De Week in Boeken Vrouwen in de literatuur

Zo’n onderzoek naar de waardering van het literaire werk van vrouwen maakt de zaak er niet beter op

Corina Koolen stelde dat het literaire werk van vrouwen nog steeds niet echt meetelt

Corina Koolen Beeld KNAW

Een paar duizend jaar geleden zijn overal ter wereld mensen verhalen gaan opschrijven waarin ze allerlei regels vastlegden. Vermoedelijk deden ze dat om de boel een beetje onder controle te houden, omdat steeds meer mensen steeds dichter op elkaars lip ­gingen wonen; zonder regels werd het een zootje. In al die verhalen, of ze nou zijn bedacht door de oude Grieken, christenen, hindoes, joden, moslims of de schattige boeddhisten, komen vrouwen er bekaaid vanaf. De mannelijke dominantie is het resultaat van het succesvolste staaltje manipulatie uit de geschiedenis van de mens.

Dus toen ik las dat het literaire werk van vrouwelijke schrijvers nog altijd lager wordt aangeslagen dan dat van mannelijke, was ik niet meteen gealarmeerd. Iets wat er in duizenden jaren in is geramd, krijg je er niet in een paar decennia uit. Die dingen hebben tijd nodig.

Het nieuws kwam uit het proefschrift Reading Beyond the Female – The relation­ship between perception of author gender and literary quality van Corina Koolen. In het ‘Nederlandse literaire veld doet de vrouw nog steeds niet echt mee’, volgens de verse doctor, en dat is de schuld van lezers, recensenten, uitgevers én de juryleden van literaire prijzen – van iedereen dus, behalve van de schrijvers. Op welke fundamenten deze stelling rustte, bleef een tikje vaag. Cijfers waren moeilijk te vinden, zei Koolen in de Volkskrant, ‘en daarom kan iedereen in dit debat ook maar wat roepen’. Ze onderbouwde haar conclusies met computeranalyses en met een lezersonderzoek van het Huygens Instituut. Alleen dateerde dat onderzoek uit 2013.

Drie maanden geleden schreef Koolen op haar blog ook al dat het met die cijfers nog helemaal niet was meegevallen. Maar gelukkig was ze een eind op weg geholpen door (roffel): De Lezeres des Vaderlands. De Lezeres des Vaderlands! De anonieme twitteraar die haar (of zijn) zaterdagochtenden in 2016 doorbracht met het mokkend doorvlooien van de boekenbijlagen en dan telde hoeveel stukjes er aan boeken van mannen waren gewijd en hoeveel aan boeken van vrouwen, en of die stukjes door mannen dan wel vrouwen waren geschreven.

Ik zag op Twitter hoe de Lezeres en Koolen elkaar liefdevol toekirden (@corinakoolen: ‘Je werk was een grote inspiratie @lezdesvad, ik gebruik het ook in mijn proefschrift’) en vroeg me af of Koolen de cijfertjes van haar anonieme twitterbron tenminste nog zou hebben nageteld. 

Daarna ging ik ­huilen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.