Taalgebruik Zin van de week

Zin van de week: Het stoort om mij heen jij hebt niet door niet dat dat geeft

V staat elke week stil bij de mooiste, lelijkste of anderszins opvallendste zin.

De zin: Het stoort om mij heen jij hebt niet door niet dat dat geeft

Uit: Nummer Storm, gepubliceerd op YouTube op 7 december 2018 

Waarom:  Aanstaande zaterdag is het Groot Dictee der Nederlandse taal er weer. Dit keer niet op televisie, maar in het radioprogramma De Taalstaat. Ik ben uitgenodigd om mee te doen en verheug me zeer. Stiekem zit ik ’s nachts te oefenen met moeilijke instinkzinnen en ingewikkelde woorden. Ik vind dat heerlijk. Mijn brein wordt kalm van regels, rustig van kennis. Maar na een spel-lesje of vijf heb ik altijd behoefte aan het omgekeerde. Dan moet alles overhoop. Dan moet er chaos in  de taal komen, speelsheid. Ik ga dan meestal op zoek naar nieuwe poëzie of rap. Zo stuitte ik dit weekend op het nummer Storm van de jonge artiest Stien den Hollander, oftewel S10. Ik heb het een keer of veertig gedraaid. Kon er maar geen genoeg van krijgen. De beklemmende, ietwat lege sfeer, de halfgezongen raps. De hele tekst van het nummer is goed.  Zinnen als ‘Stoffen vallen dom om mij heen’ en ‘Glas in mijn hand in de club was niet mijn idee’ brengen een gevoel van vervreemding.

Ik bleef hangen bij:  ‘Het stoort om mij heen jij hebt niet door niet dat dat geeft.’ Omdat die zin zelf ook blijft hangen. Hij hapert door die gekke dubbele ‘niet’ en twee keer ‘dat’ na elkaar. Ook in het metrum van de rap zit een kink, een sprongetje, alsof een treinwagon over een kei rijdt. En dat maakt het juist zo interessant. Hij ontspoort en laat daar nou  juist het hele nummer over gaan: chaos, gekte, ruis om je heen die aan je trekt en je lastigvalt.  Er zit geen komma in de zin, terwijl die er voor mijn gevoel eigenlijk twee keer in zou moeten: ‘Het stoort om mij heen, jij hebt niet door, niet dat dat geeft.’  Het zouden ook twee zinnen kunnen zijn. Waarbij de nieuwe zin begint met: ‘Jij hebt niet door.’ En natuurlijk zou daar eigenlijk nog een ‘het’ tussen moeten. Jij hebt hét niet door. De tweede komma is optioneel. Als je hem weglaat zeg je eigenlijk: ‘Het stoort om me heen, maar jij hebt niet door dat dat iets uitmaakt.’ Met de komma erin zeg je: ‘Het stoort om mij heen, jij hebt dat niet door, maar dat maakt niet uit.’ Zonder die leestekens staat het er eigenlijk allebei en dat is het mooie. Je laat het open, het rammelt expres. De imperfectie is nodig om een bepaald gevoel over te brengen. De regels van het Groot Dictee en de anarchie van kunst. Taal is beide en daarom houd ik er zo van. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden