Zin van de week Schuldstapels

Zin van de week: ‘...wanneer je huis zo vol staat met schuldstapels...’

Stapel boeken Beeld Colourbox

Welke zin? ‘Soms weet je niet meer wat je moet lezen, vooral wanneer je huis zo vol staat met schuldstapels (= de boekenpijlers waar je ooit nog aan moet beginnen) dat je woning inmiddels brandgevaarlijker is dan een angorafarm naast een vuurwerkfabriek.’ Ellen Deckwitz, in haar column in NRC Handelsblad.

Waarom die zin? Allereerst omdat ie zo mooi is, met die fraaie metafoor van angorakonijnen bij de vuurwerkfabriek. Duidelijk een dichter, die Deckwitz. Maar er is nog iets.

Vertel Dat woordje ‘schuldstapels’. Kenden we nog niet, maar het is een mooi beeld: stapels boeken die je met priemende blik aanstaren. Archieven leren: een enkele keer stond het in een krant, op de pagina Economie. Het oudste verband met lezen dateert van 2016. Een paar maal is het Deckwitz zelf die het gebruikte. Een eigen woord beheren is altijd een mooie ambitie.

Het is volkomen eigentijds. Familie van al even nieuwe termen als ‘vliegschaamte’, ‘landschapspijn’, of ‘klimaatstress’. Wat je daar ook over mag vinden (daar gaat het hier even niet om), het principe stoelt op oer-Hollands calvinisme. Wat begon als iets moois, lekkers of leuks, drukt loodzwaar op de schouders. Die zondevrees leidt tot kramp. Schuldstapels zijn de symptomen van uitgezaaide leeslast, en dat is weer het gevolg van mateloze leeslust.

De woorden van straks zijn zo te voorspellen. Inderdaad. ‘Vleeswroeging’ bestaat ook al (‘De spijt die mensen krijgen als ze vlees hebben gegeten terwijl ze weten dat dit niet alleen slecht is voor het dier, maar ook voor het klimaat’). Uit onze cursus Zelf woorden vlechten:

Schermschuld (Knellend besef dat de dag wéér is opgegaan aan urenlang leeg gesurf op mobiel en laptop). Sporttekort (Verlammend gevoel voor de tv, op de bank met een bak chips op schoot). Koopkramp (Zie ook: Bestelkramp : Schuldgevoel bij elke aankoop op internet: nóg meer vrachtwagens op de weg en wéér een winkel failliet). Rookspijt (Het slechte geweten over een leven vol peuken kringelt zich om de ooit zo tevreden roker. Zie ook: Rookworstelen.) Dranklast (Groeiend besef dat je volgens de tabellen al aardig op een alcoholist begint te lijken, met je ‘paar glaasjes per dag’). Autogêne (Niet meer blij dat ik rij). Snoepzonde (schuldbesef over tandrot en extra kilo’s). Woorddruk (Onbedwingbare neiging nieuwe termen te bedenken die de tijdgeest moeten vatten).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.