anders.'

4. De projecties op het grote scherm zijn essentieel.
'Die worden gemaakt door het audiovisueel collectief Urbi et Orbi. Ze zijn bij de redactievergadering aanwezig om te horen waar de accenten kunnen liggen. Met hun projecties interpreteren ze de fragmenten, wat de gast helpt zijn keuze te duiden en het gesprek een extra dimensie te geven. Steeds vaker zie je gasten naar het grote scherm wijzen.'

5. Lichaamstaal zegt veel.

'Een voorbeeld is overspronggedrag. Wat dat betreft zijn me tijdens een aflevering van Zomergasten de ogen geopend door de bioloog Tijs Goldschmidt. Als een kluut wordt aangevallen, heeft hij twee keuzen: of hij gaat in de tegenaanval, of hij slaat op de vlucht. Op dat moment is er sprake van overspronggedrag: hij schiet in de slaaphouding. Sindsdien valt het me op dat een geïnterviewde na een confronterende vraag aan zijn oor kriebelt. Niet omdat hij jeuk heeft, maar hij krabt als het ware aan zijn vacht, het leidt af, hij wil weg van de situatie. Hee een oversprong, denk ik dan. Een brildrager zal zijn bril 'goed' zetten. Als een moeilijk onderwerp wordt afgesloten, neemt een gast bijna altijd een slok water. Hij is opgelucht: een oversprong. Twee gedragssystemen komen met elkaar in conflict, met die beweging probeer je dat op te heffen. Hoewel Zomergasten geen programma is waarin de gasten het vuur na aan de schenen wordt gelegd, kom je het in drie uur onvermijdelijk een keer tegen.



6. Een presentator heeft vetorecht bij het selecteren van de gasten.

'Eén keer per seizoen. Als het totaal niet klikt of je denkt: die kan ik niet aan, die maakt er eigen show van, mag je weigeren. Humor is zoiets, dat kan het je vreselijk moeilijk maken. Ik heb als jonge presentator het vetorecht zelf nog ingevoerd. Het ging, wil ik best zeggen, om Freek de Jonge. Die durfde ik toen nog niet aan.'

7. Niet alles is wat het lijkt.
'Mr. G.B.J. Hiltermann hield zijn aktentas op schoot, heel vreemd en afwerend, alsof hij elk moment kon opstappen. Over overspronggedrag gesproken, zul je zeggen. Maar toen ik hem ernaar vroeg, bleek dat zijn vrouw hem 's middags op zijn dikke buik had gewezen en had gezegd: 'Schat, kun je je tas er niet voor houden?'

De Zomergasten van 2011
24 juli: cabaretier en presentator Marc-Marie Huijbregts
31 juli: hersenonderzoeker Dick Swaab
7 augustus: Step Vaessen, verslaggever van Al Jazeera English
14 augustus: jurist en mensenrechtenactivist Lilian Gonçalves-Ho Kang You
21 augustus:beeldend kunstenaar Erik van Lieshout
28 augustus:de Belgische politicus Guy Verhofstadt
Presentator: Jelle Brandt Corstius (links)
Een nieuwtje dit jaar: Zomergasten kijken met de laptop of tablet op schoot. Via een applicatie voorziet de redactie de kijker van aanvullende informatie over de gast en zijn fragmenten. Terugtwitteren kan wel, vragen in de uitzending stellen niet. Het tweede scherm is te vinden op vpro.nl/zomergasten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden