CD-recensie Collegium Vocale

Zo bedwelmend als de oude NKK-klassieker is deze uitvoering van Via Crucis niet ★★★☆☆

Franz Liszt voltooide zijn Via Crucis in 1879, maar de componist (1811-1886) zou de première niet meemaken. Het stuk voor koor en piano of orgel, gebaseerd op de veertien kruiswegstaties, klonk pas voor het eerst in 1929. Als je het hoort, begrijp je waarom het bleef liggen. Met zijn gregoriaanse introductie, vaak sobere, bijna-atonale pianopartijen, radicaal eenvoudige koorbijdragen en een plotseling koraal à la Bach, moet het voor de luisteraar of lezer van toen een hoogst merkwaardig werk zijn geweest. En nog altijd is het onvergelijkbaar, enig in zijn soort.

Als iemand verantwoordelijk moet worden gehouden voor het feit dat we dit stuk nu toch vaak tegenkomen als passie-alternatief, is het Reinbert de Leeuw. Een eeuw na Liszts dood maakte hij een opname met het Nederlands Kamerkoor. Die Philips-opname (heruitgebracht met een Decca-logootje erop) werd een ‘reference recording’. De Leeuw is aan de noten gehecht: in 2012 nam hij een versie op voor piano solo, en nu is er weer een Via Crucis mét koor: het Collegium Vocale Gent.

Hoe verhoudt de nieuwe opname zich tot de oude? De Leeuws klare-taal-speelstijl is nauwelijks veranderd, wel is deze Via Crucis vlotter en (desondanks?) wat meer uitgebeend. Het romantische vibrato van het Nederlands Kamerkoor heeft plaatsgemaakt voor strak gezongen lijnen. De pianoklank is aan de glazige kant, waar die op de voorganger eerder metalig was. Wat best verdedigbaar is: Jezus’ gevangenneming en kruisiging moeten aankomen.

En dat is het grootste bezwaar bij de Collegium Vocale-uitvoering: daarvoor doet het koor te weinig. Als Jezus voor de tweede maal neervalt, lijkt het alsof het wordt meegedeeld door een groep neutrale toeschouwers die ook maar toevallig op de Via Dolorosa is aanbeland.

Zo bedwelmend als de oude NKK-klassieker is deze uitvoering niet. Veel overtuigender is Collegium Vocale in het Salve Regina uit 1885. Een voor Liszt uniek werk, omdat het voor onbegeleid koor is. Het was zijn laatste gewijde compositie.

In deze playlist kun je beide uitvoeringen deel voor deel met elkaar vergelijken:

Klassiek

★★★☆☆

Collegium Vocale Gent

Franz Liszt: Via Crucis

Alpha

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.