Recensie Expeditie Eisinga

Zelden voel je zulke verwantschap tussen werk en omgeving als bij Jeroen Eisinga in De Electriciteitsfabriek ★★★★★

Met alle respect voor musea en kunsthallen, maar hun programmering kan nooit zo specifiek zijn als in dit soort gelegenheidstentoonstellingsruimten. Jeroen Eisinga in De Electriciteitsfabriek in Den Haag is maatwerk.

Expeditie Eisinga

De Electriciteitsfabriek, Den Haag, t/m 7/4. Open op vrijdagen van 16-20 uur, zaterdagen en zondagen van 12-17 uur.

Wat de omgeving aan een kunstwerk kan toevoegen? Kou! Je zou er eerlijkheidshalve niet gelijk aan denken. De meeste kunst is gebaat bij een perfect afgesteld evenwicht tussen een constante kamertemperatuur en een niet al te hoge of lage vochtigheidsgraad. Uit de wind. Niet in de zon. Wat ook wel zo aangenaam is voor het publiek.

Maar niet in De Electriciteitsfabriek in Den Haag. Blauwbekkend kijkt het publiek op houten banken naar de video’s van Jeroen Eisinga, een grijze paardendeken over de benen, de wollen muts over de oren getrokken. Een wolkje adem komt uit hun mond. Op zich niet de meest ideale omstandigheden, zou je denken.

Hier wel. Zeker als de video waarnaar iedereen kijkt, Nightfall, gaat over een kudde schapen in winterse kou. Ze staan op een bevroren meer, een pak sneeuw op de vacht. Een paar van hen zijn door het ijs gezakt; hun kop steekt nog net boven het matte water uit. De rest staat erbij als bij een dodenwake. Af en toe waait een mistvlaag door het beeld. Op de voorgrond spuugt een rioleringsbuis vers water op het ijs. Meer gebeurt er niet. En dat blijft zo, gedurende een klein uur.

Er gebeurt sowieso niet veel in de video’s van Eisinga (53). Het is op zijn best traag bewegende fotografie. Of beeldhouwkunst in zwart-wit. Opnamen van een geblokte keukenvloer waarop je een dode zebra langzaam ziet vergaan, puffend en zuchtend, alsof hij nog een beetje leeft. Een zwerm van 250 duizend bijen die op de kunstenaar neerstrijkt (en hem dertig keer steken) waardoor hij meer en meer op termietenheuvel begint te lijken. Een vrouw die met een camera opnamen maakt van een blaffende waakhond, achter het hek van een recyclebedrijf. En dan die kudde die schaapachtige voor zich uit staat te staren, terwijl met elke ademtocht het ijs onder hun poten wegsmelt.

Still uit Nightfall No.1 Beeld Jeroen Eisinga

Waar het over gaat, voor zover er iets van een verhaal in zit, is niet duidelijk. Maar de sfeer spreekt boekdelen. Dat de tijd maar niet wil verstrijken, de dood altijd op de loer ligt en dat de mens slechts een klein onderdeeltje is van de natuur. Romantisch en hardvochtig tegelijk. Toch mooi dat die overwegingen in je opborrelen, in de vrieskou van een elektriciteitsfabriek. Het maakt de gewaarwording een stuk voelbaarder.

Zelden voel je zulke verwantschap tussen werk en omgeving. Met alle respect voor musea en kunsthallen, maar hun programmering kan nooit zo specifiek zijn als in dit soort gelegenheidstentoonstellingsruimten: een half vergane turbinehal, met een M.C. Escher-achtige constructie van roestig staal en een schaars schijnsel van binnenvallend winterlicht. En dat juist hier deze metershoge, nauwelijks bewegende, monumentale zwart-witbeelden worden geprojecteerd. Maatwerk. 

Maatwerk bovendien, dat menig kunstenaar op het idee moet brengen zich niet blind te staren op een zoveelste tentoonstelling in een zoveelste witte, voorspelbare, saaie museumzaal; waar misschien veel eer en aanzien is te halen, maar minder precisie. 

Expeditie Eisinga, Electriciteitsfabriek Den Haag, De Constant Rebecqueplein 20, Den Haag. T/m 7 april 2019, vrijdag 16.00-20.00 uur, zaterdag & zondag 12.00-17.00 uur. 

Still uit Springtime No.1. Beeld Jeroen Eisinga
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.