Profiel Brittney Parks (alias Sudan Archives)

Zij komt uit Cincinnati, ‘ís Afrika’ en speelt vrijdagavond op Best Kept Secret

Soms moet je weggaan om thuis te komen. Brittney Parks ( 24 ), alias Sudan Archives, liet haar baan bij McDonald’s en haar ouderlijk huis in Cincinnati achter zich en vertrok naar Los Angeles. Daar vond ze haar geluid. Haar Afrikáánse geluid.

Brittney Parks. Beeld Tom van Schelven

In de liedjes op de ep hoor je het niet direct terug, maar toch is er een belangrijk verschil tussen de Brittney Parks die in 2017 de ep Sudan Archives opnam en de Brittney Parks die ruim een week geleden haar tweede ep Sink uitbracht.

De Brittney van Sink is namelijk in Afrika geweest. In Ghana, om precies te zijn, waarover later meer, maar eigenlijk is het opmerkelijker vast te stellen dat de Brittney van de debuut-ep dus níét in Afrika was geweest. Ze is overduidelijk een Afro-Amerikaanse vrouw, ze noemt zich Sudan Archives, ze bespeelt haar viool zoals ze in Soedan en een aantal West-Afrikaanse landen de lokale fiddle bespelen en ze noemt Afrikaanse muzikanten als Francis Bebey, Juldeh Camara en de Soedanees Asim Gorashi als bronnen van inspiratie. Toch was Brittney Parks (24) nog nooit buiten de VS geweest.

Sterker, ze had welgeteld eenmaal in een vliegtuig gezeten: een binnenlandse vlucht van Cincinnati, de stad waar ze opgroeide en manager van een McDonald’s-filiaal was, naar Los Angeles, de stad waar ze, na aanhoudende wrijving met haar ouders, op zichzelf wilde gaan wonen en een carrière als muzikant wilde opbouwen.

Beeld Tom van Schelven

‘Ik reisde naar Ghana als vrijwilliger van The Taiwo Fund’, vertelt ze, aan de telefoon vanuit een hotel in Londen, de stad waar ze die avond zal optreden. ‘Ik ging muziekworkshops verzorgen op een school: geen vrolijk getrommel met kleutertjes, maar lessen elektronische muziekproductie aan tieners die al uitstekend hadden leren drummen. Ik liet ze kennismaken met drumcomputers, leerde ze hoe je met software elektronische beats kunt maken. Het was mijn eerste keer in Afrika, mijn eerste buitenlandse reis zelfs, en mijn eerste ervaring als docent. Behoorlijk overweldigend allemaal.’

Ze verbleef niet in een toeristenresort, maar in het echte Ghana. Ze liet kleding maken door plaatselijke kleermakers, kocht haar eten bij kraampjes op straat, snoof de geuren en het leven op in ‘het continent waar mijn roots liggen’. En o ja, ze nam er haar nieuwe videoclip op, bij het nummer Nont For Sale, een lied over onafhankelijkheid en vrijheid: ‘I need to be free/ Time to spread my wings.’ Ze streeft naar female empowerment: ze wil meisjes aanmoedigen hun eigen pad te kiezen. Daarbij zijn de obstakels overigens niet alleen mannen: ‘You pulling me down/ Thought you was my sista.’

Van Ghana naar safaripark Beekse Bergen te Hilvarenbeek: je zou het een kleine stap kunnen noemen. Vrijdagavond treedt Sudan Archives op op Best Kept Secret, nadat ze in november al langs was gekomen op Le Guess Who? in Utrecht, waar ze grote indruk maakte. Met haar meeslepende amalgaam van Afrikaanse vioolpercussie en westerse elektronica, maar ook met haar verschijning: een zelfverzekerd gezicht omlijst door een imposante afrocoiffure (‘mijn haar zit zoals het zit: zoals ik op foto’s sta, kom ik ’s ochtends mijn bed uit’).

Sudan Archives gefotografeerd in Londen Beeld Tom van Schelven

Niemand noemt haar nog Brittney. Sudan is de roepnaam die haar moeder zeven jaar geleden voor haar verzon, toen ze (zoals tienermeiden dat kunnen) liep te mopperen dat ze Brittney een stomme naam vond die totaal niet bij haar paste. Ze was een Afrikaans hippiemeisje: Afrikaanse kleding en sieraden, en dat haar. Sudan, zei mama Parks.

Met Afrikaanse muziek was ze toen allang bezig. Ze kreeg vioolles sinds haar 8ste, in fourth grade, groep zes. Toen de lessen te duur werden, ontwikkelde ze haar vioolstijl verder in de kerk waar ze heel haar jeugd kind aan huis was, want het gezin Parks was streng christelijk. Les kreeg ze daar niet meer, maar ze leerde er vioolspelen op gehoor.

‘Ik beschouw mezelf als goeddeels autodidact’, zegt ze. ‘Toen mijn vader me een iPad gaf voor mijn verjaardag, downloadde ik muzieksoftware als GarageBand, iMPC en Ableton en ging ik aan de slag met hiphop en r&b. Via internetradiostations raakte ik al jong in de ban van Afrikaanse fiddle-muziek.’

Ze ontdekte Juldeh Camara, die de eensnarige fiddle bespeelt, en het werk van de musicoloog Francis Bebey, die traditionele Afrikaanse muziek combineerde met elektronische experimenten. Ze leerde zichzelf de technieken aan, op haar eigen viool: het percussieve spel, de pentatoniek (vijf tonen per octaaf, red.) Parks: ‘Oost-Afrikaanse fiddle-muziek heeft veel gemeen met blues en Keltische folk, maar dan percussiever, ritmischer, opzwepender.’

Sudan Archives gefotografeerd in Londen Beeld Tom van Schelven

Haar thuisstad Cincinnati bleek een kleine, lokale scene van elektronische muzikanten te hebben, waarin ze al snel haar weg vond en in haar eerste bandjes speelde. Zo versmolten de twee idiomen die ze zich had eigengemaakt: de elektronische beats van hiphop en r&b (ze bewondert vrouwen in de artistieke, experimentele uithoeken van de r&b als Solange en FKA Twigs) en de fiddle-traditie van Oost- en West-Afrika, waarmee ze haar composities iets ‘uitgesproken on-westers’ kon meegeven.

Ze herinnert zich het moment, in 2015, waarop ze haar geluid vond: in haar eentje, met haar viool, haar stem, een laptop, een loop pedal waarmee ze live repeterende samples maakte en een Roland SP404-sampler. En daar was ineens een rudimentaire versie van het hip klikklakkende Come Meh Way, met jankviooltje, de eerste track die ze goed genoeg vond om met de wereld te delen. De demo leverde haar een contract op bij Stones Throw, het alternatieve, ‘left-field’ hiphoplabel van figuren als Peanut Butter Wolf en Madlib, die de grenzen van de hiphop oprekken in de richting van psychedelica, jazz, elektronische avant-garde en virtuoos knip- en plakwerk met samples.

‘Eerlijk gezegd kende ik Stones Throw niet eens zo goed’, giechelt ze vanuit Londen. ‘Ik kende Mayer Hawthorne, ik vind hem te gek, maar het is maar goed dat ik geen toelatingsexamen hoefde te doen. Toch had ik al snel in de gaten dat ik heel goed bij Stones Throw paste. Een label waar ze zo over muziek denken; dat is waarvoor ik naar L.A. was gekomen.’

Tune-Yards

Afrikaanse ritmiek met elektronisch fundament: Merill Garbus van Tune-Yards is ook zo’n vrouw met wie Sudan Archives verwantschap voelt. Ze deden samen een tournee door de VS: Sudan Archives was voorprogramma. Tune-Yards komt niet naar Best Kept Secret, maar wel naar het Valkhof Festival in Nijmegen (17/7) en Welcome To The Village in Leeuwarden (22/7).

Haar studie muziektechnologie (ook dáárvoor was ze naar L.A. gekomen) zette ze al snel op een laag pitje, want toen debuut-ep Sudan Archives eenmaal was verschenen, ging het snel.

Op Sink, ep nummer twee, dompelt ze de geluiden uit haar viool met nog meer zelfvertrouwen en technische kunde onder in experimentele elektronica, maar dat ze inmiddels Ghana heeft bezocht, hoor je eigenlijk nergens terug, ‘hooguit zit er iets meer beweging in de teksten’.

De eensnarige Ghanese fiddle die ze inmiddels bezit (‘een echte, met een vel van hagedissenhuid en snaren van paardenhaar’) hoor je op de ep ook al niet terug: alle Afrikaanse klanken die je hoort, komen gewoon uit haar vertrouwde viool, al sluit ze niet uit dat ze de Ghanese fiddle tijdens haar optredens ter hand neemt.

‘Maar ik heb dat instrument niet per se nodig om Afrikaans te spelen. Dat continent zit in me. Ik bén Afrika.’

Bent u komend weekeinde ook op Best Kept Secret? Dan mag u deze optredens absoluut niet missen, volgens onze recensenten Gijsbert Kamer en Robert van Gijssel.

Sudan Archives: Sink. Stones Throw/PIAS. Live: 8/6 Best Kept Secret, Hilvarenbeek (Five, 23.00).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden