Tv-recensie Paul Onkenhout

Zomergast prinses Mabel van Oranje-Nassau verkondigt het betere linkse geluid

Nee, vrolijke kost dienen Jakobs en Overdijk niet op. Aangenaam provocerend was het soms wel.

Mabel van Oranje in de documentaire-reeks Sign of the times.

Zomergasten ijlde na. Na de ongemakkelijke ontmoeting op het dak van de VPRO-caravan tussen presentator Janine Abbring en actrice Romana Vrede kwam maandag een andere vrouwenvleugel als geroepen. De EO zond op een onmogelijk tijdstip (23.10 uur, gelukkig kregen we voorrang) het eerste deel van de vijfdelige documentaire-serie Sign of the times uit, met een opmerkelijke rol voor een Nederlandse econoom/politicoloog/prinses: Mabel van Oranje.

Regisseur Wilberry Jakobs en eindredacteur Ida Overdijk maakten in 2010 al samen het bekroonde Grote denkers van de toekomst. Dat deden ze voor de IKON, de levensbeschouwelijke omroep die opging in de EO.

Sign of the times gaat over grote thema’s: democratie, klimaat en religie onder meer. Er werd stelling genomen, meteen al. De opkomst van de autoritaire leider en het ‘eigen volk eerst’ werd genoemd en er werd een vraag gesteld: ‘Hoe kunnen we ons ertegen wapenen?’

Voor de verandering komen alleen maar vrouwen aan het woord. Het gezelschap is uiterst gemêleerd en afkomstig uit alle continenten, met onder meer de voormalige president van Ierland Mary Robinson, filosoof Agnes Heller en de schrijfsters Elif Shafak en Isabel Allende. En de prinses dus.

De tien vrouwen hebben hun maatschappelijke engagement gemeen. ‘Pleitbezorgers voor een betere wereld’, noemde Jakobs ze in de VARAgids. Slechts één vrouw op haar lijstje ontglipte haar: journalist/activist Naomi Klein. De kleine aanleiding is dat het dit jaar zeventig jaar geleden is dat op initiatief van Eleanor Roosevelt de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens werd opgesteld, de grote dat het wereldwijd roerige tijden zijn.

De toon werd gezet door Heller, de 89-jarige Hongaars-Joodse filosoof. Als kind moest ze vluchten voor de nazi’s, wat haar relativering verklaarde: ‘We leven in een gevaarlijke wereld. Dat is altijd zo geweest. We dachten dat hij niet gevaarlijk was, maar dat was een misvatting.’

Nee, vrolijke kost is het niet wat Jakobs en Overdijk opdienen. Aangenaam provocerend was het soms wel. Allende, lekker stellig: ‘Immigratie is altijd goed, nooit slecht.’

Het is de vraag of een ‘essayistisch pleidooi’, zoals Jakobs de reeks samenvatte, anders van toon is als louter vrouwen aan het woord komen. Jakobs trok in de VARAgids geen conclusie: ‘Het is niet zo dat je heel duidelijk een verschil kunt aangeven tussen een vrouwelijk en een mannelijk perspectief.’ Kijkers zullen er niet anders over hebben gedacht.

De bijdrage van Mabel van Oranje was opvallend. Zonder aarzeling keerde ze zich tegen het populisme; tegen de opvatting dat de ‘nationale identiteit’ wordt bedreigd en dat we ons zouden moeten wapenen tegen vreemdelingen en de bureaucratie van Brussel. Ook sprak ze, zonder overigens landen te noemen, haar vrees uit voor massahysterie en leiders die met hun volk kunnen doen wat ze willen.

Kortom, het betere linkse geluid. Prima zomergast, Hare Koninklijke Hoogheid prinses Mabel van Oranje-Nassau.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden