Omslag

Zó moest het, vond Adriaan van Dis, dus kreeg Klifi een omslag als een pamflet

Klifi leende het omslag van een Stalin-biografie.

Adriaan van Dis: Klifi (2021), omslag Nanja Toebak, op opzettelijk vergeeld lijkend papier. Boris Souvarine: Stalin en het Bolsjewisme (1940), omslag Ben Mohr.   Beeld Studio V
Adriaan van Dis: Klifi (2021), omslag Nanja Toebak, op opzettelijk vergeeld lijkend papier. Boris Souvarine: Stalin en het Bolsjewisme (1940), omslag Ben Mohr.Beeld Studio V

‘Het was Adriaans idee’, zegt uitgever Tilly Hermans. ‘Zó moet het’, zei hij.’ In een Franse studie over Eddy du Perron had Van Dis een afbeelding ontdekt van Stalin en het Bolsjewisme van Boris Souvarine en hij wist meteen dat zijn roman Klifi net zo’n omslag moest krijgen. Als een strijdschrift, passend bij de ondertitel, Woede in de republiek Nederland.

Stalin en het Bolsjewisme, Souvarines vernietigende afrekening met de Sovjet-dictator, verscheen in 1940 bij uitgeverij Querido. De vertaling uit het Frans wordt op de titelpagina toegeschreven aan Eddy du Perron, maar is in werkelijkheid van zijn echtgenote Elisabeth de Roos. Het omslag werd ontworpen door Ben Mohr, een productieve illustrator die werkte voor De Arbeiderspers en Querido en bestsellers als Oriënt-Express en De herberg met het hoefijzer van A. den Doolaard van solide, affiche-achtige omslagen voorzag.

Dat pamfletachtige leek Van Dis precies goed. ‘Hij stuurde me een kladje van hoe hij het wilde’, zegt Hermans. ‘Mag er niet een beetje kleur in, heb ik nog gevraagd. Maar nee, dat mocht niet. Daarop heb ik Mohrs omslag voorgelegd aan ontwerper Tessa van der Waals en die zei: ‘Zulke met de hand getekende letters kun je hooguit benaderen. Je moet het Nanja Toebak vragen, die kan het.’’

Schets van Adriaan van Dis voor zijn uitgever: zó moest het omslag worden. Beeld Adriaan van Dis
Schets van Adriaan van Dis voor zijn uitgever: zó moest het omslag worden.Beeld Adriaan van Dis

Toebak wist niet alleen dicht in de buurt te komen van de originele belettering, maar sluit met het lichtelijk verschoten omslagpapier ook aan bij Mohrs door de tijd getekende ontwerp. Hetzelfde geldt voor Floor Rieders strakke auteursportret op het achterplat (getekend met kroontjespen en Oost-Indische inkt) en het door Suzan Beijer even onorthodox als oogstrelend ontworpen binnenwerk. De ongebruikelijke afwisseling van lettertypes, met plotselinge passages in rode kapitalen, correspondeert met de spanning in Van Dis’ dystopische fantasie over toekomstig Nederland.

Klifi is in meer afwijkend: het formaat van 15 x 23 centimeter is ongewoon groot voor een paperback. ‘Dat was ook een eis van Adriaan’, zegt Hermans: ‘Een boek dat je zonder leesbril kunt lezen.’

Achterplat van Klifi, met portret van Adriaan van Dis door Floor Rieder. Beeld Atlas Contact
Achterplat van Klifi, met portret van Adriaan van Dis door Floor Rieder.Beeld Atlas Contact

Adriaan van Dis: Klifi

Omslag Nanja Toebak. Atlas Contact; € 21,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden