INTERVIEW

Zijn er ook te veel kranten soms?

De honderden uitgevers die Nederland rijk is, blijven dapper stapels nieuwe boeken op de markt brengen, terwijl sinds 2009 bij de meeste van hen de omzet jaarlijks met 5 procent daalt. Dus vraagt Sir Edmund zich nu en de komende tijd af: hoe gaat het in het uitgeefvak? Mizzi van der Pluijm van Atlas Contact vindt het uitgeven er alleen maar leuker op geworden.

Beeld Els Zweerink

Favoriete boek?

'Heb ik niet, ik hou van boeken in het algemeen. Ik heb mezelf ook nooit de tijd voor herlezen gegund. Maar ik hoop heel erg dat ik daar op mijn ouwe dag toch nog aan toekom. Die begint als ik 90 ben - ze worden heel oud, in mijn familie.'

Boekenkast?

'Getimmerde houten plankjes, heel simpel. Mijn boeken - ik denk dat ik er een stuk of duizend heb - staan op alfabetische volgorde. Fictie en non-fictie door elkaar, ik heb geen voorkeur, ik kan in allebei totaal opgaan; ik houd gewoon van een goed boek. Mijn regel is: er komt niks in die kast dat ik niet gelezen heb. En een andere regel: er mag alleen een boek bij als er een ander boek uitgaat.

'Een keer per jaar maak ik een selectie van boeken die ik heb gelezen en die de kast inmogen, en van de boeken die er dus uit moeten. Daar maak ik de buren gelukkig mee. Ik ben nu allemaal flauwekul uit mijn jeugd aan het opruimen, boeken die ik ooit kocht omdat ik dacht dat je ze moest hebben, duistere jarenzestigfilosofen en zo. Destijds vond ik die boeken heel belangrijk maar eigenlijk heb ik er niks mee. Van de literatuur heb ik alle slechte vertalingen eruit gegooid.

Vind je alle boeken die je uitgeeft zelf goed?

'Ik hoef niet alles goed te vinden, ik ben niet in mijn eentje die uitgeverij. Bij ons werken 45 mensen, van wie ongeveer de helft redactioneel; één van ons moet het boek goed vinden. En ik vind het belangrijk dat ook productie en marketing-verkoop enthousiast zijn over een boek.'

Als Atlas Contact een persoon was, hoe zag ze er dan uit?

'Nieuwsgierig, open, geïnteresseerd in de wereld, brede belangstelling en met liefde voor goed geschreven boeken. Leeftijdloos. Nuchter. Atlas Contact is in 2012 ontstaan uit de samenvoeging van een aantal fondsen; we hebben de sterke kanten van die fondsen bij elkaar gezet en hebben nu drie heel goede poten: fictie, non- fictie en business. Waar wij niet van zijn: literaire thrillers, kinderboeken, detectives, fantasy, self help. We richten ons heel erg op het soort boeken waarvoor we zelf naar de winkel gaan.'

Wie is je grootste concurrent?

'Dat weet ik eigenlijk niet. De Bezige Bij is het meest met ons vergelijkbaar, alleen doen zij geen business. Wij zijn sterker in de combinatie redactie-marketing/sales.'

Welke schrijvers die nu bij iemand anders zitten wil jij heel graag hebben?

'Dat is een lastige vraag hè. Hier moet ik even over nadenken (...) Oké: Désanne van Brederode, Kim van Kooten, David van Reybrouck.'

Wat is de belangrijkste eigenschap die een uitgever moet hebben?

'Fingerspitzengefühl. Natuurlijk bedriegt het je ook wel eens, anders zou elk boek dat je uitgeeft, een succes zijn. Maar één van de belangrijkste dingen die je nodig hebt om goed te zijn in dit werk, is dat je kunt zien wat iets kan worden. Je hebt, bij debutanten helemaal, te maken met een totaal onbekend iemand in wie in principe niemand geïnteresseerd is. Tegen de tijd dat een boek in de winkel ligt, is er zóveel aan gedaan, in redactie en beeldvorming en alles. Van iets onbekends een succes maken, dat is het leukste wat er is.'

Hoeveel boeken geven jullie per jaar uit?

'Ongeveer 200.'

Worden er niet veel te veel boeken uitgegeven in Nederland?

'Ik vraag me af of er van iets goeds te veel kan zijn. Zijn er ook te veel kranten soms? Zijn er te veel bioscopen, is er te veel op televisie? Ik weet het niet. Ik geloof zelf niet meer in het uitgeven van heel veel boeken; van alles omhoog knallen en dan maar hopen dat het lukt, dat is niet meer van deze tijd. Wij zijn in titelaanbod van 650 naar 200 gegaan; we wilden zorgen dat we alles met meer tijd en aandacht konden doen, minder gehaast.

Drie minuten aandacht voor een boek bij DWDD of een geweldige recensie van Arjan Peters in de Volkskrant?

'Dat hangt ervan af. Niet elk boek is gebaat bij DWDD en niet elk boek is gebaat bij een recensie van Peters. Jan van Toortelboom, Bert Wagendorp: dat zijn echte DWDD-successen. We hebben verhoudingsgewijs de meeste boeken als Boek van de Maand gehad en dat is altijd heel goed voor die boeken geweest. Maar voor ons kan ook Wim Brands heel belangrijk zijn. Als iemand niet snel en snappy is, werkt het niet bij DWDD. En de goede bespreking van Peters van Het Hout, van Jeroen Brouwers, heeft zeker geholpen bij het succes.'

Je bent twintig jaar uitgever. Is het vak er leuker op geworden?

'Ja, vind ik wel. De tijd dat je een boek maakte en het op de markt donderde en dat het dan wel verkocht: dat was toch minder leuk dan deze tijd, waarin je heel goed moet nadenken. Elk boek moet zo anders worden aangepakt: dat vergt het uiterste van de uitgeverij, en dus van mij. Al die nieuwe technische dingen vind ik ook leuk. Tradities zijn belangrijk, maar je moet wel vooruitkijken.'

Wat is je missie?

'Zorgen dat de boeken een nieuw tijdperk inkomen. En het gaat mij er niet per se over dat papieren boeken moeten blijven bestaan, maar boeken wel.'

Waarom eigenlijk?

'Omdat een boek je iets biedt dat geen enkele andere vorm je kan bieden. Het kan je leven verrijken. En ik heb het stellige idee, maar of het waar is moeten wetenschappers maar bewijzen, dat lezen ook iets heel aangenaams met je hersenen doet. Als je de hele dag zit te twitteren of te facebooken, ga je je niet beter voelen; je wordt er zelfs een beetje akelig van.

'Er is zoveel meer vermaak dan vroeger; een boek moet wel heel heel goed en bijzonder zijn, wil het gelezen worden. En ik denk dat wij ervoor moeten zorgen dat die boeken gemaakt blijven worden.'

Wat is het laatste goede boek dat je las?

'Ik heb net tot mijn grote verdriet deel 4 uit van een Amerikaanse, vijfdelige biografieënserie over president Johnson. Twee mensen hebben me jaren aan mijn kop gezeurd dat ik dit moest lezen, John Jansen van Galen en Jan Donkers, en ik denk dat wij de enige drie Nederlanders zijn die dit gelezen hebben. Elk deel telt ongeveer duizend pagina's. En nu moet ik wachten op deel vijf.'

Atlas Contact

Mizzi van der Pluijm (1962) is directeur-uitgever bij Atlas Contact, gevestigd aan de Prinsengracht in Amsterdam. Atlas Contact is onderdeel van VBK (voluit: Veen, Bosch & Keuning Uitgevers groep BV) waarvan verder onder meer Ambo/Anthos, Luitingh-Sijthoff en Ten Have deel uitmaken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden