Zelf platenbaas worden met MP3

Voor muziek hoeft niet langer betaald te worden. Met de nieuwe MP3-techiek kan eenieder met een pc-met-internetaansluiting zijn favoriete muziek zelf op cd zetten....

PLATENBONZEN van over de hele wereld zitten de laatste tijd niet lekker in hun vel. De grote winsten die decennialang zo gemakkelijk zijn behaald in de wereld van popmuziek en hitparades worden bedreigd. De belangrijkste groep consumenten van de platenmaatschappijen, jongeren, heeft ontdekt dat favoriete hits ook gratis te verkrijgen zijn. Je hebt slechts een pc met internetaansluiting nodig, en de laatste albums van Puff Daddy of Marco Borsato komen in cd-kwaliteit uit de luidsprekers.

Honderden websites op Internet bieden zogenoemde MP3-muziektitels aan, voor niets binnen te halen op de eigen computer (downloaden). Erg illegaal, want auteursrechten en verkooplicenties worden geschonden, maar daar maalt geen muziekliefhebber om.

Auteursrechtorganisaties als Buma/Stemra en het Amerikaanse EMI Publishing maken verwoed jacht op aanbieders van MP3-muziek, maar het lijkt een gevecht tegen de bierkaai. MP3 overspoelt het Internet.

De muziekindustrie heeft ruimschoots ervaring met het min of meer illegaal kopiëren van hun verkoopwaren sinds de introductie van de audiocassette begin jaren zestig. Maar de audiocassette kon, vooral vanwege zijn beperkte gebruiksgemak en geluidskwaliteit, de legale maar dure cd nooit echt bedreigen. Met een kleine toeslag voor auteursrechten van een paar dubbeltjes per verkochte lege cassette werd het ergste kwaad wel bestreden.

Maar met de komst van de digitale kopieermethoden is het beeld drastisch aan het veranderen. Computergebruikers kunnen voor zevenhonderd gulden een cd-schrijver kopen waarmee ze via hun pc cd's kunnen kopiëren. MP3 maakt de mogelijkheden van de zelfmaak-cd nog veel groter.

MP3 staat voor MPEG layer III. MPEG (Motion Pictures Experts Group) is een internationale organisatie van wetenschappers die standaarden ontwikkelt voor digitaal beeld en geluid. De MPEG-wetenschappers zijn verbonden aan tientallen universiteiten en instituten wereldwijd, maar hebben een sterke worteling in Europa, mede dankzij Philips.

MPEG ontwikkelt regels voor het comprimeren van digitale video- en audioproducten. Een beeld- of geluidsfragment dat in digitale gegevens wordt omgezet bevat al snel miljarden bytes. Met een paar minuten film of een cd met een klein uur muziek is de harde schijf al snel vol. De MPEG-standaard wordt gebruikt om deze multimedia-bestanden te verkleinen (comprimeren). In essentie gebeurt dat door heel veel bits weg te laten die niet echt nodig zijn om het origineel te doen herleven op scherm of via de luidspreker. Dat comprimeren heet coderen of encoderen. Een MPEG-decodeerprogramma maakt een MPEG-gecodeerd bestand weer zichtbaar of hoorbaar.

De techniek van het comprimeren wordt ook gebruikt in de digitale telecommunicatie, zoals gsm en digitale radio. Softwareproducenten gebruiken de MPEG-coderingen voor producten die beeld en geluid op de pc weergeven. Zo zit het standaard in de besturingssystemen Windows en MacOS (Apple). MPEG-decodeerprogramma's worden gratis weggegeven. Anders is dat met MPEG-encodeerprogramma's: die kosten vaak een vermogen. Tot voor kort was het maken van MP3-muziek voor de consument niet weggelegd.

Toen het Fraunhofer Instituut, een Duitse onderzoeksinstelling, een paar jaar geleden hun basis-software voor het coderen van MP3 gratis begon weg te geven, was het hek van de dam. MP3 was voor de subcultuur van hackers, de jeugdige whizzkids die een sport maken van het kraken van software en computernetwerken, een nieuw speeltje.

B INNEN afzienbare tijd waren op Internet MP3-programma's te krijgen waarmee cd-muziek in MP3-bestanden om te zetten is. Ook maakten de hackers gebruiksvriendelijke programma's voor het afspelen van de MP3-songs op de pc.

De elektronica-industrie is in het gat gesprongen en brengt MP3-walkmans op de markt. Kleiner dan een gewone walkman, dagen speeltijd op een enkele batterij. De mpman moet wel met muziek 'geladen' worden vanuit de pc, een klusje van een minuut.

De websurfer die wil genieten van MP3-muziek moet uiteraard beschikken over een multimedia-pc en een Internet-aansluiting. Daarnaast moet een programmaatje gedownload worden dat MP3-bestanden hoorbaar maakt. Er zijn tientallen varianten te vinden op speciale software-sites als zdnet en download.com. De populairste MP3-speler is Winamp.

Wie zelf cd's kan 'branden' op de pc kan verzamelschijfjes maken waarop wel 150 MP3-songs passen. De cd is niet in een gewone cd-speler af te spelen, maar wel via de geluidsuitgang van een pc met een kabeltje op de hifi-stereoset.

Een goede start is een bezoekje aan de website mp3.com. Vervolgens kan het surfen beginnen: een zoekopdracht via een zoekmachine zal honderden MP3-hits opleveren. Op speciale MP3-zoeksites kan op artiestennaam gezocht worden. Wie zelf MP3-bestanden wil maken moet een programma downloaden dat songs van een muziek-cd (af te spelen in de cd-rom-drive van de computer) kan oppikken, een cd-ripper. Vervolgens moet met een MPEG-encoder de song in MP3 worden omgezet.

In Nederland nam MP3 een hoge vlucht nadat nieuwslezer Herbert Visser van Radio-Noordzee elke dag op zijn eigen website een hit in MP3 plaatste. De Buma/Stemra stond dat toe. De organisatie heeft een tijdelijke regeling in het leven geroepen in de poging het tij te keren. Aanvankelijk mochten particulieren zonder vergoeding maximaal vijf minuten muziek via het net verspreiden, maar inmiddels is dat teruggebracht tot dertig seconden.

Platenmaatschappijen en hun belangenorganisaties proberen illegale MP3-muziek op het Net zo snel mogelijk op te sporen en te vervolgen. Marco Borsato's De Bestemming was op de dag van de première op het net, maar was er binnen een paar dagen ook weer vanaf.

De druk op de MP3-cultuur wordt opgevoerd, nu ook het Fraunhofer Instituut geld is gaan eisen voor zijn MPEG-codeersoftware, en brieven heeft gestuurd aan iedere verspreider van MP3-codeerprogramma's. Maar MP3 is niet meer weg te krijgen. Op het hotline-circuit van Internet bieden moeilijk te traceren particulieren duizenden titels aan. Illegale MP3-codeerders zijn in overvloed te vinden. Ook al gaat MP3 ondergronds, het zal blijven bestaan.

Mike Ackermans

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden