De gids Boekenraad

Ziektemetaforen in de bestsellerlijst

Jet Steinz bekijkt wekelijks bijgaande toptien en die van de CPNB. Een lid van onze Boekenraad geeft zijn of haar tip.

De Volkskrant Toptien heeft voorspellende gaven. Nog voor bekend werd dat Martine Bijl was overleden, bleek haar laatste (in 2018 verschenen) boek al tot de bestverkochte van vorige week te horen. In Rinkeldekink, korte stukken over de nasleep van de hersenbloeding waardoor ze in 2015 getroffen werd, vond Bijl metaforen voor haar situatie: ‘als Mozes in zijn biezen mandje’ werd ze op een brancard door het raam getild, een demon ‘trok haar lichaam aan als een jas’, en er kwam ‘een vreemd wezen’ in haar brein wonen dat de boel probeerde over te nemen. E.T. had ze hem genoemd.

Het was Susan Sontag die in Illness as Metaphor (1978) het gebruik van metaforen rond ziekten bekritiseerde, maar tegelijkertijd een van de beroemdst geworden ziektemetaforen in het leven riep: ‘We zijn zowel burger van het rijk der gezonden als van het rijk der zieken. Hoewel we bij voorkeur ­alleen van het goede paspoort gebruikmaken, komt iedereen vroeg of laat gedwongen in dat andere rijk terecht, al is het maar tijdelijk.’

Die metafoor neemt Hanna Bervoets als uitgangspunt voor haar zevende roman, Welkom in het Rijk der zieken (op 5 in de Volkskrant Toptien): over de vergeefse zoektocht naar genezing van een chronische zieke man, en de parallelle wereld waarin hij ­terecht komt – waar zijn belangrijkste doel is een karretje te verkrijgen, om er zijn lijf op te leggen.

De Volkskrant Boekenraad Toptien:

1Rob van Essen: De goede zoon; Atlas Contact

2Ilja Leonard Pfeijffer: Grand Hotel Europa; De Arbeiderspers

3Frans de Waal: Mama’s laatste omhelzing; Atlas Contact

4Samuel Bjork: Ik reis alleen/Doodsvogel; Libris

5Hanna Bervoets: Welkom in het rijk der zieken; Pluim

6Carolina Trujillo: Meisjes in blessuretijd; Ambo Anthos

7Ad ten Bosch: De IJssel stroomt feller dan de Amstel; Van Oorschot

8Sonja Bakker: Summerproof met Sonja; De Zonnestraal

9Martine Bijl: Rinkeldekink; Atlas Contact

10Thomas Olde Heuvelt: Hex; Luitingh-Sijthoff

De boekentip van Ike Bekking (Bilthovense Boekhandel): Clairy Polak, Voorbij, voorbij

Ike Bekking van de Bilthovense Boekhandel. Beeld Mariska Kerpel

Clairy Polak schreef een roman gebaseerd op haar eigen ervaringen. Het verhaal van Judith en Leo grijpt je bij de lurven en laat je niet meer los: prachtig wordt beschreven hoe Leo alzheimer krijgt, hoe de ziekte langzaam hun leven binnensluipt en zich meester maakt van het brein van Judiths geliefde echtgenoot. Hoe ze zo lang mogelijk zelf voor hem zorgt maar hoe ze hem uiteindelijk toch uit huis moet plaatsen omdat het niet langer gaat. Hoe de situatie onhoudbaar wordt. Hoe ze haar belofte aan hem moet breken…

Met dank aan: Gianotten Mutsaers Tilburg, Van Someren & Ten Bosch Zutphen, Van der Velde Leeuwarden, De Tribune Maastricht, De Bilthovense Boekhandel, Bol.com, Donner Rotterdam, Boekhandel Plukker Schagen, Over het Water Amsterdam

‘Alzheimer is een allesdoordringend monster’

Zo’n tien jaar geleden kreeg de echtgenoot van presentatrice Clairy Polak de ziekte van Alzheimer. Hij overleed, vlak voor het verschijnen van de roman die ze erover schreef. Lees hier het interview.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden