'Zet de deur naar de werkelijkheid altijd open'

De Italiaanse regisseur Luca Guadagnino wil echtheid. Probeert die vast te leggen in zijn films, zoals in zijn nieuwste A Bigger Splash. Wil ook een echt gesprek, al lijkt het soms een vechtgesprek.

Tilda Swinton (links) en Dakota Johnson, en op de achtergrond Ralph Fiennes en Matthias Schoenaerts.

'Een remake?' Het interview is tien seconden bezig en de wenkbrauwen van Luca Guadagnino (44) persen zich tot een diepe frons. Met gevoel voor drama, alsof-ie zijn gesprekspartner op dit zolderkamertje van hotel The Dylan in Amsterdam iets wil aandoen: 'Vraag me alsjeblieft niet waarom ik een rémake heb gemaakt.'

Zo praat de Italiaanse regisseur eigenlijk voortdurend: op quasi-vileine toon, vragen met wedervragen beantwoordend, overmatig gebruik van klemtonen, af en toe een gearticuleerde zucht. Bij binnenkomst wijst hij naar het bed - 'je kunt ook dáár je vragen stellen' - halverwege staat hij op om thee te zetten - 'wil je ook?' - en bij het afscheid bladert hij door een meegebrachte kopie van de Volkskrant: 'Is it right-wing?'

De man die zes jaar geleden een filmhuishit scoorde met het klassiek-weelderige familiedrama Io sono l'amore (over de Russische vrouw van een Italiaanse textielmagnaat die ontsnapt aan de verstikkende regeltjes van de aristocratie), schept genoegen in het ontregelen van interviews, zo blijkt. En het lijkt hem oprecht dwars te zitten dat zijn nieuwe film A Bigger Splash in eerste instantie opvalt als een moderne versie van het broeierige La piscine (1969) van Jacques Deray. Daarin krijgt een vakantievierend stel bezoek van een oude vlam en diens wulpse dochter, waarna hun onderlinge verhoudingen tot het uiterste worden getest.

A Bigger Splash verhuist het decor van de Franse Middellandse Zeekust naar Pantelleria, een klein Italiaans eilandje (ongeveer een kwart van Vlieland) tussen Tunesië en Sicilië, maar verder zijn de gelijkenissen talrijk.

Dansen op The Rolling Stones

Luca Guadagnino reserveerde een voorname rol voor de muziek van The Rolling Stones in zijn film A Bigger Splash. In een geweldige scène danst Ralph Fiennes lang en uitbundig op Emotional Rescue (1980). Aan de basis daarvan ligt zijn bewondering voor de documentaire One Plus One van Jean-Luc Godard. 'Daarin wordt onder meer het ontstaan van Sympathy for the Devil binnen de muzikale tegencultuur van de jaren zestig verklaard. Dit was mijn kans om een hommage te brengen aan dat meesterwerk.'

U noemt uw film liever geen remake?

'In Frankrijk spreken ze over une adaptation: een bewerking. Het gaat mij vooral over de willekeur van zo'n vraag. Neem The Revenant, waarvoor regisseur Alejandro Gonzáles Iñárritu onlangs een Oscar won. Die film is gebaseerd op een boek, maar het is ook een remake van The Man in the Wilderness, een film uit de jaren zeventig van Richard Sarafian. Wáárom heeft niemand regisseur Iñárritu gevraagd waarom hij The Man in the Wilderness nog eens wilde maken? Terwijl ik vraag na vraag na vraag krijg over mijn zogenaamde remake van La piscine. Ik weet het niet.'

Het zou zomaar kunnen dat dat is vanwege het spel in La piscine. Romy Schneider en Alain Delon speelden geliefden in die film zes jaar nadat ze in het echte leven hun verloving hadden verbroken. Hun onderlinge chemie in die film is klassiek.

Beeld AFP

Het kan toch interessant zijn te ontdekken hoe u daaraan uw draai geeft?

'Dat zou goed kunnen, maar ik lees geen roddelbladen. Privélevens van acteurs interesseren mij niet. Het maken van die vergelijking betekent vooral een gemiste kans om over relevantere aspecten van de film te praten.'

In hoeverre heeft u zich laten inspireren door de seksuele vrijheid van de jaren zestig?

'In de jaren zestig was seks welhaast politiek, een middel om je tegen de vorige generatie af te zetten, in volledige openheid. Wanneer ben jij geboren? 1983? Het tegenovergestelde van jouw Tinder- en Grindr-bullshitgeneratie, dus. Voor jouw generatie is seks een narcistische daad.'

A Bigger Splash: spectaculair schouwspel over succesvol leven

A Bigger Splash stelt de vraag wat succesvol leven eigenlijk is. Overrompelen, manipuleren, verleiden: Ralph Fiennes maakt er een spectaculair schouwspel van, en is net te fascinerend om echt irritant te zijn. Lees hier de recensie.

Is het romantiseren van die seksuele vrijheid en openheid niet al lang achterhaald?

'Precies! Promiscuïteit is gedoemd tot falen. Je kunt niet onafgebroken klaarkomen, na afloop blijf je achter met leegte. De vraag is: hoe ga je dan wel om met je verlangen naar seks en intimiteit? Daarover gaat mijn film.'

Uw personages laten zich vooral leiden door directe impulsen. Als een plaat wordt opgezet toont u een lange dansscène. Een verleidelijke blik resulteert vlot in seks. U geeft geen al te uitgebreide motivaties. Waarom?

'Ik vind het veel interessanter de gevolgen van die impulsen te laten zien. Échte gevolgen, niet geacteerde reacties zoals je ze vaak ziet in films. Geen filmwerkelijkheid. Stel dat ik jou hier op de stoel zomaar in het gezicht zou slaan. Hoe reageer jij? Dat vind ik een interessante gedachte. Mijn acteurs, Tilda Swinton, Ralph Fiennes, Matthias Schoenaerts en Dakota Johnson, wilden met mij op zoek naar die echtheid, zo ver mogelijk weg van de clichés.'

U liet ze veel improviseren?

'Nee. Wat ik bedoel: we stonden niet in een studio, onze draaidagen waren niet voorgebakken, het filmen verliep zeer organisch. Ik probeerde de situatie op de set zo veel mogelijk te laten samenvallen met de gebeurtenissen in het verhaal. Jean Renoir zei: zet de deur naar de werkelijkheid altijd open. Goede acteurs zijn in staat om die werkelijkheid toe te laten. Dat motto heb ik mij eigen gemaakt. Daarom duurt die dansscène bijvoorbeeld langer dan normaal, omdat het personage, gespeeld door Ralph Fiennes, op dat moment ook volgens Ralph, écht lang en wild moet dansen.'

Hoe belangrijk was het om de hele film op een klein eiland te draaien?

'Extreem. De locatie heeft grote impact op het gedrag van de personages. Ik hou van grote families - familie in de bredere zin van het woord. Deze families halen het beste in elkaar naar boven. Je had het moeten meemaken om het echt te begrijpen.'

Sinds 1994 werkt u geregeld met actrice Tilda Swinton. In deze film speelt ze een popster met een stemblessure. Hoe groot is haar invloed?

'Op de set zijn we nagenoeg vervlochten. Het was haar idee haar personage te laten zwijgen. Oorspronkelijk had ze veel dialoog. Maar, zo zei ze, nu is het contrast nog groter met het personage van Ralph Fiennes, een muziekproducent die juist onafgebroken praat. Het was een briljant idee, waarom zou ik er niet in meegaan? Als je een film maakt, verandert alles voortdurend. Het gaat mis wanneer je sentimenteel wordt over je film, door je krampachtig vast te houden aan dialoog waar je van houdt. Als de situatie erom vraagt, moet je' - klapt in zijn handen - 'onmiddellijk dingen veranderen.'

U confronteert uw personages met Afrikaanse immigranten?

Met uitgestreken gezicht: 'Stel alsjeblieft een intelligente vraag over de immigranten. Als de vraag niet intelligent is, geef ik geen antwoord.'

Het is een actueel thema. De hoofdpersonen zijn op dat eiland alleen met elkaar bezig. Tijdens hun vakantie zijn de immigranten het eerste contact met de buitenwereld. Wat zegt dat?

Hoofdschuddend: 'Tss... suggereer je dat ik dit pas later heb toegevoegd?' Dan: 'De aanwezigheid van immigranten in mijn film is het logische gevolg van filmen op Pantelleria, dat ligt precies tussen Tunesië en Italië. Daar vind je immigranten en vluchtelingen onderweg van Afrika naar Europa. Zoals iedereen die met immigranten in aanraking komt, moeten ook mijn personages zich afvragen: ben ik bereid ze toe te staan in mijn leven? Kan ik ze omarmen?'

U groeide op in Ethiopië. De scènes met immigranten voelen daardoor zeer persoonlijk.

'Mijn kindertijd in Ethiopië heeft mijn kijk op de wereld zonder twijfel beïnvloed, maar praten over die tijd vind ik te privé. Misschien maak ik er ooit een film over.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden