TV-recensieHaroon Ali

Zomergast Inez Weski gaf een genadeloos college over de kunst van het zwijgen

sBeeld s

Iedereen kon weten dat advocaat Inez Weski in Zomergasten weinig zou prijsgeven over haar privéleven. Dat werd zelfs aangekondigd op de site van de VPRO. Een half jaar geleden zei ze in Mensen met M al dat ze een kluizenaar is, ‘buiten de wetenschap van velen’, die niet ‘de neiging heeft om de eigen ingewanden op tafel te leggen voor inspectie’. Zomergasten-presentator Janine Abbring wist dus waaraan ze begon, namelijk een drie uur durend gesprek met iemand die niks zou zeggen over haar jeugd, haar ouders en haar drijfveren.

De advocaat had zorgvuldig een pleidooi voorbereid, dat begon met een fragment uit Fantastic Mr. Fox, de animatiefilm van Wes Anderson over een vos die niet meer in een hol wil leven en grotere ambities heeft. ‘Dit is het begin van de rest van de avond’, zei Weski. ‘Er zit een lijn in.’ Vanaf dat moment werd duidelijk dat de gast de regie had over het gesprek, niet de interviewer. Abbring probeerde Weski bij te benen, die ons meenam in een wilde orkaan van menselijk gedrag, met veel aandacht voor groepsdruk en massahysterie. Ze wilde benadrukken dat wraaksentimenten van de ‘meute’ ook leiden tot steeds zwaardere straffen.

Weski verschool zich achter magnifieke fragmenten over slavernij en genocide, en achter haar recalcitrante glimlach en sarcasme. Abbring werd er zichtbaar onrustig van, rommelde met haar kaartjes en verhief haar stem meermaals om Weski duidelijk te maken dat ‘het kunstwerk beter is te begrijpen als er een bordje met wat context naast hangt’. Maar de advocaat liet zich nimmer verleiden. Zo zal ze nooit vertellen waarom ze een zaak wel of niet aanneemt. ‘Omdat je er later op gepakt kunt worden?’ ‘Nee.’ ‘Waarom dan niet?’ ‘Omdat ik dat niet doe.’

De gesloten lichaamshouding van Inez Weski in Zomergasten sprak boekdelen.Beeld VPRO

Daarom kwam de enige persoonlijke ontboezeming extra hard binnen, toen Weski een fragment liet zien van de Wit-Russische beeldend kunstenaar Ossip Zadkine, die de ‘herinneringen van zich afbeitelt’. Ze verwees naar zijn beeldhouwwerk De verwoeste stad, dat het bombardement op Rotterdam herdenkt. Na veel wikken en wegen, en zelfs te hebben overlegd met haar zus, besloot Weski in Zomergasten te vertellen dat Zadkine familie van haar is – en zij dus een pijnlijke geschiedenis met hem deelt, de Jodenvervolging. ‘Het maakt dat je extra voelsprieten hebt voor al het onrecht dat om je heen gebeurt.’

Daarna sloot de poort weer. Weski bekritiseerde de journalistiek, die alleen nog geïnteresseerd lijkt in de gevoelens van voorbijgangers, terwijl zij verdieping wil, geen ‘emotionele blootheid’. Die verdieping gaf Weski ons, in een van de beste Zomergasten in tijden. Ze strooide met rake, bijna profetische uitspraken. ‘Genocide is het refrein van samenlevingen.’ Ze liet ons van een afstand naar de wereld kijken. ‘Alles wat je ziet, wordt gespiegeld aan wat je al weet.’ Maar Weski gaf vooral een genadeloos college over de ‘kunst van het zwijgen’. Hoe minder onzin je uitkraamt, hoe interessanter je wordt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden