Zichtbare ambtenaren in Den Bosch

Vlak voor de nieuwe achteringang van stadhuis Den Bosch, zit een luik in de straat. Heel onopvallend bergt het daar een van de wonderlijkste stadsgeheimen....

Pas sinds zo'n twintig jaar wordt het bijzondere van dit wateringezien en probeert de gemeente het waar mogelijk aan hetstadsbeeld terug te geven. Zo ook bij het stadhuis dat deafgelopen jaren grondig werd verbouwd én uitgebreid, metnieuwbouw pal boven de Binnendieze.

Het luik gaat alleen open als een bruidspaar kiest om met eenboot via die Binnendieze naar het Stadhuis te gaan, maar in denieuwe vleugel is de ondergrondse stroom wel altijd te zien. Devloer bestaat daar deels uit dikke glasplaten waar je dwarsdoorheen het water kunt zien. Aangegeven is dat niet; je moet hetzelf ontdekken, zoals dat hoort met de schatten van een oudestad.

Toen architect Dirk Jan Postel (1957) in 1998 de opdracht vooruitbreiding van stadskantoor en stadhuis binnenhaalde, had hijnaar eigen zeggen weinig op met deze stad. Sindsdien is datblijkbaar veranderd. Aan alle nieuwbouw kun je zien dat hij zichdiepgaand in Den Bosch heeft verdiept. Dat moest ook wel: dezeenorme opgave, verspreid over twee plekken in het oude centrum,droeg een groot risico het stadshart onherstelbaar tebeschadigen. Zowel stadskantoor als stadhuis voegen zich nuinderdaad heel soepel in hun omgeving.

Toch brengen ze tegelijk iets nieuws: grote transparantie. Diezet de gemeente-ambtenaren in het licht, en maakt hun bezighedenal van buiten zichtbaar. De grootste nieuwbouw staat aan deWolvenhoek waar het bestaande stadskantoor werd verdubbeld (totruim 17 duizend vierkante meter). Er zijn 750 werkplekken voorcirca 1100 medewerkers. Flexplekken dus, maar luxe aangekleed;zonder een ordinair systeemplafonds, terwijl alle vaste meubilairis ontworpen door de architect. Het eet-werkcafé, zoals dekantine heet, heeft zelfs een open haard en leren banken.

Belangrijker is hoe al dat glas de oude stadsstructuur terplekke blootlegt. Twee bestaande gebouwen zijn in de nieuwbouwverweven: een rijk gedetailleerd baksteengebouw, ooit vanRijkswaterstaat, en een sober gemeentekantoor in BosscheSchooltrant. Beide waren vroeger gesloten blokken rond introvertebinnenhoven maar nu zijn ze onderdeel van een complex dat overal het karakter van de oude binnenstad versterkt.

Langs straten doet de nieuwbouw wel aan typisch Bosscheherenhuizen denken; wit gestuukt en strak in de maat. De ingangbevindt zich in een glazen hal, die de vroegere oude bouwwerkenhelder van elkaar blijft scheiden. Aan de achterzijde biedennieuwe glazen gevels uitzicht op het fraaie glooiende plantsoende Kastanjehof, waarlangs nu bovengronds de Dieze stroomt, tussen kloeke kaden.

Ook de restauratie van het oude Stadhuis twee straten verderopgebeurde zorgvuldig. Wat nieuw is, dringt zich nergens op en watbeschadigd was, is onzichtbaar hersteld. Juist hier bewijstPostel dat hij van oud Den Bosch ging houden. Al komt dat bijnanog mooier tot uiting in de nieuwe raadzaal, gevestigd in dienieuwe vleugel, die zijn ingang heeft vlakbij dat luik naar deBinnendieze.

Dit is de plek waar oud en nieuw het mooiste samenvloeien. Zois de hele indeling van de raadszaal op een driehoek gebaseerd;de vorm die domineert in het stratenplan van Den Bosch. En eengroot stuk muur van het oude stadhuis is met zijn littekens inzicht gelaten - dat brengt het warme, rauwe leven in deze verderzo verstilde ruimte.

Een technische primeur bevindt zich in één van de tweeenorme vensterramen. Deze bestaat uit het dunste marmer (4 mm)dat gemaakt kan worden en dat hier is aangebracht tussen tweelagen glas. Dat kenmerkt nog het duidelijkst deze, na acht jaar,nu echt voltooide bouwopgave: chique, subtiel en transparant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden