Zijn nieuwe galerie heeft slechts ruimte voor één kunstwerk

'Een galerie openen was een lang gekoesterde droom.'

Julius Vermeulens droom van een eigen galerie gaat na vele jaren eindelijk in vervulling (al is het slechts voor één kunstwerk). Eenwerk, zijn expositieruimte, opent aan de Koninginneweg in Amsterdam Oud-Zuid.

Foto Marcel Wogram

'Gestructureerd', noemt Julius Vermeulen (64) zichzelf. Daarom stuurt hij zijn bezoek na binnenkomst meteen terug naar buiten. Daar begint de rondleiding door zijn gloednieuwe gebouw ('twee maanden bouwvrij') aan de Koninginneweg in het Amsterdamse Oud-Zuid. In dit pand begon hij deze maand met zijn galerie en projectruimte Eenwerk. Van buitenaf kan hij uitleggen hoe het gebouw van (zo op het oog) zwart staal, donkergrijs steen, glas en underlayment hier uit de grond geschoten is. Een fremdkörper tussen de stadsvilla's van begin vorige eeuw.

Vermeulen wijst eerst naar zijn woning, twee huizen verderop. Daar woont hij met zijn partner, boekontwerper Irma Boom (56). Toen drie jaar geleden hun buren verhuisden, kregen ze hun 'nu of nooit'-kans. De garage ernaast was bij dat buurhuis inbegrepen. Ze grepen hun kans.

'Lang gekoesterde droom'

Tot vorig jaar was Vermeulen adviseur kunst en vormgeving bij PostNL: 'Ik heb een gigantisch netwerk opgebouwd. Een galerie openen was een lang gekoesterde droom.' In het bestemmingsplan bleek ruimte voor drie verdiepingen, het tweede 'nu of nooit'-moment. Nu zijn daar van onder naar boven garage, galerie en een groentekas gevestigd. Op de stoep voor het gebouw prijkt de kleinste tuin die tuinarchitect Piet Oudolf ooit maakte: 6 vierkante meters. De verdiepingen verspringen, zodat het geheel iets wegheeft van een puzzel waaruit stukken ontbreken.

Vermeulen groeide op te midden van kunst. Zijn vader was grafisch ontwerper Jan Vermeulen, directeur van de Arnhemse kunstacademie, uitgever en dichter. Zijn moeder was dichter Janna Wolkers, zus van Jan Wolkers, van wie in zijn kantoor een kunstwerk hangt. Vermeulen vertelt: 'Wij hadden vroeger opblaasbare meubels in huis en een prachtige typmachine van Olivetti. Over alles was nagedacht.' Dat vindt Vermeulen belangrijk, want: 'Schoonheid kan niet zonder betekenis.'

Voorzijde van de nieuwe galerie Eenwerk aan de Koninginneweg in Amsterdam. Foto Marcel Wogram

Steve McQueen

In zijn smaak voor kunst zoekt hij zelf ook betekenis. Die smaak is net als zijn programmering heel divers. Wereldberoemd filmmaker en kunstenaar Steve McQueen zal hier straks een installatie van neonletters tentoonstellen (zie kader), daarna volgt de jonge kunstenaar Maud van den Beuken met haar project Mapping the Sky. Steeds één werk, zodat de toeschouwer geconcentreerd en met aandacht kan kijken.

Wanneer Irma Boom later in zijn kantoor is aangeschoven, zegt Vermeulen: 'Ik vond het fascinerend dat Irma altijd zo lang doorwerkte, maar nu werken we allebei tot in de nacht.' Waar Vermeulen zijn liefde voor kunst wil delen, werkt Boom aan de inrichting van een bibliotheek met bijzonder vormgegeven boeken. Die bibliotheek, grenzend aan de galerie, richt ze in met hulp van de Johannes Vermeerprijs (100 duizend euro), die ze in 2014 heeft ontvangen.

Foto Marcel Wogram

Allebei stellen ze zich nu open voor publiek, maar de bibliotheek is alleen op afspraak te bezichtigen, zegt Boom. Ze kan er niet tegen als mensen zonder aandacht door de bijzondere uitgaven bladeren. Een samenwerking is dit dus 'absoluut niet', al zullen velen een bezoek aan galerie en bibliotheek willen combineren. Boom legt uit wat hen beiden drijft: 'Uitwisseling is het sleutelwoord, wellicht heeft die behoefte ook met onze levensfase te maken.'

In de programmering van de galerie is straks misschien ook een gezamenlijke liefde te herkennen. Vermeulen: 'Ik wil graag industriële vormgeving laten zien. Misschien staat hier straks een motorblok.' 'Ja, dat moeten we echt doen!', reageert Boom. Ze houden allebei van auto's, zegt ze: 'Hij koopt ze, ik maak er boeken over.' Even later fantaseren ze samen verder. Boom: 'We kunnen ook een keer iemand de schunnigste delen van Jan Wolkers laten voorlezen! Tegen de nieuwe preutsheid!'

Remember Me
Vanaf 20 oktober toont Eenwerk de installatie Remember Me van filmmaker en kunstenaar Steve McQueen (48). De zin 'Remember Me' komt 39 keer aan de wanden te hangen in donkerblauwe neonletters in verschillende handschriften. Doordat de galerieverdieping glazen wanden heeft, is Remember Me straks zelfs vanuit de tram te zien.

Steve McQueen, Remember Me, 20/10 t/m 15/11, Eenwerk, Amsterdam

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.