Zilveren feest met Atlas Ensemble

Muziek..

Een kwart eeuw geleden, op 11 maart 1981, gaf het Nieuw Ensemble zijneerste concert , reden voor een feest met het jonge Atlas Ensemble. Temeeromdat de oprichter en leider ervan, Joël Bons, onlangs de Amsterdamprijsvoor de Kunsten 2005 ontving.

De jury was verrast door de 'wonderbaarlijke en wonderschonetoekomstmuziek' van 'dit gloednieuwe orkest van stokoude instrumenten' uitAzië en het Midden-Oosten.

Trillingen van moerbeihout, slangenhuid, lamsvel, abrikozenhout enbamboestengels interfereren in het programma Grand Tour op prikkelendewijze met westerse klankbodems, -kastjes en -buizen van piano, gitaar,harp, houtblazers en strijkers. De componisten Fabio Nieder en StefanoBellon (Italië), Saed Haddad (Jordanië), Artjom Kim (Tasjkent) en JoëlBons zelf, tekenen voor vijf premières.

Joël Bons weet te raken door solisten simpelweg ruimte en tijd tegeven, mondorgels uit China en Japan te mengen en een fascinerend nieuwstrijkkwartet uit te vinden van knievedels, altviool en cello. Saed Haddadmarkeert tegenstellingen tussen oost en west met interessante percussievemengklanken en laat de duduk dromerig mijmeren boven de contrabas.

Fabio Nieder (zwart pak, gele schoenen) laat in een denkbeeldige flatmet 18 ramen telkens meer lichtjes aangaan. Twee slagwerkers benoemen deverschijnende wezens en beelden hardop, nu eens een paraplu of blaasbalgopstekend, dan weer hilarisch kuchend. Het resultaat houdt het middentussen de toneeloefening 'doe een tomaat na' en de poëtische wijze waaropDylan Thomas een ontwakend dorpje tot leven wekt in zijn toneelstuk Underthe Milkwood. Met een enorme hengel slaat de dirigent Ed Spanjaard in deslotmaten de basklarinettist aan de haak.

Artjom Kim en Steffano Bellon weten de sterkste spanningsboog terealiseren. Kim, die als dirigent de Oezbeken leerde luisteren naarSchnittke, Stravinsky en Orff, smeedt westerse en oosterse instrumentensamen tot een ruig symfonisch geheel, met lekker korzelige uitbarstingenen een eenzaam slot van bassnaar tokkels op de zheng (een Chinese citer).Bellon maakt fraaie tutti-klanken in Alfabeto deserto, laat de fluitistHarrie Starreveld wild tekeer gaan en de rietblazer Ernest Romboutmysterieus neuzelen op althobo, terwijl de nasale koushnai en depeervormige kemençe eveneens fraaie soli zijn toebedeeld. Het klinktallemaal alsof er nooit spraakverwarring is geweest, daar in Babylon.

Huib Ramaer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden