BladFilosofie magazine

Zoeken naar een definitie van origineel wc-papier in Filosofie magazine

Wat is lezenswaardig deze week? Deze week leest de Volkskrant het oktobernummer van Filosofie magazine.

Corona, racisme, populisme en het vertrouwen in de wetenschap: Filosofie magazine zit in het oktobernummer boven op de tijdgeest. Het ‘dossier racisme’ is het dikst, twintig pagina’s.

‘De uittocht van de witte kinderen’, staat boven een van de stukken. Mariska Jansen schreef over de basisschool in haar wijk in Amsterdam. Het is een bekend verhaal, maar daarom niet minder mistroostig.

Scholen met merendeels kansarme of kansrijke kinderen worden met de termen ‘zwart’ en ‘wit’ aangeduid, maar het verschil wordt niet door afkomst bepaald, zegt Maurice Crul, hoogleraar diversiteit en onderwijs aan de Vrije Universiteit. ‘Het werkelijke onderscheid is het opleidingsniveau van de ouders. Het is een hardnekkig verschijnsel dat vooral ouders uit de middenklasse en hogere klasse hun kinderen segregeren in aparte scholen.’

Als in de wijk van Jansen een basisschool wordt geopend die onderwijsinnovatie hoog in het vaandel heeft staan, krijgt de openbare school met een kleine uittocht te maken. ‘Het zijn vrijwel uitsluitend witte hoogopgeleide ouders die de overstap wagen.’ Het verhaal eindigt niet al te beroerd, door toeval. De nieuwe school kan door een kleine behuizing maar mondjesmaat leerlingen toelaten. ‘Goed nieuws’, vindt Jansen.

‘Tegen racisme – voorbij de goede bedoelingen’, is de prikkelende aanbeveling van het racismedossier op de cover. De vraag hoe we het racismedebat verder brengen dan de kakofonie aan meninkjes en morele verontwaardiging levert een evenwichtig en genuanceerd stuk op. Grof samengevat: ‘Anders denken begint gewoon bij gemengde scholen en gemengde woonwijken.’

Het citaat is van historicus Zihni Özdil, een van de prominentste sprekers in het debat. Hij zegt ook: ‘Ik geloof dus niet dat mensen bij de Belastingdienst ooit hebben gedacht: laten we gaan discrimineren. Maar er zijn talloze onbewuste culturele aannamen die een racistische uitwerking hebben op onze instituten.’

In een column stelt filosoof en schrijver Alicja Gescinska zichzelf een vraag die waarschijnlijk nergens anders wordt gesteld dan in Filosofie magazine: ‘Wat is de definitie van origineel wc-papier?’ 

Dit naar aanleiding van een slogan op de verpakking, ‘Schoon en origineel’. Haar antwoord laat zich moeilijk samenvatten, maar de manier waarop ze toewerkt naar Odyssee van Homerus en Ulysses van James Joyce is ronduit knap.

Van een andere literaire grootheid, Lev Tolstoj, staat een citaat bij een naargeestige foto: een gang in het ziekenhuis in het Russische Omsk waar de vergiftigde oppositieleider Aleksej Navalny werd behandeld voor zijn vertrek naar Duitsland. Het net zo treurige citaat: ‘De regering is een vereniging van mannen die de rest van ons geweld aandoen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden