analyse reality tv

Zijn de drankorgies in reality-villa's nog wel van deze tijd?

RTL besloot donderdag het omstreden datingprogramma De Villa van de buis te halen vanwege seksueel grensoverschrijdend gedrag van de deelnemers. Is dit het begin van het einde van dit genre realityshow?

De deelnemers van het stopgezette De Villa.

‘Ik ga gewoon proberen romantisch een van de dames flink uit elkaar te trekken’, zei een van de deelnemers van de ‘ultieme datingshow’ De Villa woensdag op RTL 5. Met een subtiel gevoel voor antiromantiek lichtte hij toe wat hij ‘de dames’ te bieden had: hij was trots op die ‘kleine grote sloopkogel daar beneden’. Meer dan 21 centimeter. ‘Punt.’

Donderdag trok RTL 5 vanwege seksueel overschrijdend gedrag per direct de stekker uit het programma, dat wekelijks acht vrijgezellen met elkaar opscheepte in – inderdaad – een villa te Lloret de Mar, en dan maar zien hoe snel van het een het ander kwam. Het besluit om met De Villa te stoppen volgde op kritiek op sociale media. Kijkers walgden van een fragment uit de aflevering van woensdag en beelden van mannen die zich in eerdere afleveringen aan vrouwen opdrongen.

Love Island is een stuk onschuldiger en véél nadrukkelijker gericht op het vinden van liefde.

In het gewraakte fragment is te zien hoe een man binnenkomt in de slaapkamer van een zichtbaar dronken deelneemster. Zij ligt even later op haar buik in bed en lijkt te slapen als hij haar string opzij trekt. De immer ludieke voice-over zegt: ‘Na alle blauwtjes die José heeft gelopen kan hij het niet laten, hij probeert het nog één keer.’ De makers monteerden een geinig muziekje onder zijn aanrakingen. Hij was gewoon ‘bloedjegeil’, verklaart hij zelf de volgende dag, ‘op een goeie manier, niet op een rare manier’.

Onder anderen BNN-presentator Tim Hofman riep RTL 5 in een veel gedeelde tweet ter verantwoording: wacht even, dit was toch gewoon aanranding? De zender bood in allerijl excuses aan: ‘Seksueel grensoverschrijdend gedrag is onacceptabel en mag nooit worden gepromoot, niet voor en niet achter de schermen.’ En: ‘Er wordt een grondig onderzoek gestart met de desbetreffende inhoudelijk verantwoordelijken bij de zender en bij producent Blue Circle om te achterhalen hoe dit fout heeft kunnen gaan en vooral hoe we dit in de toekomst voorkomen.’

Drankje erbij

Moet de zender ook andere, populairdere reality-shows uit het genre tegen het licht houden? De Villa was tenslotte het zoveelste programma waarin ‘hongerige singles’ in een broeierige feestvakantiesetting ‘de ware liefde’ zoeken, zoals dat dan heet. Andere shows zijn op RTL-streamingdienst Videoland te vinden onder het kopje ‘liefde en lust’: Ex on the Beach, Temptation Island, Love Island, Nederlandse én buitenlandse seizoenen.

De formats verschillen van elkaar, maar er zijn overeenkomsten: de kandidaten zijn altijd tussen de 20 en 30 jaar oud, ze verblijven altijd in een villa op een warme bestemming, met weinig kleren aan en een drankje erbij. De seksuele spanning die bijna vanzelfsprekend ontstaat, is de kurk waarop deze programma’s drijven.

Opvallend blijft de dubbele moraal die het datinggenre blootlegt.

De Villa was zonder meer de platste van het stel, het meest gefocust op seks en sensatie. De Nederlandse versie van Love Island is bijvoorbeeld een stuk onschuldiger en véél nadrukkelijker gericht op het vinden van liefde voor het leven, op het lachwekkende af zelfs. Uit dat programma blijkt al iets meer besef van een andere tijdgeest.

Zo zie je in Love Island Nederland nooit deelnemers in beeld roken of straalbezopen worden; er schijnt een alcohollimiet van twee glazen per dag te zijn. Nog meer regels: de koppels moeten bij elkaar in bed slapen, allemaal bij elkaar op een slaapzaal, maar naakt of uitgebreid gevoos haalt de montage niet. In het laatste seizoen, werd in de krappe twijfelaars alleen maar gezoend. De mannen beklaagden zich er tegen elkaar wel over dat ze op knappen stonden, maar vergeleken met de gefrustreerde gasten uit De Villa hielden ze het netjes.

Dubbele moraal

In de Britse versie van Love Island en in Temptation Island zie je dan wel weer geregeld beweging onder de lakens. In dat laatste programma gooien jonge stellen hun verkering voor de leeuwen: een leger vrijgezellen mag onder het adagium ‘alles kan kapot’ op de relatie en het monogame ideaalplaatje van de deelnemers inbeuken.

Opvallend blijft de dubbele moraal die het genre sinds jaar en dag blootlegt, het idee dat mannelijke en vrouwelijke deelnemers er verschillende seksuele gedragsnormen op na moeten houden. Kort door de bocht: hij kan zijn lusten nauwelijks bedwingen, zij houdt over het algemeen de boot af en dient veroverd te worden.

In Temptation Island gooien jonge stellen hun verkering voor de leeuwen.

De makers brengen weinig tegen mannelijke en vrouwelijke stereotypen in. Ook in Love Island Nederland niet, dat toch duidelijk de ‘smaakvollere’ datingshow wil zijn. Ook dat programma moet soms een beetje opgesekst worden. Het productieteam verzint spelletjes met kamasutrastandjes en laat de vrouwen alle mannen zoenen, waarna de geblinddoekte mannen mogen bepalen wie dat het lekkerst doet. Of ze vragen de vrouwen voor het oog van de mannen in stringbikini met elkaar te worstelen, in een glibberige vloeistof.

Niet grensoverschrijdend, zoals in De Villa, maar het voelt intussen wel achterhaald.

Columnist Loes Reijmer schrijft over de kern van het probleem bij reality programma's als De Villa: ‘Geklooi met seksuele grenzen zit in het dna van een programma als De Villa, en in het thrashy datingreality-genre in het algemeen. Want blijkbaar is het een aanbeveling dat een kandidaat niet meer wenst dan een vrouw met een hartslag. Het maakt niet uit hoe ze eraan toe is, hoe bezopen, boos of bewusteloos, als er maar gesekst kan worden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden